I SA/Wr 1272/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej L.Z. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 rok postanawia: przyznać adw. M.W.- K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy, w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). W sprawie, przedmiotem skargi H.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31.05.2011 r. nr [...], wydana po wznowieniu postępowania podatkowego. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 04.08.2011 r. wyznaczył w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) – dalej w skrócie: "rozporządzenie o wpisie". Postanowieniem z dnia 01.09.2011 r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M.W. Wyrokiem z dnia 15.12.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę H.Z. na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Do protokołu rozprawy z dnia 15.12.2011 r. substytut pełnomocnika strony skarżącej złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy z urzędu oraz oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone. W dniu 23.03.2012 r. do akt sprawy została złożona opinia o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu. Pełnomocnik udokumentowała przesłanie owej opinii stronie skarżącej oraz oświadczyła, że w dniu 17.09.2011 r. wstąpiła w związek małżeński i obecnie nosi nazwisko W.-K. Postanowieniem z dnia 27.03.2012 r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną stronie skarżącej pomoc prawną w łącznej kwocie 442,80 zł. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu zostało obliczone według stawki dla spraw, których przedmiotem nie jest należność pieniężna. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, substytut pełnomocnika strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Według pełnomocnika, referendarz sądowy błędnie przyjął, że przedmiot zaskarżenia nie dotyczył należności pieniężnej. Przedmiotem zaskarżenia była bowiem, w ocenie pełnomocnika, decyzja określająca zryczałtowany podatek od nieujawnionych źródeł dochodu. Tym samym należne wynagrodzenie winno zostać obliczone według stawki odpowiadającej sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie: "ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, to Sąd rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu. W rozpoznawanej sprawie, ustanowiono dla strony skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Wedle art. 250 ppsa wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady przyznania tego wynagrodzenia reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) – dalej w skrócie: "rozporządzenie". W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia powyższej opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 rozporządzenia. Opłata ta nie może być jednak wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Nadto, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przedmiotowa opłata zostaje przez sąd podwyższona o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stosownie do § 19 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a, b i c rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Regulacja ta przewiduje odpowiednie stawki za czynności adwokackie w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz w innej sprawie (lit. c). Zatem, decydujące znaczenie dla zastosowania odpowiedniej stawki, ma przedmiot sprawy, w której pełnomocnik udziela pomocy prawnej. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem skargi H.Z. była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. którą, po wznowieniu postępowaniu, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. ustalającej L.Z. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Owa decyzja wydana w wyniku uruchomienia trybu nadzwyczajnego, nie kształtowała zatem praw lub obowiązków pieniężnych. Ponadto skarga na tę decyzję podlegała wpisowi stałemu w wysokości 200 zł na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia o wpisie (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 04.08.2011 r. o wyznaczeniu wpisu sądowego). W konsekwencji, wbrew twierdzeniu pełnomocnika, w rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia nie dotyczył należności pieniężnej w rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a rozporządzenia, lecz do kategorii spraw określonych w przepisie § 18 ust. 1 pkt 1) lit. c rozporządzenia (inne sprawy). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że stawka wynagrodzenia ustanowionego w sprawie adwokata za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1) lit. c rozporządzenia). Ponieważ pełnomocnik z urzędu podjął również czynności procesowe na etapie postępowania drugoinstancyjnego, wskazać należy na przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a, b, c i d rozporządzenia, w którym ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (lit. b), udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (lit. c) oraz udział w postępowaniu zażaleniowym (lit. d). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b rozporządzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynagrodzenie pełnomocnika wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt. 1, nie mniej niż 120 zł. Zatem, za czynność tę przysługuje pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie odpowiadającej połowie stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) lit. c rozporządzenia, tj. 120 zł (50 % z kwoty 240 zł). Podsumowując, wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi z urzędu (adwokatowi), mając na uwadze jego wkład pracy, należało przyznać wynagrodzenie w łącznej wysokości 360 zł, które podlega podwyższeniu o kwotę 82,80 zł stanowiącą wartość podatku VAT (§ 2 ust. 3 rozporządzenia) według stawki wynoszącej 23 % (art. 5 ust. 1 pkt 1) w związku z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 250 w związku z art. 260 ppsa i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia, orzekł jak w sentencji postanowienia.