I SA/Wr 1298/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-01-16
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która odnotowuje wysokie przychody i dochody, ale jednocześnie posiada znaczące zadłużenia wobec kontrahentów i inne obciążenia finansowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli odnotowuje wysokie przychody i dochody z działalności gospodarczej, pod warunkiem wykazania, że faktycznie nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowego z powodu zadłużeń kontrahentów, bieżących obciążeń finansowych, licznych postępowań egzekucyjnych oraz braku majątku, który mogłaby spieniężyć. Sytuacja rodzinna wnioskodawczyni, w tym niepełnosprawność syna i niska renta męża, również może być brana pod uwagę.Stan faktyczny
Skarżąca T. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, powołując się na wcześniejsze przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała na straty w prowadzonej działalności gospodarczej, zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, a także trudną sytuację rodzinną (niepełnosprawność syna, niska renta męża obciążona egzekucją). Mimo wysokich przychodów i dochodów wykazanych w księgach, skarżąca podniosła, że nie dysponuje faktycznie środkami z powodu zadłużeń kontrahentów i innych obciążeń finansowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Skarżąca wniosła o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, powołując się na postanowienie z dnia 25 lipca 2011 r. w sprawie I SA/Wr 535/10, którym przyznane jej zostało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że od 2010 r. do 2011 r. ponosiła straty w firmie, którą prowadzi, co stało się przyczyną zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wszyscy członkowie rodziny mają orzeczenie o niepełnosprawności. Mąż uzyskuje rentą w kwocie 535 zł (235 zł potrącane jest przez komornika), a syn pobiera zasiłek z Opieki Społecznej w wysokości 152 zł. Skarżąca powtórzyła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi straty, a jej kontrahenci mają zobowiązania sięgające 150.000 zł.
Do wniosku załączone zostały kopie orzeczeń w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczenie o niepełnosprawności syna, dokument potwierdzający pobieranie i wysokość zasiłku pielęgnacyjnego, kopie zwolnienia lekarskiego, kopie zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej dotyczącego przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz dzieci skarżącej, odpis aktu zgonu córki z 2004 r. oraz wydruk z księgi podatkowej z zestawieniem sum miesięcznych za lata 2010 i 2011.
Z dokumentów tych wynika, że w 2010 r. przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą wyniósł 267.842,57 zł, natomiast koszty jego uzyskania 168.793,08 zł. W 2011 r. do października skarżąca uzyskała przychód w wysokości 430.086,55 zł i dochód – 179.234,37 zł.
Jako znane z urzędu (to jest ze spraw toczących się w tutejszym Sądzie) podać należy, że obecnie wobec skarżącej toczone są postępowania egzekucyjne w administracji.
Na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższe strona wykazała.
Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. stronie skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygniecie to zostało wydane w oparciu o niemalże tożsame okoliczności faktyczne. Z kolei w sprawie I SA/Wr 9/12 skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012 r.
Zwrócić należy uwagę, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika niniejszym orzeczeniem skutkować będzie ostatecznie przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględnić zatem należało regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 1 p.ps.a., który stanowi, że osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w tym zakresie, gdy wykaże, ze nie posiada jakichkolwiek kosztów na pokrycie kosztów postępowania.
W tym stanie rzeczy, zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek, wypada powtórzyć argumentację przedstawioną w uzasadnieniu powołanego wyżej orzeczenia z 4 stycznia 2012 r.
Mianowicie, w istocie strona odnotowuje wysokie przychody i jednocześnie także dochód. Jednakże ze złożonych oświadczeń wynika, że są to tylko kwoty należne, które przedsiębiorca jest zobligowany wykazać w urządzeniach księgowych. Faktycznie natomiast skarżąca środkami tymi nie dysponuje na skutek zadłużeń ze strony jej kontrahentów. Nie jest wprawdzie wiadome, czy są to wierzytelności nieściągalne, niemniej, nie zmienia to faktu, że skarżąca nie posiadała realnie środków na poczynienie rezerw celem opłacenia kosztów postępowania sądowego.
O braku środków finansowych świadczą też zadłużenia w bieżących opłatach (wywóz śmieci, telefon).
Nie można też pominąć faktu, iż wobec strony toczą się liczne postępowania egzekucyjne, zarówno sądowe, jak i w administracji. Świadczą o tym przedłożone postanowienia sądowe wydane w 2011 r. w postępowaniach egzekucyjnych, mocą których dłużniczka zwalniana była od ponoszenia kosztów sądowych, a także dane wynikające z akt niniejszej sprawy. Powyższe natomiast niewątpliwie rzutuje na sytuację majątkową wnioskodawczyni, która również podlega ocenie w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć na potrzeby pokrycia kosztów swego udziału w postępowaniu sądowym – nie posiada jakichkolwiek nieruchomości ani przedmiotów o znacznej wartości.
Za pozytywnym rozpoznaniem niniejszego wniosku przemawia poza tym sytuacja rodzinna wnioskodawczyni, której mąż otrzymuje niską rentę, dodatkowo obciążoną zajęciem egzekucyjnym, z kolei co do syna wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności, w związku z czym pobierany jest zasiłek pielęgnacyjny.
Wobec powyższego stwierdzić należało, że zostały wypełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło