I SA/Wr 1207/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.930 zł, "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J., prowadząca działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że nie jest w stanie uiścić opłat sądowych, będących dla niej kosztem nieprzewidzianym, gdyż wszystkie środki uzyskiwane z tytułu świadczenia usług budowlanych przeznacza na zakup materiałów budowlanych, opłacanie podwykonawców, wpłaty zaliczek na urządzenia budowlane, płace i utrzymanie bieżącej działalności. Dodała, że ewentualne dochody mogą powstać po sezonie budowlanym, przy końcowym rozliczaniu prowadzonych inwestycji. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 50.000 zł, wartość jej środków trwałych – 492.003 zł, zaś za ostatni rok obrotowy uzyskała według bilansu stratę wynoszącą (-) 218.293 zł. Dalej nadmieniła, że posiada do spłaty kredyty w restrukturyzacji w kwocie 500.000 zł w ratach po 30.000 zł miesięcznie. Z przesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że na dzień 31.12.2010 r. aktywa skarżącej spółki miały wartość 5.275.617 zł, do których zaliczono m. in. kwotę 12.343,15 zł środków pieniężnych w kasie i banku, natomiast pasywa w tej samej kwocie obejmowały "Pozostałe kapitały (Fundusze) rezerwowe" w kwocie 2.058.806,88 zł, zobowiązania długoterminowe w kwocie 1.058.319,62 zł i krótkoterminowe – 2.326.783,85 zł. W 2010 r. wnioskująca spółka osiągnęła przychody w kwocie 6.557.658,69 zł. Obroty na rachunkach bankowych spółki w pierwszej połowie 2011 r. wyniosły po stronie "MA" 9.343.968,80 zł i 9.853.284,80 zł po stronie "WN". Postanowieniem z dnia 25.08.2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 02.09.2011 r. złożył do akt sprawy kopie wydruku z księgi podatkowej za okres od maja do końca lipca 2011 r. z którego wynika, iż obrót skarżącej spółki od początku roku wyniosły po stronie "WN" 8.063.922,45 zł, po stronie "MA" – 7.523.564,28 zł. Na koniec lipca skarżąca odnotowała stratę w wysokości (-) 540.358,17 zł. Skarżąca przedłożyła również syntetyczny bilans obrotów i sald na rachunkach bankowych w [...] i [...]. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, skarżąca podniosła, iż referendarz błędnie ocenił jej sytuację finansową. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała bowiem, że każde posiadane środki przeznacza na finansowanie inwestycji. W dniu 29.09.2011 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uchylił swoje zarządzenie z dnia 21.07.2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sadowego od skargi w kwocie 1.930 zł i zarządzeniem z dnia 29.09.2011 r. wyznaczył prawidłowy wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazania wymaga, iż w sprawach wszczętych ze skarg "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J., toczących się przez tut. Sądem (sygn. akt I SA/Wr 1207/11, I SA/Wr 1252/11, I SA/Wr 1259/11 i I SA/Wr 1260/11), skarżący został wezwany do uiszczenia wpisów sądowych od tych skarg w łącznej kwocie 2.000 zł. W każdej z ww. spraw skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. zgodnie z art. 246 § 2 ppsa prawo pomocy innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) bądź w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 2 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W świetle przytoczonej regulacji oraz powyższych uwag i po ocenie przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego, Sąd uznał, iż wniosek skarżącej spółki na uwzględnienie nie zasługuje. W ocenie Sądu, Spółka jest w stanie ponosić koszty sądowe w sprawie. Wynoszą one na obecnym etapie postępowania 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Ewentualne dalsze koszty sądowe nie przekroczą wskazanej kwoty. Należy zauważyć, ze skarżąca spółka osiąga bardzo wysokie kilkumilionowe obroty. Już sam fakt osiągania takich obrotów, niezależnie od tego, czy spółka osiąga realny zysk, czy też stratę, powoduje, że brak jest przesłanek do udzielenia skarżącej pomocy w finansowaniu kosztów sądowych przez Skarb Państwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że jeżeli przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z dnia 01.04.2008 r. sygn. akt I OZ 208/08). Jeżeli zatem przychód skarżącej spółki znacznie przewyższa wysokość kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, środki te mogą zostać przeznaczone na ich pokrycie. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącej spółki, jest wysokość jej kapitału (50.000 zł) oraz wartość środków trwałych (492.003 zł), które zdaniem Sądu nie pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.