I SA/Wr 1263/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-03-20

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Katarzyna Borońska, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wymagalnych przed dniem 1 stycznia 2003 r., podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia przewidzianemu w znowelizowanym art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że 10-letni okres przedawnienia, przewidziany w znowelizowanym art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ma zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., pod warunkiem, że do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. W związku z tym, należności skarżącego, które nie były przedawnione w momencie wejścia w życie nowelizacji, podlegały nowemu, dłuższemu terminowi przedawnienia, co uzasadniało prowadzenie egzekucji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty przeciwko egzekucji administracyjnej, twierdząc, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 1999 r. do marca 2000 r. uległy przedawnieniu na podstawie 5-letniego terminu. Organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela (ZUS), oddalił zarzuty, powołując się na 10-letni termin przedawnienia wynikający z nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, podtrzymując argumentację o przedawnieniu i zarzucając naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Pismami z dnia [...] skarżący wniósł do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., zarzuty przeciwko egzekucji wraz z wnioskiem o zawieszenie egzekucji, powołując się na przesłanki określone w art. 33 pkt 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) - dalej: upea, tj. przedawnienie zobowiązania określonego decyzją z dnia [...]. Zdaniem podatnika należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za grudzień 1999 r. oraz styczeń i marzec 2000 r. uległy przedawnieniu po upływie 5 lat od ich powstania, bowiem powstały przed dniem 01.01.2003 r. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt II UK 448/03 z dnia 21.09.2004 r. oraz na wydany w sprawie R. Ł. w dniu [...] wyrok sądu powszechnego, który, zdaniem strony zapadł w identycznej sprawie i podzielał wykładnię prawa zaprezentowaną w powołanym wyroku Sądu Najwyższego. Organ egzekucyjny, w związku z treścią art. 34 § 1 upea, wystąpił do wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., o przedstawienie stanowiska w sprawie zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Powołał się na art. 24 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) - dalej: usus, który wprowadził zasadę , że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 10 latach od dnia ich wymagalności. Powołany przez stronę wyrok Sądu Najwyższego dotyczył, zdaniem wierzyciela, innej sprawy. Ponadto w uchwale z dnia 02.07.2008 r. sygn. akt II UZP 5/08 SN stwierdził, że "Dziesięcioletni okres przedawnienia, przewidziany w art. 24 ust. 4 usus, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18.12.2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074), znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 01.01.2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu". Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. oddalił jako bezzasadne zarzuty zobowiązanego na postępowanie egzekucyjne. Wskazał przede wszystkim na art. 34 § 1 upea, zgodnie z którym zarzuty na postępowanie egzekucyjne, zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 upea, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Ponieważ w niniejszej sprawie podniesiony przez zobowiązanego zarzut był oparty na art. 33 pkt 1 upea, tj. wskazywał na przedawnienie dochodzonej należności przed wystawieniem przez wierzyciela tytułów wykonawczych, organ był związany stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zawartym w powołanym na wstępie postanowieniu z dnia [...]. Jak zaś stwierdził w tym postanowieniu wierzyciel, znowelizowane przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadziły 10-letni termin przedawnienia dla należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, licząc od dnia ich wymagalności i znajdują one zastosowanie także do składek wymagalnych przed dniem 01.01.2003 r., o ile do tej daty nie uległy one przedawnieniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie, zarzucając, że narusza on art. 33 pkt 1 upea. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że w wyroku z dnia 22.09.2004 r. sygn. akt II UK 448/03 Sąd Najwyższy stwierdził, iż stosowanie do określonych zdarzeń przepisów, które nie obowiązywały w momencie zaistnienia tych zdarzeń, pozostaje w sprzeczności z zakazem stosowania prawa wstecz. Praktyka taka jest także sprzeczna z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 10/98 z dnia 15.09.1998 r. W związku z powyższym w sprawie, do zobowiązań dotyczących okresu od grudnia 1999 r. do marca 2000 r. nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które weszły w życie od dnia 01.01.2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., wskazując na brak uprawnień organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 upea). Ochrona interesów zobowiązanego kwestionującego wymagalność egzekwowanego obowiązku jest natomiast realizowana poprzez określony treścią art. 34 § 1 upea obowiązek pozyskania przez organ egzekucyjny przed wydaniem postanowienia w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, stanowiska wierzyciela w kwestii zasadności tych zarzutów. Organ egzekucyjny był, w myśl powołanego wyżej przepisu, związany stanowiskiem wierzyciela, a w swoim postanowieniu przedstawił to stanowisko i uzasadnił. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, jako sprzecznego z powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 .04.2008 r. i art. 33 pkt 1 upea oraz o nakazanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powtórzył argumentację podniesioną w zarzutach na postępowanie egzekucyjne oraz w zażaleniu z dnia [...]. Ponadto zrzucił, że organ egzekucyjny naruszył przepisy prawa uniemożliwiając mu zapoznanie się z całym materiałem dowodowym. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie), jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny, a za nim Dyrektor Izby Skarbowej we W., zasadnie uznały, że nie było podstaw do uwzględnienia podniesionego przez stronę zarzutu przedawnienia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, konieczne jest odniesienie się na wstępie do przepisów regulujących tryb rozpoznawania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Powołany w zaskarżonym postanowieniu art. 34 upea traktuje o dwóch rodzajach postanowień w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 upea - postanowieniu organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów (§ 4) oraz postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (§ 4), przy czym od obydwu postanowień przysługuje zażalenie (§ 2 i §5). Zasadą jest zatem, że postanowienie organu egzekucyjnego winno być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Do czasu otrzymania tego postanowienia organ egzekucyjny nie podejmuje żadnych czynności poza ewentualnym zawieszeniem postępowania w przypadku, o którym mowa w art. 34 § 3 upea. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 34 § 1 upea, wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z powyższego wynika, że w razie zgłoszenia zarzutów opartych na jednej z podstaw wymienionych w pkt 1-5 art. 33 upea organ egzekucyjny nie dysponuje w zasadzie swobodą rozstrzygnięcia, ale musi uwzględnić stanowisko wierzyciela. Jest to uzasadnione charakterem tych podstaw - dotyczą one okoliczności, o których wiedzę ma bowiem sam wierzyciel, a nie organ egzekucyjny. Ponadto ocena przez organ egzekucyjny we własnym zakresie podniesionych zarzutów tego rodzaju mogłaby, ze względu na ich charakter, prowadzić de facto do ponownej merytorycznej kontroli decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy - co jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym, którego cele są zupełnie inne od postępowania merytorycznego i które często prowadzi organ inny, niż uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Zakwestionowanie istnienia obowiązku w stosunku do określonej osoby powinno, co do zasady, dokonywać się bądź w postępowaniu zwykłym, w drodze odwołania, bądź w trybach nadzwyczajnych - wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Przepisy o związaniu organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela wprowadzono nowelą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 125, poz. 1368). Jednak już wcześniej, na tle stanu prawnego niezawierającego takiego ograniczenia, podkreślano w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ egzekucyjny nie jest władny wypowiadać się w kwestii istnienia lub nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. W literaturze przedmiotu podkreślano, że podstawa zarzutów wskazana w pkt 1 art. 33 upea dotyczy z tych względów zdarzeń (wykonania, wygaśnięcia i.t.d.), które miały miejsce już po zakończeniu zwykłego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 29 § 1 upea "organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym". Podobnie w kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego podmiotem dysponującym konieczną w takim wypadku wiedzą i władnym się wypowiadać w przedmiocie zasadności zarzutu jest wierzyciel podatkowy. Wypowiedź organu egzekucyjnego ma w omówionych wyżej wypadkach charakter formalny i wynika z pozycji podmiotu prowadzącego egzekucję. W świetle tak istotnego ograniczenia zakresu swobody orzekania organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, szczególnej wagi nabiera możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela, przewidziana w art. 34 § 2 upea Tylko bowiem na tej drodze może być poddane faktycznej kontroli stanowisko wierzyciela w kwestii podnoszonych w zarzutach okoliczności wymienionych w art. 33 pkt 1-5 upea. Jak słusznie zwrócił uwagę tutejszy Sąd w wyroku z dnia 09.02.2006 r., sygn. akt III SA/Wr 517/04 (ONSAiWSA 2006/6/169), powołane wyżej regulacje dotyczące trybu rozpoznawania zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie tworzą spójnego systemu, jeśli zestawi się je przepisami regulującymi status prawny Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. W myśl bowiem art. 83c ust. 2 usus od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Jest zatem przepis o charakterze lex specialis, ustanawiający wyjątek od wynikającej z przepisów upea zasady dwuinstancyjności postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne - i w konsekwencji uniemożliwiający dłużnikowi kwestionowanie stanowiska wierzyciela. Zarazem nie budzi, że zgodność z prawem postanowienia wierzyciela ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia prawidłowości całego trybu postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie, w wyniku prawidłowo zastosowanego przez organ egzekucyjny art. 34 § 1 i 5 upea, wypowiedź wierzyciela przesądziła de facto o oddaleniu zarzutów skarżącego. Sąd w niniejszym składzie podziela wyrażone w powołanym wyroku WSA we Wrocławiu (por. też wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13.03.2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1549/04, niepubl.), że stanowisko wyrażone w niezaskarżalnym w toku postępowania administracyjnego postanowieniu wierzyciela nie może pozostać poza jakąkolwiek kontrolą, zwłaszcza kontrolą sądową. Skoro bowiem, w myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.s.a. sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, to ocenie legalności - oprócz zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. w sprawie zgłoszonych zarzutów, poddane zostaje także postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela (ZUS), wiążącą organ egzekucyjny. Z tych względów w ramach sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, konieczne jest także dokonanie w niniejszej sprawie przez Sąd oceny zgodności z prawem postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia [...]. Należności skarżącego, objęte egzekucją administracyjną, dotyczyły składek na ubezpieczenie społeczne za grudzień 1999 r., styczeń i marzec 2000 r. Zgodnie z treścią obowiązującego w tym czasie art. 24 ust. 4 usus, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 18.12.2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (art. 1 pkt 9) - Dz. U. Nr 241, poz. 2074 - w ten sposób, że termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne został wydłużony do 10 lat (ponadto wprowadzono przepisy określające jego zawieszenie lub przerwę) od dnia wymagalności składki. W ustawie nowelizującej nie zawarto zarazem przepisów przejściowych, z których wynikałoby, jakie przepisy należy stosować do należności z tytułu składek powstałych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (01.01.2003 r.). Na tle znowelizowanego przepisu art. 24 usus dochodziło w tej sytuacji do rozbieżności w orzecznictwie organów rentowych oraz sądów. Wątpliwości w tej kwestii rozstrzygnęła, powołana w zaskarżonym postanowieniu oraz w postanowieniu wierzyciela, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 02.07.2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, w której Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż "Dziesięcioletni okres przedawnienia, przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., nr 11, poz. 74 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074) znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych" (Biul. SN 2008/7/16). W uzasadnieniu tej uchwały SN podkreślił, że z faktu, iż ustawa nowelizująca nie regulowała kwestii intertemporalnych dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek, nie można wyprowadzić wniosku, że zmienione przepisy znajdują zastosowanie jedynie do "nowych zaległości", a przyjęcie odmiennego poglądu naruszałoby zasadę niedziałania ustawy wstecz. Powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt W 4/93 oraz wyrok TK z dnia 01.07.2003 r., sygn. akt P 31/02, Sąd stwierdził, że zgodnie z ogólną regułą prawa intertemporalnego, w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną, czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa w związku z zasadą lex posterior derogat legi priori, która znajduje zastosowanie, jeżeli lex posterior nie jest hierarhicznie niższa niż lex priori. Brak szczególnej regulacji nie oznacza więc luki w prawie co do przepisów międzyczasowych, ale wskazuje na potrzebę zastosowania nowej ustawy, zgodnie z domniemaniem, że odzwierciedla ona wolę ustawodawcy. Sąd Najwyższy w powołanej uchwale wskazał również, że przedłużenie okresu przedawnienia nie narusza art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Stwierdził: "Treść art. 43 i 44 Konstytucji, choć dotyczy przedawnienia, nie pozwala również przyjąć, że istnieje konstytucyjne "prawo do przedawnienia", czy choćby ekspektatywa takiego prawa. Instytucja przedawnienia kształtowana jest przez ustawodawcę, który dysponuje swobodą w określaniu czasowego zakresu stosowania nowych okresów przedawnienia. Nie może przy tym budzić wątpliwości z tytułu składek, które uległy już przedawnieniu przez dniem 1 stycznia 2003 r., nie ma zastosowania znowelizowany od tej daty art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (....) z treści przepisu po zmianie wynika, że dłuższy termin przedawnienia dotyczy należności jeszcze nieprzedawnionych, zważywszy na brak koniecznego w takim przypadku przepisu o rozdzieleniu poprzedniego i nowego terminu przedawnienia odpowiednio do składek wymagalnych przed i po tej zmianie. Zasadą jest bowiem, że zobowiązanie pieniężne ma być wykonane i tylko ustawodawcy, a nie stronom, przysługuje prawo do modyfikacji terminu przedawnienia. (...) Inaczej mówiąc dłużnik musi się poddać terminom przedawnienia wydłużanym przez ustawodawcę w czasie trwania stosunku prawnego. Zmierza to do lepszej realizacji długu, a w sprawach o składki na ubezpieczenie społeczne zapewnia szerszą gwarancję celu ubezpieczeniowego". Biorąc zatem pod uwagę stanowisko Sądu Najwyższego oraz zaprezentowaną w powołanej uchwale z dnia 02.07.2008 r. wykładnię przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy nowelizującej tą ustawę, oraz ogólnych reguł intertemporalnych - które Sąd orzekający w obecnym składzie w pełni podziela - należy stwierdzić, że powołane postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nie naruszało przepisów prawa. Egzekwowane w toku postępowania egzekucyjnego należności skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie Społeczne za grudzień 1999 r., styczeń i marzec 2000 r. uległyby przedawnieniu, wg przepisów obowiązujących w dniu ich wymagalności, dopiero z końcem roku 2005 (5-letni termin przedawnienia). W związku z tym nie były to więc należności przedawnione w momencie wejścia w życie w dniu 01.01.2003 r. nowego, 10-letniego terminu ich przedawnienia, na skutek nowelizacji przepisu art. 24 ust. 4 usus. Tym samym przepis ten, w znowelizowanym brzmieniu, znajdował do nich zastosowanie, a w konsekwencji nie istniała przeszkoda do prowadzenia egzekucji tych należności. Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21.09.2004 r. należy stwierdzić, że zapadł on w indywidualnej sprawie, a ponadto nie dotyczył kwestii zastosowania art. 24 ust.4 usus. Z tego względu również zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego, jako wydane w sytuacji związania stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutu przedawnienia egzekwowanych należności, należało uznać za zgodne z prawem. Zaskarżone postanowienie nie uchybiało też przepisom prawa procesowego, bowiem przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, prawidłowo powołano przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, oraz przytoczono stanowisko wierzyciela w kwestii zarzutów wraz z jego uzasadnieniem. Odnosząc się końcowo do podniesionego w skardze zarzutu uniemożliwienia skarżącemu zapoznania się z całym zebranym materiałem dowodowym, Sąd stwierdza, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zwrócić uwagę, że art. 18 upea przewiduje w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie odwołuje się przy tym do art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, z którego to przepisu można wywodzić prawo strony do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Odpowiedniość, o której traktuje art. 18 upea oznacza konieczność uwzględnienia m.in. odrębności zasad i celów postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, takich jak np. szybkość, skuteczność, celowość (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13.10.2005 r. , sygn. akt II FSK 157/05). Odrębności te powinny być też uwzględnione w zakresie interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 k.p.a.), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. "Odpowiedniość" stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym musi być bowiem odnoszona do konkretnych elementów i instytucji postępowania egzekucyjnego i wyraża się ona w stosowaniu tych przepisów k.p.a., których zastosowanie jest w danej sytuacji niezbędne dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego i podejmowania rozstrzygnięć w sposób zapewniający realizację celów i zasad tego postępowania. Zatem sposób stosowania min. przepisów k.p.a. formułujących ogólne zasady procesowe należy uznać za cechujący się znacznym ograniczeniem z uwagi na inną funkcję procesową. Wymaga podkreślenia, że w niniejszej sprawie organy nie gromadziły materiału dowodowego, a jedynie wypowiadały się, w określonym stanie prawnym i stanie faktycznym, o zasadności zarzutów zobowiązanego. Wszystkie postanowienia wydane w toku postępowania, zawierające stanowisko organów w kwestii tych zarzutów, a wcześniej także tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzono egzekucję, były stronie doręczone. Tym samym nie można stawiać organom zarzutu niezapoznania strony z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i zarzucać ograniczenia jej udziału w postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło