I SA/Wr 1245/15

Dnia 20 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA – Katarzyna Radom, sędzia WSA – Dagmara Dominik-Ogińska, sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego – Radosław Bulejak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi: E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz pełnomocnika skarżącego – adwokat A. S. kwotę 240,00 złotych, powiększoną o należny podatek VAT (23%) w kwocie 55,20 złotych – łącznie 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Przedmiotem skargi E. W. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej: SKO) z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] znak [...], wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta K., Kierownika Wydziału Finansowo-Budżetowego Urzędu K. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za: D. B., M. T., M. M. i L. W.. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. wniósł w odniesieniu do ww. osób o umorzenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2011 – 2014 z uwagi na fakt, że osoby te w czerwcu 2011 r. wyprowadziły się z lokalu mieszkalnego w K. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] (znak [...]) organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że postępowanie podlega umorzeniu, bowiem osoby wymienione we wniosku nie zamieszkiwały pod wskazanym adresem, a zatem nie zostały one uwzględnione w ilości osób zamieszkałych na przedmiotowej nieruchomości, która jest podstawą do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W odwołaniu od powyższej decyzji, uzupełnionym pismem procesowym z dnia 13 lutego 2015 r., skarżący sprecyzował, że jego konkubina D. B. zmarła [...], a jego córka L. W. i pasierbica M. T. były w latach 2011-2014 zameldowane w G. i w G. Z kolei M. M. od 2010 r. zameldowany jest w S., gdzie przebywa w placówce wychowawczej. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącego, opłata za te osoby winna zostać umorzona. Po rozpoznaniu sprawy w trybie instancyjnym, SKO wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu SKO stwierdziło, że sprawa z wniosku skarżącego nie mogła zostać merytorycznie rozstrzygnięta. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika bowiem, że wymienione we wniosku osoby nie były uwzględnione przy wymierzeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym. Tym samym, brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie umorzenia zaległości za lata 2011-2014. Jednocześnie SKO wyjaśniło, że dla nieruchomości wskazanej we wniosku wprawdzie ustalono wysokość owej opłaty za okres od lipca 2013 r. do kwietnia 2014 r. (decyzja z dnia [...] znak [...]), to jednak podstawą jej ustalenia było zamieszkiwanie nieruchomości przez inne, niż wymienione we wniosku osoby, mianowicie: K. W. (syna skarżącego), konkubiny J. i wnuka O. Osoby te, jak dodało SKO, również zostały zgłoszone przez skarżącego w deklaracji złożonej w dniu 1 grudnia 2014 r. W konsekwencji, w ocenie SKO, zasadnym było uznanie, że postępowanie z wniosku skarżącego, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej w skrócie: O.p.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący podniósł, że SKO odmówiło mu umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za: D. B., M. T., M. M. i L. W., mimo że od czerwca nie zamieszkiwali oni nieruchomości pod adresem wskazanym we wniosku. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. W toku postępowania przed tut. Sądem przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące m.in. ustanowienie adwokata z urzędu (postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2015 r.). Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu. Oświadczył jednocześnie, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu w całości, gdyż dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie dała podstaw do uznania, że zachodzą podstawy prawne do uwzględnienia skargi. Na wstępie należy wskazać, że poddana kontroli Sądu decyzja w sprawie wniosku skarżącego z dnia 1 grudnia 2014 r. o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za: D. B., M. T., M. M. i L. W., miała charakter procesowy (formalny), nie zaś - jak tego oczekiwał skarżący - merytoryczny. Ocenie Sądu podlegała zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa procesowego. Orzekające w sprawie organy uznały bowiem, że postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem skarżącego, podlegało umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 O.p. W myśl tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przy czym, właściwym do orzekania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosownie do art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.), jest - jako organ podatkowy - m.in. burmistrz miasta. W niniejszej sprawie, właściwość organu podatkowego pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, została zachowana (okoliczność bezsporna). W kwestii natomiast oceny zastosowania przez organy, jako podstawy rozstrzygnięcia art. 208 § 1 O.p., wyjaśnienia wymaga, że przepis ten przewiduje tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania podatkowego i ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy podatkowej, mogącej być przedmiotem postępowania. Z kolei, bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego (tu: podatkowego) to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ podatkowy jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W świetle wskazanego rozumienia przytoczonej treści art. 208 § 1 O.p. nie ulega wątpliwości, że na gruncie kontrolowanej przez Sąd sprawy, merytoryczne rozstrzygnięcie żądania zawartego w przedmiotowym wniosku mogłoby nastąpić, gdyby istniała zaległość z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym w stosunku do osób wymienionych w tym wniosku. Innymi słowy, musiałby zaistnieć obowiązek podatkowy, który przerodziłby się w zobowiązanie z tytułu tej opłaty, obejmujące osoby zamieszkujące w nieruchomości pod wskazanym we wniosku adresem i dodatkowo, zobowiązanie to nie zostałoby właściwemu organowi podatkowemu zapłacone. Tymczasem, z poddanych analizie akt sprawy wynika - wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym we wniosku z dnia 1 grudnia 2014 r. oraz prezentowanym w toku postępowania przed SKO i w skardze – że w stosunku do wymienionych we wniosku osób, tj. D. B., M. T., M. M. i L. W., obowiązek podatkowy w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przedmiotowej nieruchomości nie zaistniał, a zatem nie mogło powstać zobowiązanie z tego tytułu, a następnie zaległość, której umorzenia domagał się skarżący. Osoby te nie zostały bowiem uwzględnione w ustaleniu tej opłaty. Przyjąć więc należało, że zarówno organ podatkowy pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy (SKO), prawidłowo uznały, że brak jest przedmiotu sprawy, który prowadziłby do merytorycznego jej rozstrzygnięcia, czyli rozstrzygnięcia w zakresie zasadności wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Prezentowanym przez skarżącego twierdzeniom przeczy również wymienione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] (znak [...]) ustalające wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do kwietnia 2014 r. Podstawą dla jego wydania były poczynione przez organ ustalenia faktyczne, wedle których, nieruchomość skarżącego zamieszkują trzy osoby, jednak osoby te są inne, niż wskazane we wniosku. Mając na uwadze dotąd powiedziane stwierdzić należy w podsumowaniu, że wniosek skarżącego o umorzenie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczące osób w nim wskazanych za okres od 2011 r. do 2014 r. nie mógł zostać przez organ podatkowy merytorycznie rozpoznany (pozytywnie lub odmownie), gdyż w stosunku do tych osób nie powstał obowiązek podatkowy z wymienionego tytułu. Postępowanie z tego wniosku musiało być zatem umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 208 § 1 O.p. Tym samym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę w całości, o czym orzekł w pkt. I sentencji wyroku. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w kwocie 240 zł powiększonej o kwotę 55,20 zł z tytułu podatku VAT (pkt II sentencji), orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461). Zaznaczyć przy tym należy, że w przedmiotowej sprawie nie przysługiwało pełnomocnikowi wynagrodzenie w wyższej wysokości, określone w nowym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). Stosownie bowiem do § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.