I SA/Wr 1186/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-03-27
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doradcy podatkowemu ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wynagrodzenia i niezbędnych wydatków, w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Doradcy podatkowemu ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, obejmujących wynagrodzenie ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości oraz niezbędne, udokumentowane wydatki. Wysokość wynagrodzenia za postępowanie przed sądem pierwszej instancji wynosi 240 zł, a za sporządzenie skargi kasacyjnej 120 zł, z uwzględnieniem podatku VAT. Koszty te ponosi Skarb Państwa.Stan faktyczny
Wniosek doradcy podatkowego M.P. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej B.D. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. Doradca został ustanowiony z urzędu po przyznaniu B.D. prawa pomocy. Doradca występował w imieniu skarżącej w postępowaniu przed WSA, które zakończyło się odrzuceniem skargi, a następnie sporządził skargi kasacyjne. Sąd rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów, w tym wynagrodzenia i zwrotu wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano doradcy podatkowemu M.P. wynagrodzenie w kwocie 885,60 zł (w tym VAT) oraz zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków w kwocie 15,05 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku doradcy podatkowego M.P.o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. przyznać doradcy podatkowemu M. P. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 885,60 (słownie: osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 165,60 (słownie: sto sześćdziesiąt pięć 60/100)złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu; 2. przyznać doradcy podatkowemu M. P. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 15,05 (słownie: piętnaście 5/100) złotych tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu.
W sprawie, przedmiotem skargi B.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest oznaczona w sentencji postanowienia decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W.w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał B. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie doradcę podatkowego.
Krajowa Izba Doradców Podatkowych wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego M.P.
Ustanowiony z urzędu doradca podatkowy występował w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji zakończonym postanowieniami Sądu z dnia 8 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr I SA/Wr 899/10) oraz z dnia 21 listopada 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 1186/11) odrzucającymi skargę. Sporządził również skargi kasacyjne od obu wyżej wskazanych postanowień Sądu. Na skutek pierwszej ze skarg kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, co nastąpiło pod sygnaturą akt I SA/Wr 1186/11.
W dniu 26 marca 2012 r. do Sądu wpłynęły wnioski doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 899/10 i I SA/Wr 1186/11 w kwocie odpowiednio 369,40 zł i 365,65 zł, na które składają się kwoty odpowiednio po 240 zł tytułem wynagrodzenia za prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, po 120 zł – za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz kwoty odpowiednio 9,40 zł i 5,65 zł tytułem poniesionych kosztów pocztowych w wysokości potwierdzonej przez załączone kserokopie potwierdzeń nadania przesyłek. W piśmie tym pełnomocnik zawarł oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 poz. 270) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Natomiast na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 213, dalej powoływana jako ustawa o doradztwie podatkowym) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ponosi Skarb Państwa. Szczegółowe zasady ponoszenia tych kosztów, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę ich ustalania oraz maksymalnego wynagrodzenia doradcy podatkowego za udzieloną pomoc Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Radcy Doradców Podatkowych (ust. 2 art. 41b ustawy o doradztwie podatkowym).
W tym miejscu powołać należy unormowanie § 4 ust. 1 - wydanego na podstawie wyżej wskazanej delegacji - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 31 poz. 153, dalej powoływane jako Rozporządzenie), na mocy którego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 3 (pkt 1)) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego (pkt 2)).
Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł - 60 zł (lit. a), powyżej 500 zł do 1.500 zł - 180 zł (lit. b), powyżej 1.500 zł do 5.000 zł - 600 zł (lit. c), powyżej 5.000 zł do 10.000 zł - 1.200 zł (lit. d), powyżej 10.000 zł do 50.000 zł - 2.400 zł (lit. e), powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł (lit. f), powyżej 200.000 zł - 7.200 zł (lit. g); natomiast w pozostałych sprawach - 240 zł (pkt 2) ust. 1 § 3 Rozporządzenia).
Sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn zaliczana jest do kategorii spraw określonych w wyżej powołanym przepisie pkt 2) ust. 1 § 3 Rozporządzenia. Dlatego stawka wynagrodzenia ustanowionego w sprawie doradcy podatkowego za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi po 240 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia) w każdym z postępowań prowadzących do wydania postanowień odpowiednio z dnia 8 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr I SA/Wr 899/10) oraz z dnia 21 listopada 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 1186/11).
Kolejno, w § 3 ust. 2 pkt 1) – 4) Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej doradca podatkowy sporządził dwie skargi kasacyjne od wyżej wskazanych postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 3 ust. 2 pkt 2) Rozporządzenia, zgodnie z którym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§3 ust. 2 pkt 2)) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia doradcy podatkowego działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której doradca podatkowy, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia.
Z uwagi na fakt, że w sprawie doradca podatkowy, który sporządził i wniósł skargi kasacyjne, występował postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie doradcy podatkowego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 8 listopada 2010 r. i z dnia 21 listopada 2011r. wynosi 120 zł (50% kwoty 240zł) za sporządzenie i wniesienie każdej z tych skarg kasacyjnych.
Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie doradcy podatkowego za udział w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, wynosi w sprawie po 55,20 zł (23% każdej kwoty 240 zł), natomiast za sporządzenie i wniesienie skarg kasacyjnych - po 27,60 zł (23% każdej kwoty 120 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu doradcy podatkowemu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz sporządzenie dwóch skarg kasacyjnych w łącznej kwocie 885,60 (słownie: osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) zł, na które składają się kwoty wynagrodzenia w kwocie odpowiednio 2 razy po 240 zł i 2 razy po 120 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie odpowiednio 110,40 zł i 55,20 zł. Orzeczenie w tym zakresie zawarte zostało w pkt 1. sentencji postanowienia.
Dalej, referendarz sądowy uznał poniesione w sprawie koszty pocztowe w łącznej kwocie 15,05 (słownie: piętnaście 5/100) zł za niezbędne i udokumentowane wydatki doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu, i na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia w pkt. 2. sentencji postanowienia orzekł o ich zwrocie na jego rzecz.
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło