I SA/Wr 1256/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, nawet jeśli roboty budowlane zostały faktycznie wykonane przez inny podmiot na zlecenie inwestora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, co wymaga rzeczywistej transakcji udokumentowanej fakturą. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży usług, jest prawnie bezskuteczna i nie może wywołać żadnych skutków podatkowych u jej odbiorcy, nawet jeśli roboty budowlane zostały faktycznie wykonane przez inny podmiot na zlecenie inwestora. Organy zasadnie odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki B. i D., ponieważ wykazały one, że roboty opisane w spornych fakturach nie zostały wykonane przez te spółki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za 2005 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki B. i D., uznając, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Podatnik twierdził, że roboty budowlane zostały wykonane, co potwierdził inwestor (GDDKiA), a firmy B. i D. zlecały dalsze podwykonawstwo. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły brak rzeczywistego wykonania usług przez wskazane spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca, Protokolant: Anna Terlecka, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług A.Z. za poszczególne miesiące 2005 r.
Organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez [...] w ramach A. było w 2005 r. wykonywanie robót ogólnobudowlanych dotyczących remontów i zabezpieczeń mostów, montażu barier i poręczy wzdłuż dróg, umocnień skarp, odnowy wiaduktów. Jak ustalił organ, podatnik zawyżył w 2005 r. podatek naliczony o podatek wynikający z następujących faktur wystawionych przez B. spółka z o.o., które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych:
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej przebudowę mostu
w ciągu drogi krajowej nr [...] nad potokiem P. w miejscowości N.
o wartości brutto [...] zł, w tym VAT w kwocie [...] zł, roboty wykonywane były w okresie od [...] r. do [...] r.,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej remonty mostów – bieżące utrzymanie mostów na terenie miasta L. o wartości brutto [...] zł, w tym VAT w kwocie [...] zł, roboty wykonywane były w okresie od [...] r. do [...] r.
Według ustaleń organu, spółka B., która zmieniła nazwę na C. spółka z o.o., nie prowadzi działalności po adresem wskazywanym jako obecna siedziba spółki. Na przestrzeni lat 2002 – 2006 spółka trzykrotnie zmieniała siedzibę. Ostatnia deklaracja VAT-7 została złożona we właściwym organie podatkowym za grudzień 2006 r. W deklaracjach VAT – 7 spółka nie wykazywała zakupu środków trwałych. Spółka nie składała w 2005 r. we właściwym organie podatkowym deklaracji PIT – 4. W 2005 r. spółka nie składała w ZUS-ie dokumentów zgłoszeniowych, rozliczeniowych i wyrejestrowujących z ubezpieczeń z tytułu zatrudniania pracowników; wyrejestrowała się jako płatnik składek z dniem 1 marca 2003 r. Zgodnie ze zgłoszeniem aktualizacyjnym złożonym we właściwym organie podatkowym w latach 2004 - 2005 r. spółka prowadziła działalność w zakresie sprzedaży hurtowej pozostałych artykułów użytku domowego i osobistego. Na podstawie uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia [...] r. podjęto uchwałę rozszerzającą przedmiot działalności o 28 punktów, w tym o przygotowanie terenu pod budowę, wznoszenie kompletnych budynków i budowli lub ich części, inżynierię lądową i wodną, wykonywanie robót budowlanych wykończeniowych. W okresie od [...] r. do [...] r. jedynym wspólnikiem i prezesem spółki był W. H. ([...] lata), zatrudniony w tym okresie w restauracji K. spółka z o.o. Z uwagi na niepodejmowanie wezwań, organ nie przesłuchał W. H. w charakterze świadka.
Ponadto organ ustalił, że podatnik zawyżył w 2005 r. podatek naliczony
o podatek wynikający z następujących faktur wystawionych przez D. spółka z o.o., które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych:
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej usługi przebudowy mostu nad potokiem P., droga nr [...] o wartości brutto [...] zł, w tym VAT w kwocie [...] zł oraz usługi remontu mostu na drodze krajowej nr [...] o wartości brutto [...] zł, w tym VAT w kwocie [...] zł, roboty wykonywane były w tym samym czasie, tj. w okresie od [...] r. do [...] r., w dwóch oddalonych od siebie miejscowościach,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej odnowę wiaduktu na km [...] drogi krajowej nr [...] koło P. o wartości brutto [...] zł,
w tym VAT w kwocie [...] zł oraz usługi przebudowy mostu w ciągu drogi krajowej nr [...] w miejscowości S.W. o wartości brutto [...] zł,
w tym VAT [...] zł, roboty wykonywane były w tym samym czasie, tj. w okresie od [...] do [...] r., przy czym okres wykonywania robót pokrywa się częściowo z okresem wykonywania robót wymienionych w fakturze nr [...], usługi wykonywane były jednocześnie w czterech oddalonych od siebie miejscach, tj. w N., W., koło P. i w S.W.,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej przebudowę mostu nad rowem melioracyjnym w ciągu drogi krajowej nr [...] w miejscowości W.
o wartości brutto [...] zł, w tym VAT [...] zł, roboty wykonywane były
w okresie od [...] do [...] r.,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej przebudowę mostu przez potok P. w ciągu drogi krajowej nr [...] koło miejscowości N.
o wartości brutto [...] zł, w tym VAT [...] zł, roboty wykonywane były
w okresie od [...] do [...] r.,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej odnowę wiaduktu na km [...] w ciągu drogi nr [...] koło P. o wartości brutto [...] zł,
w tym VAT [...] zł, roboty wykonywane były w okresie od [...] do
[...] r., a więc w tym samym czasie, co roboty z opisane w fakturze nr [...], usługi wykonywane były jednocześnie w dwóch oddalonych od siebie miejscach, tj. w N. i koło P.,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej przebudowę mostu w ciągu drogi krajowej nr [...] koło miejscowości N. o wartości brutto [...] zł, w tym VAT [...] zł,
- faktury nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej przebudowę mostu w ciągu drogi nr [...] koło miejscowości W. o wartości brutto [...] zł, w tym VAT [...] zł.
Organ wskazał, że spółka D. nie odbierała korespondencji kierowanej na adres siedziby spółki, a próby skontaktowania się z osobami reprezentującymi spółkę były bezskuteczne. Z informacji organu podatkowego właściwego dla spółki wynika, że przedmiotem jej działalności była sprzedaż detaliczna towarów prowadzona na straganach i targowiskach. Spółka nie składała deklaracji PIT – 4 oraz deklaracji CIT – 8 za lata 2004 – 2006, nie złożyła także deklaracji CIT – 2 za okres do stycznia 2004 r. do kwietnia 2005 r. i od października 2005 r. do listopada 2006 r. Nie złożyła też deklaracji VAT – 7 za październik 2005 r. Z informacji otrzymanej z ZUS wynika, że ostatnie dokumenty rozliczeniowe dotyczące pracowników spółka złożyła za czerwiec 2003 r. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w O. Z.T., prezes spółki w 2005 r., został skazany na karę pozbawienia wolności, m. in. za poświadczenie nieprawdy w fakturach nr [...], [...] oraz [...] wystawionych dla A. Przesłuchany w charakterze świadka w zakładzie Karnym w G. Z.T. przyznał, że spółka nie wykonała żadnych usług budowlanych, nie posiadał sprzętu budowlanego i nie zatrudniała pracowników budowlanych, natomiast faktury wystawił za namową P.P., pośredniczącego w przekazywaniu tych dokumentów dla A. Z.
W trakcie postępowania podatkowego ustalono również, że roboty określone w w/w fakturach (za wyjątkiem faktury nr [...], wystawionej przez B.) były przedmiotem umów zawartych pomiędzy A. Z. a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. Z dokumentacji znajdującej się
w GDDKiA nie wynika, aby A.Z. korzystał w trakcie realizacji tych umów
z usług podwykonawców.
W odwołaniu od decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie, zarzucając pominięcie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków W.H. i P. P. Strona wskazała, że sporne roboty budowlane zostały wykonane, co potwierdził inwestor – GDDKiA. A. nie zatrudniała spółek B. i D. jako podwykonawców, ale zlecała tym firmom usługi budowlane (robociznę) z powierzonych przez siebie materiałów budowlanych. Wykonywanie robót w kilku różnych miejscach, nawet odległych od siebie, jest specyfiką branży drogowo – mostowej. Sposób prowadzenia przez usługodawców dokumentacji finansowej i pracowniczej oraz dysponowania zapleczem technicznym jest sprawą wewnętrzną tych firm. Natomiast prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w L. śledztwo w sprawie wyłudzenia VAT na podstawie sfałszowanych faktur wystawionych przez D. zostało umorzone z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji za zasadne uznał zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki B. i D., ponieważ faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Informacje otrzymane z właściwych dla spółki organów podatkowych oraz ZUS wskazują, że spółka B. nie zatrudniała pracowników i nie posiadała środków trwałych, umożliwiających wykonywanie robót budowlanych. Przesłuchany w charakterze świadka w postępowaniu odwoławczym W. H. zeznał, że spółka B. nie zatrudniała pracowników i nie posiadała sprzętu i maszyn do wykonywania robót drogowych. Twierdzenia tego świadka, że usługi wykonała firma z K. są niewiarygodne z uwagi na brak jakichkolwiek dowodów, wskazujących na podzlecenie usług przez firmę B. Przesłuchany w charakterze świadka W. S., kierownik budowy nie wiedział, że przy pracach na moście w N. uczestniczyła firma
z K., a prace związane z bieżącym utrzymaniem obiektów mostowych wykonywała inna firma niż B.
Odnośnie spółki D., fakt wystawiania faktur dokumentujących czynności, które nie zostały wykonane przez spółkę potwierdził Z. T. Również informacje otrzymane z właściwych dla spółki organów podatkowych oraz ZUS wskazują, że spółka D. nie zatrudniała pracowników i nie posiadała środków trwałych, umożliwiających wykonywanie robót budowlanych. Natomiast zeznania strony składane w Komendzie Miejskiej Policji w L. odnośnie znajomości ze Z. T. są wzajemnie sprzeczne, jak również sprzeczne z zeznaniami Z. T. Ponadto Z. T. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za poświadczenie nieprawdy w fakturach nr [...], [...]
i [...],wystawionych dla A.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że nie kwestionuje faktu wykonania robót zleconych przez GDDKiA, tylko wykonanie tych robót przez spółki B.
i D.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Z. wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej,
w szczególności przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Organ zignorował fakt materialnego wykonania kwestionowanych robót, co zostało potwierdzone przez inwestora – GDDKiA. Zlecane usługi budowlane (w żadnym razie podwykonawstwo) z powierzonych przez firmę A. materiałów budowlanych wykonywane były pod nadzorem, na ryzyko i odpowiedzialność zleceniodawcy. W każdym wypadku inspektor nadzoru inwestora potwierdzał wykonanie robót w sporządzanych dla inwestora protokołach odbioru i dopiero po protokolarnym odbiorze robót następowało ich rozliczenie z usługodawcami. Bez znaczenia są więc dalsze odbiory z usługodawcami. Z zeznań W. S. wynika, że są to z reguły proste roboty wykończeniowe, a wynajęcie sprzętu budowlanego jest tzw. usługą na telefon. Sposób prowadzenia przez usługodawców dokumentacji finansowej
i pracowniczej, dysponowania zapleczem technicznym i dalsze podzlecanie robót jest sprawą wewnętrzną tych firm. Firma A. była bowiem zainteresowana wyłącznie faktycznym i poprawnym wykonaniem zleconych robót. Z zeznań W. H.
i P. P. jednoznacznie wynika, że usługi budowlane zostały wykonane przez firmy B. i D. w systemie dalszego podzlecenia osobom trzecim. Natomiast wyrok skazujący Z. T. został wydany na wniosek prokuratora w trybie art. 335 § 1 kpk, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, wyłącznie w oparciu o przyznanie się podejrzanego, czynnego narkomana zainteresowanego minimalnym wymiarem kary. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w L. śledztwo w sprawie wyłudzenia VAT na podstawie sfałszowanych faktur wystawionych przez [...] zostało umorzone
z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola,
o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie uchybiają prawu.
Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania podatkowego, Sąd stwierdza że postępowanie to czyni zadość zasadom procesowym przewidzianym w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym. Uzupełnienie tej zasady zawiera zapis art. 187 § 1, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodać należy, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Oceniając przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe stwierdzić należy, że organy podatkowe rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy, umożliwiający dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonały jego całościowej oceny zgodnie z prawidłami logiki i doświadczenia życiowego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł wynikających z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a wyprowadzone przez organy podatkowe wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należy uznać za uzasadnione i nie przekraczające granic swobodnej oceny dowodów.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy niezbicie wskazuje, że roboty budowlane potwierdzone wystawionymi przez spółki B. i D. fakturami nie zostały wykonane przez te firmy.
Odnośnie spółki B. należy wskazać, że z dokumentów tej spółki składanych do właściwego dla spółki organu podatkowego wynika, że przedmiotem działalności spółki była sprzedaż hurtowa artykułów użytku domowego i osobistego. Dopiero z dniem [...] r., a więc krótko przed rozpoczęciem spornych robót budowlanych (przebudowa mostu nad potokiem P.) zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę o rozszerzeniu działalności o 28 pkt, w tym o wykonywanie robót budowlanych, inżynierię lądową i wodną. Podjęcie tej uchwały nie spowodowało jednak zatrudnienia pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami ani też nabycia sprzętu budowlanego. Z informacji ZUS – u i właściwego urzędu skarbowego wynika, że brak jest dokumentów potwierdzających zatrudnienie pracowników oraz nabycie środków trwałych. Składając zeznania w dniu 17 marca 2009 r. W.H. (w 2005 r. – [...] lata), jedyny udziałowiec spółki i prezes zarządu, zatrudniony w latach 2005 – 2006 jako kucharz w jednej z [...] restauracji potwierdził, że spółka nie posiadała sprzętu budowlanego i nie zatrudniała pracowników. Wprawdzie W. H. wyjaśnił, że zajmował się jedynie pośrednictwem w wykonywaniu robót budowlanych, jednakże wiarygodność jego zeznań w tym zakresie, jak słusznie wskazał organ podatkowy, budzi poważne wątpliwości. Świadek nie pamiętał nazwy firmy, której zlecił wykonanie robót, wskazując, że wyszukał "w internecie firmę budowlaną, bodajże z K., nazwy dokładnej nie pamiętam (początek nazwy EKO), która zajmowała się robotami drogowymi". Nie pamiętał również nazwiska przedstawiciela firmy, podając że "umowę podpisał ten sam przedstawiciel, z którym prowadziłem rozmowy, pełniący ważną funkcję w tej firmie, ponieważ posiadał pieczątkę tej firmy i pieczątkę osobistą". Świadek pytany o sposób sprawdzenia zaplecza technicznego firmy
z K. wyjaśnił, że "po okazaniu firmie z K. zakresu budowy, przedstawiciel oświadczył, że firma posiada specjalistyczny sprzęt, a że jest to firma ogólnobudowlana byłem pewny, że posiada niezbędny sprzęt". Świadek nie okazał zawartej umowy z firmą z K. i nie pamiętał też żadnych szczegółów tej umowy. Oświadczył też, że nie był na miejscu wykonywania robót i nie śledził postępu robót.
Analiza treści tych zeznań wskazuje, że W. H., który jak wyjaśnił pośredniczył osobiście w wyszukiwaniu firmy zajmującej się wykonywaniem robót drogowych, nie był osobą orientująca się w zagadnieniach związanych z doborem odpowiednich kontrahentów biznesowych, a w szczególności kontrahentów gwarantujących prawidłowe wykonanie robót budowlanych ze względu na posiadane kwalifikacje zawodowe i zaplecze techniczne.
Natomiast W.S., kierownik budowy w firmie A., przesłuchany
w charakterze świadka w dniu [...] r. nie wiedział, że przy pracach prowadzonych na moście w N. uczestniczyła firma z K., a bieżące remonty mostów w L. wykonywała inna firma niż B.. Nie znał też osób wykonujących te prace i nie sprawdzał ich tożsamości. Jak wyjaśnił firmy wykonujące prace nie przekazywały list pracowników i nie miał obowiązku kontrolowania osób przebywających na terenie budowy i wykonujących roboty.
Treść zeznań W. S. wskazuje, że w istocie nie jest on zorientowany, kto faktycznie wykonywał roboty udokumentowane fakturami wystawionymi przez spółkę B.
Skarżący podniósł, że roboty budowlane wykonywane były przez B.
z materiałów firmy skarżącego, jednakże w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Ani strona ani
W. S. nie potrafili wyjaśnić zasad rozliczania spółki B.
z powierzonych materiałów budowlanych.
Natomiast w odniesieniu do spółki D. należy wskazać, że
z dokumentów tej spółki składanych do właściwego dla spółki organu podatkowego wynika, że przedmiotem działalności spółki był handel hurtowy i sprzedaż detaliczna towarów prowadzona na straganach i targowiskach. Z. T., przesłuchany w dniu [...] r. wyjaśnił, że spółka zajmowała się handlem hurtowym towarami branży przemysłowej, tj. AGD, sprzętem RTV, folią, papierem ksero, wyrobami ze szkła, materiałami instalacyjnymi, materiałami budowlanymi, zakrętkami do słoików. Przesłuchana w charakterze świadka w dniu [...] r.
w Komendzie Powiatowej Policji w O. D.J., prowadząca księgi rachunkowe spółki D. wskazała, że z dokumentów dostarczanych przez Z. T. wynikało, iż firma zajmowała się handlem drobnymi artykułami gospodarstwa domowego: szczotkami, miotłami, wyrobami plastikowymi. Z informacji ZUS – u i właściwego urzędu skarbowego wynika, że brak jest dokumentów potwierdzających zatrudnienie pracowników budowlanych. Również Z. T. potwierdził, że spółka nie zatrudniała pracowników budowlanych i nie posiadała sprzętu budowlanego. Jak wyjaśnił w dniu [...] r. R.B., wykonujący obowiązki handlowca w spółce, firma zajmowała się handlem artykułami elektrycznymi i artykułami gospodarstwa domowego, nie posiadała środków trwałych, oprócz komputera, fax – u i telefonu. Według tego świadka spółka nie świadczyła usług budowlanych i nie korzystała z usług podwykonawców w zakresie robót budowlanych. Także Z. T. potwierdził, że spółka nie świadczyła usług budowlanych i nie korzystała z usług podwykonawców w zakresie robót budowlanych oraz przyznał, że wystawiał faktury, pomimo że czynności udokumentowane fakturami nie były wykonane. Z. T. szczegółowo opisał proceder wystawiania "pustych" faktur i przekazywania wystawionych faktur skarżącemu.
W tym miejscu należy zauważyć sprzeczności w wyjaśnieniach skarżącego odnośnie znajomości i kontaktów ze Z. T.. Początków skarżący twierdził, że kontaktował się ze Z. T. osobiście, później wyjaśniał, że kontaktował się z bliżej nieokreślonym przedstawicielem firmy D.
Natomiast treść zeznań W. S. wskazuje, że w istocie nie jest on zorientowany, kto faktycznie wykonywał roboty udokumentowane fakturami wystawionymi przez spółkę D. Nie znał bowiem osób wykonujących te prace i nie sprawdzał ich tożsamości. Jak wyjaśnił firmy wykonujące prace nie przekazywały list pracowników i nie miał obowiązku kontrolowania osób przebywających na terenie budowy i wykonujących roboty.
Skarżący podniósł, że roboty budowlane wykonywane były przez D. z materiałów firmy skarżącego, jednakże w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Ani strona ani
W. S. nie potrafili wyjaśnić zasad rozliczania spółki D.
z powierzonych materiałów budowlanych.
Wykonania usług przez D. nie potwierdzają też zeznania P.P. z dnia [...]r., który wskazał, że nie wie kto był faktycznym wykonawcą robót. Jedynie słyszał, że spółka [...] zajmowała się pośredniczeniem w wykonywaniu usług budowlanych.
Na uwagę zasługuje też fakt skazania Z. T. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. za popełnienie szeregu przestępstw, w tym poświadczenie nieprawdy w trzech fakturach wystawionych firmie A. Zgodnie
z art. 7 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Dla kwestii związania sądu administracyjnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego obojętny jest tryb wydania wyroku skazującego. Na marginesie trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 335 § 1 kpk wyrok skazujący można wydać, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. Nielogiczny jest zarzut skarżącego, że Z. T. przyznał się do popełnienia przestępstwa, którego faktycznie nie popełnił, jedynie z uwagi na minimalny wymiar kary.
Powyższe okoliczności niezbicie wskazują, że spółki B. i D. nie wykonały usług polegających na wykonaniu robót drogowych opisanych
w spornych fakturach na rzecz firmy A. Z., w związku z czym organy zasadnie odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez te spółki. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży usług jest bezskuteczna prawnie i w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych u jej odbiorcy.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu umorzenia postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w L., należy zauważyć, że
z postanowienia o umorzeniu tego postępowania wynika, że D. nie wykonał usług, ale uznano iż A. Z. o tym fakcie nie wiedział. Jednakże dla oceny zasadności odliczenia podatku naliczonego kwestia wiedzy i winy podatnika nie ma znaczenia. Istotne jest tylko, czy usługi zostały wykonane przez wystawcę faktur czy też nie.
Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 z późn. zm.) w zakresie, w jakim towary
i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Natomiast w myśl art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy wystawiane faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Oznacza to, że jedynie nabycie towaru lub usługi uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, musi zatem wystąpić rzeczywista transakcja, która winna być udokumentowana fakturą. Nie uprawnia natomiast do dokonania obniżenia podatku należnego samo posiadanie faktury, z której wynika kwota podatku naliczonego.
Należy też zaznaczyć, że organy podatkowe nie kwestionują wykonania robót budowlanych zleconych przez GDDKiA Oddział we W., ale wykazały że robót opisanych w spornych fakturach nie wykonały firmy B i D..
Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło