I SA/Wr 1283/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-02-14

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Zbigniew Łoboda, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił przychód ze sprzedaży samochodu ciężarowego, uznając, że cena transakcyjna znacznie odbiegała od wartości rynkowej, mimo argumentacji podatnika o sprzedaży eksportowej i stanie technicznym pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ustalił przychód ze sprzedaży samochodu ciężarowego, ponieważ cena transakcyjna znacznie odbiegała od wartości rynkowej, a podatnik nie wykazał uzasadnionych przyczyn takiego zaniżenia, w tym nie przedstawił dowodów na pogorszony stan techniczny pojazdu ani nie udowodnił, że cena była ceną netto w transakcji eksportowej. Natomiast w kwestii ustalenia wartości lokalu użytkowego, sąd uchylił decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający porównywalności transakcji przy zastosowaniu metody porównywalnej ceny niekontrolowanej, naruszając tym samym przepisy Ordynacji podatkowej i rozporządzenia wykonawczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Organy podatkowe zakwestionowały wartość początkową lokalu użytkowego nabytego przez skarżącego od krewnego oraz cenę sprzedaży samochodu ciężarowego, uznając je za nierynkowe. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując metody szacowania wartości nieruchomości i przychodu ze sprzedaży samochodu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz M. K. kwotę 1.432 (słownie: jeden tysiąc czterysta trzydzieści dwa) złote – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].08.2012 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpatrzeniu odwołania M. K., od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].04.2012 r. (nr [...]) określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w kwocie 77.132 zł – zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. ustalił, że skarżący w roku 2008 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu i usług pod nazwą A. W zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2008, podatnik wykazał: przychody – 1.477.252,10 zł, koszty ich uzyskania – 1.249.402,91 zł oraz wynikający z tego dochód – 227.849,19 zł. Należny podatek dochodowy od osób fizycznych, według stawki 19%, wyniósł 39.704 zł. Według organu kontroli skarbowej, wykazane w zeznaniu przychody, a także koszty ich pozyskania zostały zadeklarowane w nienależytych wysokościach. Pośród szeregu stwierdzonych nieprawidłowości ustalono także, że koszty uzyskania przychodu zostały zawyżone o kwotę 13.847,63 zł z tytułu odpisów amortyzacyjnych od lokalu użytkowego przy ul. [...] w L., dokonywanych od zawyżonej wartości początkowej (725.000 zł). Przedmiotowy lokal użytkowy podatnik nabył od T. P., z którym był spokrewniony i co miało wpływ na ustalenie ceny przedmiotu transakcji, odbiegającej od warunków rynkowych. Wartość lokalu, mogącą stanowić podstawę odpisów amortyzacyjnych (487.626,60 zł) organ ustalił w drodze oszacowania na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012, poz. 361 ze zm. – zwanej dalej "p.d.o.f."), to jest przy pomocy metody porównywalnej ceny niekontrolowanej. Nadto zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, M. K. ustalił cenę sprzedaży wykorzystywanego w działalności gospodarczej samochodu marki [...] nr rej. [...] na poziomie odbiegającym, bez uzasadnionej przyczyny, od wartości rynkowej tej rzeczy, co uzasadniało ustalenie przychodu z tytułu zbycia wymienionego pojazdu w trybie art. 14 ust. 2 w związku z art. 19 p.d.o.f. w wysokości 46.100 zł (w stosunku do przychodu 31.720 zł zadeklarowanego z tego tytułu przez podatnika). W złożonym odwołaniu M. K. zakwestionował ustalenia organu kontroli skarbowej dotyczące wartości lokalu użytkowego przy ul. [...] w L. Zarzucił, że biegły w zakresie budownictwa szacując wartość tej nieruchomości na kwotę 540.600 zł netto, wziął pod uwagę ceny nieruchomości położonych przy ul. [...] i w obrębie [...] w L., które są położone w zupełnie innym oraz znacznie mniej atrakcyjnym rejonie, aniżeli przedmiotowa nieruchomość. Zastosowana przez biegłego powołanego przez organ metoda szacowania jest nietrafna, albowiem wskazane w operacie ceny innych obiektów są nieporównywalne do cen lokali użytkowych przy ul. [...]. Ponadto podatnik nie zgodził się z ustaleniami dotyczącymi określenia przychodu z tytułu sprzedaży samochodu [...] podnosząc, że powołany przez kontrolujących cennik publikowany przez Stowarzyszenie B zawiera ceny brutto ze stawką VAT 22%, podczas gdy samochód sprzedany został kontrahentowi z Rosji ze stawką podatku VAT 0%. Zgodnie z ww. cennikiem wartość netto takiego samochodu kształtuje się w przedziale od 33.280 zł do 40.248 zł, a zatem cena sprzedaży tego samochodu (31.720 zł) nie odbiegała więcej niż o 30% wartości z cennika. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...].08.2012 r., Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nabył w dniu 08.05.2008 r. od spokrewnionego z nim T. P. lokal użytkowy o powierzchni [...] m2 za kwotę 725.000 zł netto, podczas gdy T. P. niewiele wcześniej, bo w dniu 26.09.2007 r., zakupił wskazany lokal od Gminy L. za cenę 290.520 zł netto, zaś ze sporządzonego na zlecenie skarżącego dla celów kredytowych operatu szacunkowego z dnia 15.07.2008 r. wynika, że cena rynkowa lokalu wynosiła wówczas 512.914 zł (przy cenie 7.610 zł za m2). W tym stanie rzeczy – zdaniem organu – należało przyjąć, iż cena zakupu nieruchomości przez skarżącego od T. P. – określona w notarialnej umowie sprzedaży – przenosiła wartość rynkową. Z tego powodu, dla celów podatkowych, w oparciu o art. 25 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 p.d.o.f., należało ustalić cenę nieruchomości w drodze oszacowania, przy pomocy metody porównywalnej ceny niekontrolowanej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, jako porównywalną cenę niekontrolowaną należało przyjąć najwyższą cenę sprzedaży lokali niemieszkalnych położonych w centrum miasta L. w pierwszej połowie 2008 roku, stosowaną przez Gminę L. przy sprzedaży lokali należących do Gminy, tj. cenę w wysokości 7.309 zł/m2, wziętą z przedziału cenowego (od 5.630 zł/m2 do 7.309 zł zł/m2) zgodnie z informacją uzyskaną przez organ w Urzędzie Miasta. Ponieważ do oszacowania przyjęto najwyższą cenę jednostkową stosowaną przez Gminę L., ustalenie wartości nieruchomości odbyło się z korzyścią dla podatnika. W konsekwencji skorygowania wartości początkowej środka trwałego, zmianie (zmniejszeniu) uległy odpisy amortyzacyjne od tego składnika majątkowego, to jest licząc od czerwca 2008 r. według stasowanej przez podatnika 10%. stawki amortyzacyjnej, ustalono je na kwotę 28.697,80 zł, podczas gdy strona z tego tytułu zaliczyła w koszty przychodu odpisy 42.545,43 zł (zawyżenie kosztów przychodu wyniosło 13.847,63 zł). Odnośnie ustalenia przez skarżącego ceny sprzedaży samochodu marki [...] odbiegającej bez powodu od wartości rynkowej o kwotę 14.380 zł, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że cena zastosowana przez stronę przy transakcji (31.720 zł) była również ceną brutto, podobnie jak i ceny w publikacji B, co porównanie czyniło adekwatnym. W przypadku bowiem sprzedaży na eksport oraz opodatkowania dostawy stawką 0% - cena netto odpowiada cenie brutto (nie wystąpił podatek należny). Zauważył również organ, że przepis art. 19 ust. 1 p.d.o.f. nie przewiduje granicy błędu cen sprzedaży w wysokości 30%, jak to akcentowano w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. K. wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w zakresie nieuznania za koszty uzyskania przychodów różnicy w amortyzacji naliczonej od lokalu użytkowego oraz w zakresie ustalenia przychodu ze sprzedaży samochodu [...] w kwocie wyższej od wynikającej z faktury sprzedaży. Skarżący postawił zarzuty naruszenia art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.P). Odnośnie zakupu lokalu użytkowego podniósł, że przyjęta metoda oszacowania wartości tej nieruchomości była niewłaściwa. Strona ponownie podniosła (jak w odwołaniu) brak porównywalności transakcji na podstawie której dokonała zakupu i transakcji podanych przez biegłego. W ocenie skargi, organ winien zastosować metodę oszacowania określoną w art. 25 ust. 2 pkt 2 p.d.o.f., a poza tym nie przesłuchano w toku postępowania osób, które sprzedawcy – T. P. oferowały znaczne kwoty tytułem planowanej sprzedaży lokalu użytkowego. Skarżący stwierdził, że w trakcie postępowania kontrolnego przedłożył wydruki z Internetu dotyczące cen nieruchomości w 2007 roku. Uważa, że cena, za jaką nabył nieruchomość, była ceną rynkową, jak również posiadał wówczas przekonanie, że ceny będą nadal rosnąć. Skarżący podnosi także, że określone osoby składały T. P. oferty zakupu lokalu użytkowego za znacznie kwoty, a pomimo jego wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka T. P., dowód ten nie został przeprowadzony. W kwestii przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego [...] skarżący, podobnie jak w odwołaniu podniósł, że cena sprzedaży nie odbiegała o więcej niż 30% wartości wyszczególnionej w cenniku powołanym przez organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że wbrew przekonaniu skrzącego w postępowaniu podatkowym nie powoływano biegłego dla ustalenia wartości spornej nieruchomości, lecz wciągnięto do materiału dowodowego dwie ekspertyzy rzeczoznawców majątkowych, sporządzone dla celu sprzedaży lokalu przez Gminę L. na rzecz T. P. oraz na zlecenia skarżącego w lipcu 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga była częściowo uzasadniona. Odnosząc się do problematyki oszacowania nabycia lokalu użytkowego to przypomnieć należy, że Odnosząc się do problematyki transakcji sprzedaży słupów sosnowych, to jeżeli istnieją określone w art. 25 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powiązania i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Na podstawie ust. 5 w związku z ust. 4 art. 25, przedstawioną zasadę stosuje się odpowiednio do powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach. Z kolei według ust. 6 (art. 25 p.d.o.f.) przez pojęcie powiązań rodzinnych rozumie się tu małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia. Z przytoczonego unormowania wynika po pierwsze, że tryb oszacowania, o którym mowa w art. 25 ustawy dochodowej, warunkowany jest stwierdzeniem istnienia określonych powiązań pomiędzy stronami transakcji, a w tym powiązań rodzinnych za które uważa się między innymi pokrewieństwo (bez względu na linie i stopnie). W niniejszej sprawie nie było sporne, że takie powiązanie wystąpiło z uwagi na to, że sprzedawca – T. P. był siostrzeńcem skarżącego (synem jego siostry). Kolejnymi przesłankami szacowania dochodu na podstawie art. 25 p.d.o.f. jest stwierdzenie, że w wyniku omówionych powiązań zostały ustalone lub narzucone nierynkowe warunki transakcji oraz, że strona transakcji (podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych) nie wykazała lub wykazała dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały. Z powyższego wynika, że owe warunki transakcji (nierynkowe), ustalone przez powiązane podmioty, nie mogą mieć neutralnego dla opodatkowania charakteru, ale taki, który doprowadził do niewykazania dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych lub wykazania dochodu niższego od tego, jaki byłby właściwy w przypadku braku powiązań. W ocenie Sądu organ podatkowy wykazał także istnienie naświetlonych obok przesłanek. Według Dyrektora Izby Skarbowej nierynkowy charakter miała cena za jaką skarżący nabył od krewnego lokal użytkowy oraz że została ona zawyżona względem wartości rynkowej. Nie wymaga szerszej argumentacji stwierdzenie, że skoro podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych była zawyżona wartość składnika majątkowego (art. 22f ust. 1 p.d.o.f.), to w efekcie zawyżeniu uległy koszty uzyskania przychodu (art. 22 ust. 8 p.d.o.f.), a przez to podatnik nie wykazał dochodu jaki należałoby oczekiwać w przypadku transakcji pomiędzy podmiotami niezależnymi (art. 9 ust. 2 p.d.o.f.). Gdy chodzi natomiast o nierynkowy charakter ceny nabycia lokalu użytkowego, to wynika to ze zgromadzonego materiału dowodnego. Na jego podstawie ustalono, że cena zakupu przez skarżącego lokalu przy ul. [...] w dniu 8.05.2008 r. (w części przypadającej na lokal, bez prawa udziału w gruncie) wyniosła 725.000 zł netto i była wyższa aż o 437.680 zł od ceny sprzedaży tego samego lokalu, ustalonej zaledwie kilka miesięcy wcześniej (26.09.2007 r.). Dodać tutaj trzeba, że podstawą ustalenia ceny sprzedaży nieruchomości przez Gminę L. na rzecz T. P. stanowiła wycena rzeczoznawcy majątkowego określająca wartość rynkową nieruchomości, przy czym wartość ta została jeszcze powiększona o 10% - stosownie do zasad obowiązujących w Gminie. Ponadto ustalona przez skarżącego w umowie z siostrzeńcem cena (netto 725.000 zł) była wyższa o ponad 200.000 zł od oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego (na zlecenie M. K.) wartości rynkowej przedmiotowego lokalu (w kwocie 512.914 zł), dokonanej na dzień 15.07.2008 r. (wycena w celu zabezpieczenia kredytowego). Również uwzględnienie całości transakcji obejmującej lokal użytkowy oraz przynależne do niego prawo udziału w gruncie (w kwotach brutto) pokazuje, że cena nabycia przez skarżącego 890.600 zł wzrosła ponad trzykrotnie w stosunku do ceny po której nabył nieruchomość T. P. (za kwotę 290.520 zł. Powyższe porównania dowodzą niezbicie, że krewni M. K. i T. P. ustalili cenę transakcyjną na warunkach odbiegających od rynkowych. Skarżący kwestionował stanowisko organu podatkowego wskazując, że ustalona z jego udziałem cena nabycia miała charakter rynkowy, a co wynikało z porównania do ofert, jakie składali T. P. inni zainteresowani zakupem przedmiotowej nieruchomości. Domagała się strona przeprowadzenia dowodów na tę okoliczność. Otóż trzeba ocenić, że stanowisko strony w tym zakresie było nieuzasadnione, albowiem poziom rynkowy wyznaczają ceny stosowane na danym rynku, a nie ceny niestosowane (proponowane w transakcjach, które nie doszły do skutku – niezrealizowanych). Transakcja niebyła nie może wyznaczać obiektywnych kryteriów rynkowych. Odniesiony zatem do powyższych ustaleń zarzut braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego – nie mógł być uznany za uzasadniony. Natomiast stwierdzenie przez organ występowania przesłanek zastosowania szczególnego trybu ustalenia dochodu do opodatkowania, na podstawie art. 25 p.d.o.f., nakłada na niego obowiązek doboru właściwej metody oszacowania dochodu oraz należytego przeprowadzenia szacunku. Prawidłowość postepowania organu przy wydaniu decyzji uwzględniać musi także i te zagadnienia. W niniejszej sprawie, jak to wyraźnie wynika z treści decyzji obydwóch instancji administracyjnych, zastosowana została metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 