I SA/Wr 1257/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę. Na wskazane w sentencji postanowienie skarżący – przez swojego pełnomocnika – wniósł skargę, w której zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia. Formułując zarzuty skargi strona wskazała m.in. na naruszenie 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) poprzez niedoręczenie postanowienia pełnomocnikowi w sytuacji, gdy organ II instancji został skutecznie powiadomiony – przed wydaniem postanowienia – o pełnomocnictwie rozciągającym się swoim zakresem na postępowanie odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ odwoławczy przyznał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie z pominięciem pełnomocnika. W dniu 13 kwietnia 2015 r. organ dowiedział się o fakcie udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącego na rzecz dor. pod. B. B. Z treści pełnomocnictwa wynika natomiast, że pełnomocnik skarżącego był upoważniony do reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym we wszystkich instancjach. Zaskarżone postanowienie zostało jednak wysłane na adres strony. W rezultacie – zdaniem organu – nie weszło ono do obrotu prawnego. Oprócz tego organ wskazał, że skarżone postanowienie zostało ponownie wysłane, tym razem na adres pełnomocnika, ale nie zostało jeszcze doręczone. Pismem z dnia 3 lipca 2015 r. organ odwoławczy poinformował, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 26 czerwca 2015 r. Do pisma organ załączył kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru. Natomiast w piśmie z dnia 22 lipca 2015 r. organ wskazał, że w dniu 15 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na doręczone mu prawidłowo postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że w myśl art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (art. 145 § 1 O.p.). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 145 § 2 O.p.). Z art. 145 § 1 i § 2 O.p. wynika, że w postępowaniu podatkowym regułą jest doręczanie pism stronie. Zasada ta doznaje jednak istotnego wyłomu, w sytuacji ustanowienia przez stronę pełnomocnika. Konsekwencją ustanowienia przez stronę pełnomocnika jest ciążący na organie obowiązek dokonywania doręczeń wszelkiej korespondencji temu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio samej stronie. Skutkiem udzielenia pełnomocnictwa jest bowiem wejście umocowanego we wszystkie prawa i obowiązki strony. Pełnomocnik działa za stronę i skutki jego działania odnoszą się wprost do mocodawcy. Ustanowienie pełnomocnika w sprawie ma na celu przede wszystkim ochronę strony przed skutkami nieznajomości prawa. W aspekcie uprawnień strony prawidłowe doręczenie stanowi konkretyzację prawa do jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 § 1 O.p.). Trzeba przy tym wskazać, że w orzecznictwie sądowym został wyrażony pogląd, że w przypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Każde inne doręczenie, o ile powoduje dla strony ujemne skutki procesowe, jest niewłaściwe i nie może być uznane za skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., I FSK 965/07, LEX nr 494575 czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r., I SA/Gd 135/12, LEX nr 1145224). Zdaniem Sądu, mając na uwadze okoliczności rozpatrywanej sprawy należało uznać, że zaskarżone postanowienie – z powodu błędów w doręczeniu – nie weszło do obrotu prawnego. Skarga była więc przedwczesna. Jak wskazał bowiem organ odwoławczy, pełnomocnik skarżącego był umocowany do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym, o czym organ wiedział. Mimo to postanowienie organu II instancji zostało wysłane na adres strony, nie zaś jej pełnomocnika. W konsekwencji trzeba było uznać, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nie weszło do obrotu prawnego i nie wywołało skutków prawnych związanych z jego doręczeniem, w tym nie otworzyło skarżącemu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Skoro zatem skarga została wniesiona od aktu, który nie wszedł do obrotu prawnego, to tym samym jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na marginesie należy zauważyć, że sporne postanowienie zostało na nowo doręczone pełnomocnikowi, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 145 § 1 i § 2 O.p. Od tego postanowienia pełnomocnik skarżącego wywiódł na nowo skargę do tutejszego Sądu. W tym stanie rzeczy, Sąd był zobligowany, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzec jak na wstępie.