I SA/Wr 1271/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku adwokata A.W.-K. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej H.Z. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: przyznać adwokatowi A.W.-K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 442,80 (słownie czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 (słownie: osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. W sprawie, przedmiotem skargi H.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest oznaczona w sentencji postanowienia decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. wydana po wznowieniu postępowania podatkowego. Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2011 r. (k. 21 akt sądowoadministracyjnych) Przewodniczący Wydziału I Sądu wyznaczył w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Prawomocnym postanowieniem z dnia 1 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał H.Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A.W.-K. Ustanowiony z urzędu adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu sądowym prowadzącym do wydania przez Sąd w dniu 15 grudnia 2011 r. wyroku oddalającego skargę na oznaczoną w sentencji decyzję. Do protokołu rozprawy z dnia 15 grudnia 2011 r. substytut pełnomocnika procesowego z urzędu złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy z urzędu oraz oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone. W dniu 9 lutego 2012 r. do Sądu złożona została sporządzona przez ustanowionego z urzędu adwokata opinia w sprawie braku zasadności wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyżej wskazanego wyroku Sądu. W treści tej opinii pełnomocnik procesowy zawarł wniosek o przyznanie kosztów za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone przez klienta. Na wezwanie pełnomocnik udokumentował przesłanie tej opinii na adres strony skarżącej. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wedle § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm. – powoływane dalej jako Rozporządzenie) koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a, b i c Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za czynności adwokackie w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz w innej sprawie (lit. c). Sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za rok 2002 wydana na skutek wznowienia postępowania podatkowego zaliczana jest do kategorii spraw określonych w wyżej powołanym przepisie lit. c pkt 1) ust. 1 § 18 Rozporządzenia. Dlatego stawka wynagrodzenia ustanowionego w sprawie adwokata za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1) lit. c Rozporządzenia). Zdaniem referendarza sądowego przyjęta przez prawodawcę w Rozporządzeniu stawka wynagrodzenia adwokata występującego z urzędu w sprawach ze skargi na decyzję wydaną, tak jak to jest w sprawie, w trybie wznowienia postępowania podatkowego (administracyjnego) znajduje swoje uzasadnienie w charakterystyce postępowania wznowieniowego przed organami podatkowymi i jego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, sprawdzającej się do ograniczonego zakresu ponownego badania sprawy wcześniej zakończonej decyzją ostateczną. Konsekwentnie, zauważyć można, że w zamyśle prawodawcy ten ograniczony zakres badania sprawy na skutek wznowienia postępowania podatkowego znajduje swoje przełożenie na określenie stałej kwoty wpisu sądowego od skargi na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania (§ 2 ust. 5 wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika występującego w sprawie z urzędu. Nadto za zastosowaniem w sprawie stawki wynagrodzenia adwokata wynikającej z § 16 ust. 1 pkt 1) lit. c Rozporządzenia z uwagi na szczególny charakter sądowej kontroli decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania przemawia ogólna zasada sformułowana w § 2 ust. 1 tego samego Rozporządzenia, zgodnie z którym zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Kolejno, w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje §18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, wynosi w sprawie 55,20 zł (23% kwoty 240 zł), natomiast za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 27,60 zł (23% kwoty 120 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w łącznej kwocie 442,80 (słownie czterysta czterdzieści dwa 80/100), na które składają się kwoty wynagrodzenia w kwocie odpowiednio 240 zł i 120 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie odpowiednio 55,20 zł i 27,60 zł. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.