I SA/Wr 1218/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Słomian po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok I. oddala skargę. II. zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu) na rzecz adw. Ł. B. pełnomocnika z urzędu kwotę 90,20 (słownie: dziewięćdziesiąt 20/100) tytułem zastępstwa procesowego. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Miasta L. wznowił postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003r. zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...], której adresatką była matka skarżącego M. C. Przed wszczęciem postępowania zakończonego przedmiotową decyzją M. C. już nie żyła. Postanowienie o wznowieniu postępowania zostało skierowane do skarżącego jako, że wchodzi on w krąg spadkobierców ustawowych po zmarłej matce. Po wznowieniu postępowania Burmistrz Miasta L. wydał w dniu [...] decyzję o Nr [...] skierowaną do skarżącego, którą uchylił własną decyzję z [...] Nr [...] adresowaną do nieżyjącej w tej dacie M. C. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, iż w Sądzie Rejonowym w L. zawisła sprawa pod sygn. [...] której przedmiotem jest postępowanie spadkowe po zmarłej matce skarżącego i skarżący jest stroną tego postępowania. W nawiązaniu do art. 97 § 1 ordynacji podatkowej - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. /Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm./, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego obowiązki spadkodawcy uznał organ I instancji iż postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Decyzję organu I instancji skarżący zaskarżył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. W odwołaniu podniósł, iż zaskarżona decyzja jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami, jako że organ był powiadomiony o śmierci M. C. przed ustaleniem za 2003 rok łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego od przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie, wszczętej przed organem I instancji. Biorąc pod uwagę niesporny w sprawie stan faktyczny a to fakt, iż M. C. zmarła przed wszczęciem postępowania zakończonego decyzją wymierzającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok uznał organ odwoławczy prowadzone postępowanie podatkowe za nieistniejące tym samym przyjmując że kończąca to postępowanie decyzja nie weszła do obrotu prawnego. W konsekwencji przyjęcia tego stanowiska zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja Burmistrza Miasta L. z [...] zapadła po wznowieniu postępowania. Podkreślił organ II instancji, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postępowanie nadzwyczajne w tym postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją podatkową opartą na art. 240 § 1 ordynacji podatkowej jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego. W związku z takim stwierdzeniem uznał organ odwoławczy za nieistniejące postępowanie w wyniku którego wydana została decyzja skierowana do nieżyjącej M. C. Skutkować to jego zdaniem musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji wydanej po wznowieniu postępowania i umorzeniem postępowania wznowieniowego. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze skarżący podniósł zarzut naruszenia ustawy kodeks cywilny, kodeks karny i kodeks postępowania karnego poprzez skierowanie decyzji wymiarowej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok do nieżyjącej matki skarżącego. O tym fakcie zdaniem skarżącego organ odwoławczy winien powiadomić prokuraturę. Zaniechawszy tego zawiadomienia wedle stanowiska skarżącego doszło do naruszenia prawa karnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu /art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W instytucji wznowienia postępowania występuje też wyraźnie aspekt materialnoprawny, a mianowicie prawo do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Przedmiotem postępowania wznowieniowego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji. Trafnie organ odwoławczy zauważa, że postępowanie wznowieniowe jako postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego. Byt bowiem tego postępowania jest uzależniony od bytu postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. W rozpatrywanej zaś sprawie jak wynika z materiału dowodowego sprawy doszło do wznowienia postępowania, które w zwykłym trybie nie zakończyło się decyzją ostateczną a nawet więcej takie postępowanie się nie toczyło. Decyzja z dnia [...] o Nr [...] skierowana do M. C. nie weszła do obrotu prawnego skoro jej adresatka zmarła i to jeszcze przed wszczęciem postępowania podatkowego. Sąd w sposób jednoznaczny stwierdza, iż decyzja wydana wobec zmarłej matki skarżącego nie stanowiła zakończenia toczącego się postępowania podatkowego. Jeżeli bowiem fakt śmierci strony miał miejsce przed wszczęciem postępowania to powoduje to, że wobec osoby niemającej zdolności prawnej nie może być prowadzone postępowanie, a w razie jego prowadzenia z powodu braku strony postępowania takie jest nieistniejące /patrz Komentarz do ordynacji podatkowej -B. Adamiak i inni wyd. UNIMEX Wrocław 2004 str. 682/. Skoro zatem nie toczyło się postępowanie podatkowe w trybie zwykłym to nie zachodziły podstawy prawne do wznowienia postępowania wymiarowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2003r. od przedmiotowej nieruchomości. Tym samym brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji w tym nadzwyczajnym trybie postępowania. Zwrócić należy uwagę na kolejną nieprawidłowość jakiej dopuścił się organ I instancji wydając w dniu [...] decyzję o Nr [...], której adresatem był skarżący. Decyzja ta zapadła po wznowieniu postępowania podatkowego które nie powinno toczyć się wobec skarżącego. Skarżący nie posiadał bowiem przymiotu strony tego postępowania. Postępowanie w trybie zwykłym " toczyło się" wobec matki skarżącego M. C. i zakończyło się " wydaniem wobec niej decyzji". Wznowienie zatem postępowania zakończone w sposób opisany wyżej mogło być wszczęte wobec spadkobierców M. C. Z akt sprawy wynika, że w dacie wszczęcia postępowania wznowieniowego i wydania w tym nadzwyczajnym trybie decyzji przez organ I instancji postępowanie o stwierdzenie spadku po zmarłej M. C. nie było zakończone, a zatem nie można było uznać skarżącego za jej spadkobiercę. Odrębną kwestią jest nadto uznanie skarżącego za przejmującego jako spadkobierca obowiązek podatkowy o jakim mowa w sprawie za 2003r. wobec nie wydania w stosunku do matki skarżącego decyzji wymiarowej nakładającej łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości. Zdaniem Sadu niezależnie od przywołanych wyżej wywodów skarżący stał się stroną tego postępowania wznowieniowego i miał prawo do wniesienia odwołania /por. NSA z dnia 19 stycznia 2001r. I SA/Lu 1192/99. Właśnie wskutek złożonego przez skarżącego dowołania organ odwoławczy prawidłowo uchylił wydaną przez organ I instancji decyzję i umorzył postępowanie wszczęte wobec skarżącego eliminując tym samym wszelkie nieprawidłowości jakich dopuściły się organy w przedmiotowej sprawie. Niewątpliwie uchybiły organy podatkowe art. 240 ordynacji podatkowej uruchamiając bez podstawy prawnej tryb wznowieniowy postępowania, ale fakt ten nie nakładał na organ odwoławczy obowiązku zgłoszenia tychże nieprawidłowości organom ścigania jak to sugeruje skarżący w skardze. Organ odwoławczy bowiem dostrzegając nieprawidłowości w postępowaniu organu I - szej instancji dostrzeżone błędy "naprawił" uchylając wydaną przez ten organ decyzję i umarzając wszczęte wobec skarżącego postępowanie podatkowe. Reasumując należało skargę jako bezzasadną oddalić zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają art. 205§ 2 ustawy powołanej wyżej oraz § 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). J.T.14.12.07r.