p.d.o.f. Z przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określenia dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz.U. Nr 128, poz. 833 ze zm. – zwanego "rozporządzeniem") wynika, że metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej polega na porównaniu ceny ustalonej w transakcjach między podmiotami powiązanymi z ceną stosowaną w porównywalnych transakcjach przez podmioty niezależne i na tej podstawie określeniu wartości rynkowej przedmiotu transakcji zawartej między podmiotami powiązanymi (ust. 1). Z przepisu ust. 2 § 4 wynika dalej, że porównania tego dokonuje się (między innymi – przypis) na podstawie cen, jakie stosują w porównywalnych transakcjach inne niezależne podmioty (zewnętrzne porównanie cen). Według ust. 3 § 4, za porównywalne uznać można takie transakcje, w których żadna z ewentualnych różnic pomiędzy porównywanymi transakcjami lub pomiędzy podmiotami zawierającymi te transakcje nie mogłaby w sposób istotny wpłynąć na cenę przedmiotu takiej transakcji na wolnym rynku lub można dokonać racjonalnie dokładnych poprawek eliminujących istotne efekty takich różnic. W szczególności zwrócić należy uwagę na brzmienie § 4 ust. 3 rozporządzenia, który określa "parametry" tych transakcji, do których organ dokonuje porównania w celu ustalenia dochodu (transakcji porównywalnych). Konieczność wykazania, że pomiędzy porównywanymi transakcjami nie ma żadnych istotnych różnic, które mogłyby wpłynąć na cenę transakcji przeprowadzonej na wolnym rynku, wymaga dokonania ustaleń obrazujących w koniecznym zakresie okoliczności transakcji porównywalnych, a w tym dotyczących przedmiotów transakcji. W niniejszej sprawie za porównywalne organ uznał transakcje stosowane przez Gminę L. w pierwszym półroczu 2008 r., na podstawie pisemnej informacji Urzędu Miasta L. z dnia 18.08.2010, gdzie jedynie stwierdzono, iż "w miesiącu maju 2008 roku nie odnotowano transakcji dotyczących sprzedaży lokali użytkowych, zaś w pierwszej połowie 2008 cena 1m2 lokali niemieszkalnych położonych w centrum, to jest w obrębie małej obwodnicy, zbywanych przez Gminę wynosiła od 5.630 zł do 7.309 zł." Zdaniem Sądu, bazowanie jedynie na tej informacji, która poza wskazaniem miejsca położenia nieruchomości (obręb małej obwodnicy) nie dostarcza jakichkolwiek innych informacji mogących doprowadzić do wniosku odnośnie porównywalności transakcji, to jest braku występowania różnic które mogłyby wpłynąć na ukształtowanie ceny na wolnym rynku – nie pozwala uznać, że zastosowanie metody porównywalnej ceny kontrolowanej miało swoje podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym. Innymi słowy, organ naruszył przepis art. 187 § 1 O.P. w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia w zakresie, w jakim nie poczynił ustaleń, z których wynikałoby, że transakcje dokonane na wolnym rynku, wskazane w piśmie Gminy nie odbiegały, także ze względu na swój przedmiot (przykładowo stan techniczny nieruchomości lokalowych) od transakcji zawartej przez skarżącego z T. P. Ustaleń w tym zakresie nie mogło zastąpić postepowanie organu polegające na uwzględnieniu najwyższej z cen podanych przez Urząd Miasta L., gdyż dalej nie wiadomo, czy transakcje te nadawały się do porównania. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien poczynić ustalenia, pozwalające na ocenę porównywalności transakcji, tak jak to wymaga przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia. Gdy chodzi o kwestię określenia przychodu z tytułu sprzedaży samochodu [...], wprowadzonego do ewidencji środków trwałych, to zarzuty skargi nie były uzasadnione. Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) p.d.o.f., przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością składników majątku będących środkami trwałymi – ujętymi w ewidencji środków trwałych; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio. Według art. 19 ust. 1 p.d.o.f., przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Z powyższego wynika, że podstawą określenia przez organ przychodu według wartości rynkowej przedmiotu transakcji jest ustalenie, że cena zastosowana przez podatnika przy sprzedaży składnika majątkowego znacznie odbiegała od wartości rynkowej. A contrario, jeżeli istniały uzasadnione przyczyny, powodujące zastosowanie ceny obniżonej (względem cen rynkowych), to nie ma podstaw do samodzielnego określenia przez organ przychodu z tytułu transakcji. Skarżący nie podważał ustalenia, że z tytułu sprzedaży samochodu [...] uzyskał przychód 31.720 zł. Nie sposób zaś zakwestionować tego, że ceny rynkowe podobnych pojazdów (samochodów ciężarowych [...], rok produkcji 2003, o pojemności silnika 2402 cm3 i mocy 92 kW) zawierały się w przedziale od 40.600 zł do 51.600 zł, jak to wynikało z publikacji "Pojazdy samochodowe, wartości rynkowe, notowania ogólnopolskie", obowiązującej dla miesiąca lutego 2008 r. i wydanej przez Stowarzyszenie B oraz C. W ocenie Sądu, ten zakres odbiegania ceny przyjętej w transakcji przez skarżącego z cenami notowanymi na rynku uzasadniał stanowisko, że owo odbieganie miało charakter znaczny. W tych warunkach przeszkodzić w określeniu przychodu w drodze czynności organu mogło stanąć jedynie wykazanie istnienia uzasadnionych przyczyn odbiegania ceny transakcyjnej (ustalonej przez M. K.) od warunków rynkowych. Skarżący w powyższym zakresie prezentował dwojaką argumentację. Z jednej strony utrzymywał w postępowaniu podatkowym, że pojazd był w złym stanie technicznym, zaś z drogiej strony wywodził, że z uwagi na sprzedaż eksportową zastosował cenę netto. Trzeba zatem zauważyć, że strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnego materiału (dowodów), z którego wynikałoby, iż w rzeczywistości przedmiotowy samochód odznaczał się pogorszonym stanem technicznym. Co więcej, strona nie przedstawiła żadnych szczegółowych (precyzyjnych) informacji w tym względzie, ograniczając się do bardzo ogólnikowych uwag. Dlatego też nie można było w sposób uzasadniony postawić pod adresem organu podatkowego zarzutu, że w tym zakresie poczynił nieprawidłowe ustalenia. Gdy zaś chodzi o kwestię określenia ceny sprzedaży w wysokości wartości netto, to jak zasadnie zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej, bazując na danych dotyczących pierwotnie wystawionej faktury (nr [...]) oraz korekty z dnia 16.04.2008 r. nr [...], podatnik w obydwóch tych przypadkach określił wartość przedmiotu transakcji na 31.720 zł brutto. Twierdzenia skargi nie mają więc pokrycia w materiale dowodowym. Należy także podzielić zapatrywanie organu, że przedstawione przez skarżącego dane z portalu Allegro, nie pozwalały stwierdzić, że aukcje faktycznie dotyczyły przedmiotowego pojazdu, gdyż brak było jednoznacznych danych identyfikujących pojazd. Odnosząc się z kolei do twierdzeń skargi, że odbieganie ceny przyjętej w transakcji sprzedaży samochodu względem cen stosowanych na rynku mieściło się w zakresie do 33%, to okoliczność owa, jak to wynikało z przywołanego powyżej art. 19 ust. 1 nie warunkowała ustalenia wartości przez organ podatkowy. W sumie więc bez naruszenia prawa dokonano ustalenia przychodu z tytułu sprzedaży składnika majątkowego. Uznając skargę za częściowo uzasadnioną, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Wstrzymanie wykonania decyzji miało podstawę w przepisie art. 152 tej ustawy, zaś postanowienie o zwrocie kosztów postępowania w jej art. 200.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło