I SA/Wr 119/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: 1. przyznać pełnomocnikowi adw. K. B. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy przed sądem administracyjnym I instancji, w kwocie 221,40 (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, w tym 23% VAT; 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. stronie skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., na pełnomocnika E. F. została wyznaczona adw. K. B., która reprezentowała stronę skarżącą przed tutejszym Sądem. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r. Sąd oddalił skargę. Pełnomocnik, pismem z 17 sierpnia 2011 r. wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, obejmujące reprezentowanie strony w postępowaniu przez Sądem I instancji oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą załączyła do wniosku. Jednocześnie oświadczyła, że koszty te nie zostały zapłacone w części ani w całości. Niezależnie, strona skarżąca wniosła o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Następnie, po wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, cofnęła powyższy wniosek pismem, które wpłynęło do Sądu – zgodnie z datą prezentaty – 6 września 2009 r. Pismem Sądu z dnia 7 września 2011 r. odpis wyroku z uzasadnieniem został przesłany na adres pełnomocnika z urzędu. W związku z cofnięciem wniosku przez stronę przed jego doręczeniem, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z dnia 27 września 2011 r. uchylone zostało zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przysługuje wynagrodzenie według stawki minimalnej obliczonej na podstawie § 6, to jest zależnej od wartości przedmiotu zaskarżenia. Niniejsza sprawa dotyczyła ustalenia podatku od nieruchomości w kwocie 694 zł. Wobec tego, stawkę minimalną określa pkt 2 § 6 rozporządzenia, która wynosi 180 zł. W związku z powyższym, wyznaczonej z urzędu pełnomocnik należało zasądzić wynagrodzenie we wskazanej kwocie (180 zł), która podlega podwyższeniu o wartość podatku od towarów i usług wynoszącą 41,40 zł, na podstawie § 2 ust. 3 powoływanego rozporządzenia. Co do wniosku o zasądzenie kosztów za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to zwrócić należy uwagę, że wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu przysługuje tylko za rzeczywiście udzieloną pomoc prawną. Należy przez to rozumieć podejmowanie czynności procesowych, które spełniają wymogi formalne przewidziane przepisami powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tych warunków natomiast wniesiona opinia nie spełnia. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma rację bytu, gdy realnie występuje kwestia wniesienia albo niewniesienia skargi kasacyjnej, a adwokat zgodnie z najlepszą wiedzą dochodzi do wniosku, iż nie ma podstaw do kwestionowania orzeczenia Sądu I instancji, a więc nie ma podstaw do sporządzenia i wnoszenia skargi kasacyjnej (zob. postanowienia NSA z 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 711/11 oraz z dnia 23 marca 2011 r., sygn. II OZ 106/11, publ. w Bazie Orzeczeń NSA). Ujmując powyższe innymi słowy, przedmiotowa opinia niejako zastępuje skargę kasacyjną, jest z nią zrównoważona, co wynika chociażby z regulacji powołanego rozporządzenia, które w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ przewiduje takie samo wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Co za tym idzie, opinia winna spełniać takie same czasowe wymogi procesowe. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni liczonych od dnia doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Istotne jest, iż w sytuacji wyroku oddalającego skargę, powyższe doręczenie następuje tylko i wyłącznie na żądanie strony (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z powołanej regulacji wynika, że w pierwszej kolejności powinien być skutecznie złożony wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie odpis taki musi być skutecznie doręczony. Dopiero w takich okolicznościach pełnomocnik może zapoznać się z treścią uzasadnienia wyroku i formułować wnioski, czy są szanse powodzenia dla skargi kasacyjnej, czy też brak jest podstaw do jej wnoszenia. W niniejszej sprawie opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej była złożona przedwcześnie, to jest przed przesłaniem uzasadnienia wyroku pismem z dnia 7 września 2011 r. Tym samym pełnomocnik nie była w stanie zająć stanowiska co do oceny, czy istnieją podstawy zaskarżenia wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r. Dodać wypada, że nie mogła się też oprzeć na jego ustnych motywach, gdyż z protokołu ogłoszenia orzeczenia wynika, że nie była na nim obecna. Poza tym, nie został spełniony wymóg skutecznego doręczenia wyroku, co dla oceny skuteczności udzielonej pomocy prawnej w kwestionowanym zakresie ma decydujące znaczenie. Strona skarżąca bowiem osobiście, pismem z dnia 3 września 2011 r., które wpłynęło do Sądu 6 września 2011 r., cofnęła wniosek. Przewodniczący Wydziału I, uznając cofnięcie za skuteczne, uchylił zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W istocie, odpis wyroku z uzasadnieniem ostatecznie został doręczony na adres Kancelarii adw. K. B. Jednakże z punktu widzenia regulacji ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doręczenie takie, po skutecznym cofnięciu żądania w tym przedmiocie, pozostaje już bez znaczenia. W tym stanie rzeczy, mając na względzie warunki wniesienia skargi kasacyjnej wskazane w art. 177 § 1 p.p.s.a., droga do wniesienia tego środka zaskarżenia została zamknięta. W rezultacie – w oparciu o dotychczasowe uwagi – również sporządzanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie miało racji bytu. W tak przedstawionych okolicznościach zatem nie można było uznać jej za udzieloną skutecznie pomoc prawną. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.