I SA/Wr 1272/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-09-24

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak środków na ich pokrycie, pomimo wysokich przychodów i posiadania znacznych aktywów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Jednakże, ocena możliwości płatniczych powinna uwzględniać zakres i cel działalności wnioskodawcy oraz wpływ poniesienia kosztów sądowych na jego płynność finansową i możliwość dalszego prowadzenia działalności. Samo odnotowanie straty lub niskiego dochodu, czy też zajęcie rachunków bankowych, nie przesądza o braku środków finansowych, jeśli spółka generuje wysokie przychody i posiada znaczne aktywa.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Spółka argumentowała, że zmiany w przepisach o grach hazardowych doprowadziły ją do zapaści finansowej, a posiadane automaty stały się bezwartościowe. Mimo znacznych przychodów, spółka odnotowała stratę i miała zajęte rachunki bankowe. Sąd administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za wrzesień 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że sytuacja prawna po wejściu z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia tej działalności. Obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na uzyskanie nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych, obecnie można ją kontynuować w oparciu o zezwolenia uzyskane przed 1 stycznia 2010 r. Jeśli zaś nie nastąpi zmiana przepisów, działalność Spółki zakończy się najpóźniej w 2015 r. Strona wskazała, że powyższa zmiana przepisów doprowadziła przedsiębiorstwo do zapaści finansowej z powodu poniesienia znacznych nakładów na rozwój działalności i krótkiego trybu wprowadzenia nowelizacji w życie. Natomiast brak w ustawie zapisu o działalności na automatach o niskich wygranych spowodował, że posiadane przez Spółkę automaty, które nabyła w znacznej ilości, stały się bezwartościowe. W rezultacie też jej przychody znacząco zmalały w stosunku do lat 2009 i 2010, a drastyczna podwyżka podatku od gier spowodowała, że środki wpływające do Spółki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Strona eksploatuje obecnie 200 automatów, to jest 7% automatów funkcjonujących do 31 grudnia 2009 r. W konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza znacznie wartość środków na rachunku bankowym. Natomiast środki trwałe to głównie ww. automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w Polsce ani za granicą. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych Spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych – 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) – 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.523.878,31 zł. Na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) przedłożone zostały dokumenty potwierdzające liczne zobowiązania egzekwowane w postępowaniach egzekucyjnych w administracji i komorniczych oraz wydruki z dwóch rachunków bankowych za maj, czerwiec i lipiec 2013 r. Na wydrukach odnotowane są opłaty za prowadzenie rachunku, wpłaty z NZOZ z tytułu "zapłat", przelewy na rzecz komornika oraz uznania z rachunków Spółki, które nie zostały ujawnione na urzędowym formularzu, Zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami, są to rachunki techniczne. Ponadto przedłożono sprawozdania finansów za rok 2012 i 2013, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r. Wynika z nich że, za 2012 r. przychody netto Spółki wyniosły 148.552.424,18 zł, strata – 1.289.183,82 zł. Do 31 lipca 2013 r. strona odnotowała przychód w kwocie 60.730.160,08 zł i zysk netto 280.366, 67 zł. Fundusz własny wynosi 2.407.011,06 zł, zobowiązania krótkoterminowe 4.344.872,09 zł, a należności krótkoterminowe – 5.523.803,16 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że Spółka na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do uiszczenia wpisów od skarg w dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawach o sygn. I SA/Wr 923-955/13, I SA/Wr 1252-1284/13 oraz I SA/Wr 1636-1668/13 w łącznej wysokości 46.069 zł. Przedstawione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu takiej konieczności jednocześnie w dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawach, nie wpłynie na działalność strony skarżącej. Przede wszystkim wskazać należy, iż strona w 2012 r. osiągnęła przychód w wysokości ponad 148.000.000 zł, ponosząc stratę, która nie wynosiła nawet 1% wartości przychodu. Natomiast do końca lipca 2013 r. przychód wyniósł ponad 60.000.000 zł i Spółka odnotowała dochód w kwocie 280.000 zł. Przy czym zaznaczyć trzeba, że fakt jednoczesnego odnotowania straty lub niskiego dochodu jest tylko skutkiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów. Świadczy też o tym, że Spółka dysponuje środkami na ponoszenie tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że nadwyżka kosztów nad przychodem skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 oraz z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 260/08, Lex nr 479125). Co do danych z rachunków bankowych, zdaniem referendarza sądowego, fakt posiadania niskiego salda na koncie, brak jakichkolwiek operacji (wpłat/ wypłat) oraz blokada środków na rachunku, nie świadczy bynajmniej o braku środków finansowych. Mając bowiem na uwadze wartość obrotów z prowadzonej działalności, wywieść z tego należy, że strona reguluje transakcje z pominięciem posiadanych rachunków. W rezultacie okoliczność zajęcia rachunków w postępowaniach egzekucyjnych pozostaje bez znaczenia dla ocenę możliwości zgromadzenia środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych. Wobec powyższego uzasadnione jest stwierdzenie, iż strona nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rezultacie, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło