I SA/Wr 1215/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za V, VI, VIII-XII 2001 r., uchylenia decyzji organu I instancji za IV, VII 2001 r. i umorzenia postępowania w tej części na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 września 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 1215/07) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wymaganego wpisu od skargi. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że wraz z dwunastoletnią córką utrzymuje się z kwoty [...] zł miesięcznie, na którą to kwotę składają się: zasiłek pielęgnacyjny ([...] zł), zasiłek rodzinny ([...] zł) oraz alimenty na córkę ([...] zł). Skarżąca wskazała nadto, że oczekuje na decyzje ZUS w/s renty. Zgodnie z wnioskiem, wysokość tego świadczenia nie przekroczy kwoty [...] zł i w razie przyznania, będzie ono obciążone postępowaniem egzekucyjnym na rzecz Gminy M. z tytułu zaległego podatku od nieruchomości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką. Jest współwłaścicielem nieruchomości. Mając na uwadze, że oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, dotyczących jej sytuacji finansowej. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji, skarżąca zalega z opłatami czynszowymi za lokal mieszkalny położony przy [...] w M. Z informacji przedstawionej przez skarżącą wynika również, iż stronie zostało przyznane świadczenie rentowe w wysokości najniższej tj. w kwocie [...] zł, z czego co miesiąc kwota [...] zł podlega zajęciu w wyniku prowadzonej egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia 30 października 2006 r. (sygn. akt I SA/Wr 1399/06) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] (data stempla pocztowego) skarżąca od w/w postanowienia złożyła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; Nr 162 poz. 1692; Nr 94 poz. 788; Nr 169 poz. 1417 zwanej dalej u.p.s.a..) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosowanie do treści art. 245 § 1 u.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 u.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od tych wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie tego prawa osobie fizycznej jest uzależnione od wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania , bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie " osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" oznacza, iż ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). Zgodnie z powyższym, przyznanie prawa pomocy powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, nie pozostawiających wątpliwości, iż zdobycie przez stronę środków niezbędnych do jej udziału w postępowaniu sadowym jest rzeczywiście tj. obiektywnie niemożliwe. Nawiązując do wniosku skarżącej, B. S. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wymaganego wpisu od skargi. Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej Sąd uznał, iż w sprawie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w dyspozycji przepisu art. 245 § 3 u.p.s.a. W przekonaniu Sądu, jakkolwiek wymagana w sprawie wysokość wpisu w kwocie 100 zł nie jest znaczna na tle stopnia zamożności społeczeństwa polskiego, niemniej, w odniesieniu do sytuacji majątkowej skarżącej, może stanowić uszczerbek w domowym budżecie w stopniu naruszającym konieczność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Sąd miał tu na uwadze w szczególności niskie dochody skarżącej, a nadto fakt, że na utrzymaniu pozostaje małoletnie dziecko. Deklarowaną, trudną sytuację materialną strony wnioskodawczyni udokumentowała wysokością otrzymywanych co miesiąc świadczeń pieniężnych, pomniejszonych dodatkowo o zajęcie części świadczenia rentowego w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w administracji, a nadto, zadłużeniem zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwagi na zaległości w opłatach czynszowych. W ocenie Sądu, miesięczne wydatki strony pozwalają na egzystencję dwuosobowej rodziny na granicy możliwości zaspokajania nawet tych najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Tym bardziej, iż na utrzymaniu pozostaje dziecko w wieku szkolnym. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd zwolnił skarżącą od obowiązku ponoszenia opłat sądowych związanych z wymaganym wpisem od skargi. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.