I SA/Wr 1230/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 8 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia w ramach postępowania podatkowego postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 16 listopada 2017 r. skarżąca spółka wniosła skargę na opisane sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 grudnia 2017 r. wezwano podpisanego pod skargą adw. M. W. do wykazania swojego umocowania do działania w imieniu skarżącej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż z przedłożonej przy skardze uwierzytelnionej fotokopii zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. [...] VI Wydział Gospodarczy wynika, że wskazana osoba została ustanowiona kuratorem skarżącej spółki celem kontynuowania postępowania podatkowego. Na powyższe wezwanie nie udzielono odpowiedzi. Następnie zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2018 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków w składzie organów reprezentujących spółkę poprzez powołanie członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt powołania członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki – w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec upływu wskazanego w wezwaniu terminu w dniu 1 czerwca 2018 r. Sąd zwrócił się do adw. M. W. o udzielenie w terminie 7 dni informacji na jakim etapie jest obecnie prowadzone postępowanie związane z powołaniem organów spółki, ewentualnie postępowanie w przedmiocie likwidacji. Pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. kurator adw. M. W. poinformował tutejszy Sąd o śmierci większościowego wspólnika skarżącej spółki i toczącym się w związku z tą okolicznością postępowaniem sądowym o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym. Z powyższych względów zarządzeniem z dnia 11 lipca 2018 r. sędzia sprawozdawca wezwał ponownie stronę skarżącą do uzupełnienia braków w składzie organów reprezentujących spółkę, poprzez powołanie członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt powołania członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki – w terminie do 30 listopada 2018 r., pod rygorem odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 p.p.s.a. organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd odrzuca skargę. Zgodnie zaś z art. 58 § 2 p.p.s.a., z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. Konieczne jest zatem sięgnięcie do przepisu art. 38 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). Wedle tego przepisu, osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania czy też prokurenta (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06, LEX nr 276251 i orzeczenia tam powołane). W myśl natomiast art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie zarząd spółki jest nieobsadzony. Oznacza to, że spółka nie może w sposób skuteczny podejmować czynności procesowe. W postanowieniu NSA z dnia 15 maja 2007 r. (II FSK 261/07, CBOSA) podkreślono jednak, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku. Wprawdzie ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniającej inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Jak wynika z akt sprawy, strona została dwukrotnie wezwana do powołania członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki, ostatecznie w terminie do dnia 30 listopada 2018 r., które to wezwanie zostało doręczone spółce w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a w dniu 1 sierpnia 2018 r., a zatem termin do usunięcia ww. braku który upływał w dniu 30 listopada 2018 r. wynosił prawie cztery miesiące. Strona jednak w tak zakreślonym terminie nie ustanowiła członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., zobligowany był odrzucić skargę, o czym postanowił jak w sentencji.