I SA/Wr 1195/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędzia WSA - Andrzej Cisek Asesor WSA - Marta Semiczek Protokolant: Agnieszka Mazurek Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi: W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy wydania zaświadczenia uprawniającego otrzymania bonów paliwowych oddala skargę. Przedmiotem skargi W. N. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] uchylające do ponownego rozpatrzenia postanowienie Gminy Ś. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uprawniającego do otrzymania bonów paliwowych Pan W. N. prowadzi gospodarstwo rolne na terenie wsi W. w Gminie Ś. Wnioskiem z dnia [...] zwrócił się o wydanie zaświadczenia o nie zaleganiu w podatkach, które to zaświadczenie zgodnie z art. 40 lit. "d" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podarku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zmianami) - warunkowało otrzymanie bonów paliwowych. Z uwagi na ciążące na wnioskodawcy zaległości podatkowe w podatku rolnym, postanowieniem Gminy Ś. z dnia [...] Nr [...] podpisanym przez Inspektora, działającego z upoważnienia Skarbnika Gminy - odmówiono Panu W. N. wydania zaświadczenia uprawniającego do otrzymania bonów paliwowych. W następstwie zaskarżenia ww. postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego - postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia było wydanie postanowienia przez nie uprawniony organ. W uzasadnieniu wyjaśniono, że godnie z art. 40 "d" ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zaświadczenie uprawniające do otrzymania bonów paliwowych wydawane jest przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) podatnikowi podatku rolnego. W przedmiotowej sprawie postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia uprawniającego do otrzymania bonów paliwowych wydane zostało przez Inspektora działającego z upoważnienia Skarbnika Gminy - zatem przez niewłaściwy organ, stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmuszone było wyeliminować to postanowienie z obrotu prawnego. Pan W. N. pismem z dnia [...]wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym, kwestionując również rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uprawniającego do wydania bonów paliwowych, co potwierdził skierowanym do NSA pismem z dnia [...]. W zarzutach skargi ogólnie kwestionował odmowę wydania bonów paliwowych. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wyjaśniło też, że w następstwie skarżonego obecnie postanowienia SKO, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydane zostało z upoważnienia Wójta Gminy Ś. - postanowienie z dnia [...] (Nr [...]) odmawiające wydania zaświadczenia uprawniającego do otrzymania bonów paliwowych z uwagi na występujące w dalszym ciągu zaległości podatkowe. Ostatnio wydanego postanowienia Pan W. N. jednak nie zaskarżył. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa skarga została wniesiona do NSA Ośrodek Zamiejscowy we W. w dniu [...] zatem powołany wyżej przepis uzasadnia jej rozpatrzenie przez WSA we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia organów administracji, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Wnosząc skargę do Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wskazał jakie przepisy prawa procesowego lub materialnego zostały naruszone przez orzekające w sprawie organy. Z treści zarzutów wynika, że ogólnie nie zgadza się z odmową wydania bonów paliwowych. Ponieważ przepisy prawa procesowego stoją na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając Stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw, Sąd rozważył, czy w tym przypadku nie doszło do naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia podmiotowych praw strony, ani innych uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy i legalność wydanego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] - uchylającego postanowienie Gminy Ś. z [...] Nr [...] i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na wstępie należy wskazać, że do postępowań w zakresie podatków mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, jednak z uwagi na regulację art. 307 tej ustawy i art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku, do wydawania zaświadczeń - również w sprawach podatkowych, należało stosować przepisy działu VII Kpa - dotyczące wydawania zaświadczeń. Stąd z uwagi na przedmiot sprawy - dotyczący wydania zaświadczenia - właściwym było powołanie przepisów i trybu określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego w powiązaniu z odpowiednimi przepisami ustawy o podatku od towarów i usług (art.40 "a"-"h"). Tiyb i zasady wydawania bonów paliwowych określają przepisy art. 40 lit. a- h ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług. Bony paliwowe, zgodnie z art. 40 lit. "d" - wydawane są przez banki spółdzielcze na podstawie zaświadczenia wydanego przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), podatnikowi podatku rolnego. Stosownie do art. 40 lit. "e" ust. 3 ww. ustawy zaświadczenie uprawniające do otrzymania bonów paliwowych nie może być wydane, jeżeli wnioskodawca ma zaległości podatkowe w podatku rolnym. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, stosowne zaświadczenie mógł wydać Panu r W. N. -jedynie Wójt Gminy Ś. lub upoważniony przez niego pracownik, ten sam organ był uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Tymczasem wniosek strony z [...] został rozpatrzony przez pracownika - Inspektora, działającego z upoważnienia Skarbnika Gminy. Nie budzi więc wątpliwości, że zarówno prowadzone postępowanie jak i rozstrzygnięcie nastąpiło przy udziale osoby nie upoważnionej w sprawie, co obligowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze do uchylenia skarżonego postanowienia. Zachodzi jednak wątpliwość, czy prawidłowo organ odwoławczy jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 138 § 2 Kpa, który zasadniczo stosowany jest w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przede wszystkim wskazać należy, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania żadnego z rozstrzygnięć określonych w § 1 art. 138 Kpa, gdyż z uwagi na wydanie rozstrzygnięcia przez organ nie uprawniony, nie można było utrzymać go w mocy (pkt.l), nie było też podstaw aby po uchyleniu postanowienia orzekać w sprawie (pkt.2) - gdyż rozstrzygnięcie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, skoro sprawa w I instancji w ogóle nie była rozpatrywana przez właściwy organ, nie było też podstaw aby po uchyleniu postanowienia - umorzyć postępowanie (pkt 2 in fine), gdyż sprawa wszczęta wnioskiem strony - nie była bezprzedmiotowa. Nie wystąpiły też przesłanki aby umorzyć postępowanie odwoławcze (pkt 3). Najbardziej zasadne w tej sytuacji było uchylenie wadliwego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 Kpa), gdyż mimo, że okoliczności sprawy wydawały się oczywiste, to okoliczności te w żadnym zakresie nie były przedmiotem oceny właściwego w sprawie organu - jakim był Wójt Gminy Ś. Inne rozstrzygnięcie, naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, a więc obowiązku rozpatrzenia i rozstrzygania sprawy przez dwa instancyjnie właściwe organy oraz naruszałoby zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu - skoro strona uczestniczyła ( w I instancji) w postępowaniu prowadzonym przez osobę nie mającą umocowania właściwego organu. Wady tego postępowania należało więc naprawić poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej, tj. Wójta r Gminy Ś. (lub osoby przez niego umocowane) i temu celowi czyniło zadość uchylenie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Oceniając ten etap postępowania i zapadłe w nim rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] - Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa, które w świetle przepisów art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) stanowiłoby podstawę do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia. Nie zachodzi też obawa o naruszenie praw strony, która w ponownie prowadzonym postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia uprawniającego do otrzymania bonów paliwowych, tym razem przez właściwy organ tj. Wójta Gminy Ś. -zachowała wszelkie uprawnienia do obrony swoich praw. Z przedstawionych wyżej powodów, uznając że zaskarżone postanowienie -nie narusza prawa procesowego ani materialnego w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jego z obrotu prawnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalił.