I SA/Wr 1304/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-11-28
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto przedstawił sprzeczne i niewiarygodne dane dotyczące swojego stanu majątkowego i dochodów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo, sprzeczności w przedstawionych danych dotyczących dochodów, wydatków i stanu majątkowego, a także brak przedłożenia wymaganych dokumentów, podważają wiarygodność wnioskodawcy i uniemożliwiają rzetelną ocenę jego możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący, po wyroku oddalającym jego skargę w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, złożył wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, argumentując niskimi dochodami i trudną sytuacją materialną rodziny. Wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów i oświadczeń dotyczących swojego stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów. Wcześniej sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z powodu sprzecznych informacji i braku szczegółowych zestawień wydatków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący, po wyroku oddalającym skargę, wniósł o ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że uzyskuje bardzo niskie wynagrodzenie – 2.571,92 zł brutto – które stanowi jedyny dochód jego 3-osobowej rodziny. Żona obecnie nie pobiera zasiłku wychowawczego na córkę, jest bezrobotna i cały czas poszukuje pracy. Wskazane wyżej dochody w całości przeznaczane są na bieżące wydatki – czynsz, prąd, żywność, leki, zwłaszcza dla córki. Wnioskodawca wskazał, że nie ma żadnych oszczędności, natomiast posiadanym majątkiem nie może rozporządzać, gdyż mieszkanie jest obciążone hipoteką na rzecz banku w związku ze spłacanym kredytem, a dom – hipoteką na rzecz urzędu skarbowego na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego. Z kolei grunty rolne (3 ha), jak wyjaśniał skarżący, są na okres dwóch lat w stanie odłogu, gdyż były przez długie lata eksploatowane, natomiast pozostałe 2 ha to rodzaj łąk. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada papierów wartościowych ani waluty obcej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2008 r.). Posiadany dom ma 245 m2, a mieszkanie 65 m2. Skarżący wskazał, że koszty utrzymania tych dwóch nieruchomości sięgają równowartości jego wynagrodzenia ze stosunku pracy.
Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę na czas określony (do 30 listopada 2011 r.) oraz potwierdzenia przelewów bieżących opłat.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zaświadczenia o zeznanych przychodach małżonków za 2010 r., zaświadczenie pracodawcy żony wnioskodawcy, dokumenty potwierdzające wysokości rat kredytowych, potwierdzenia przelewów bieżących wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, oraz historia rachunku bankowego należącego do żony wnioskodawcy.
Z powyższych dokumentów wynika, że w 2010 r. przychody uzyskiwała tylko żona skarżącego w łącznej wysokości 26.166,61 zł, a obecnie, to jest od 8 kwietnia 2011 r. do 30 kwietnia 2012 r. pozostaje na urlopie wychowawczym. Wynagrodzenie netto skarżącego wynosi 1.826,57 zł. Wynika też, zgodnie z obliczeniami rozpoznającego niniejszy wniosek Referendarza, że miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy wynoszą około 3.000 zł, w tym na raty kredytowe około 900 zł.
Ponadto skarżący wyjaśnił, że dom nie jest wynajmowany, jest to pustostan przeznaczony na sprzedaż, która aktualnie jest utrudniona ze względu na hipotekę przymusową zabezpieczającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrócić należy uwagę, że przytoczona regulacja uzależnia przyznanie pełnomocnika z urzędu tylko i wyłącznie od możliwości płatniczych wnioskodawcy. Nie ma tutaj znaczenia przymus profesjonalnej pomocy (przez sporządzenie skargi kasacyjnej) na obecnym etapie postępowania.
Wnioskodawca tymczasem nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2011 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie wskazując na sprzeczne informacje udzielone przez wnioskodawcę, które wskazywały, iż nie ujawnił wszystkich rzeczywiście uzyskiwanych dochodów. Nie przedłożył też szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków oraz źródła ich finansowania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r. (sygn. II FZ 130/11).
Taka sama sytuacja zachodzi w przypadku obecnie rozpoznawanego wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego. Wnioskodawca nadal nie przedłożył żądanego na wezwanie zestawienia wydatków. W zamian przedstawił opisane potwierdzenia przelewów bieżących wydatków. Po zsumowaniu tych kwot okazało się, że ich suma znacznie przewyższa wartość wynagrodzenia skarżącego, które – zgodnie ze złożonym oświadczeniem – stanowi jedyny dochód rodziny. Poza tym, w ocenie Referendarza sądowego, wyliczona suma około 3.000 zł nie stanowi jeszcze pełnej wysokości wydatków, co można było wywieść z danych wynikających z przedłożonej historii rachunku bankowego. Mianowicie z pewnością wnioskodawca z żoną przeznaczają wyższą kwotę niż ponad 200 zł na paliwo do samochodu – analiza historii rachunku wskazuje, iż wydatek ten wynosi około 300-400 zł miesięcznie. Nie można też dać wiary, że miesięczny koszt wyżywienia 3-osobowej rodziny wynosi 425 zł.
Z historii rachunku bankowego wynika poza tym, że żona skarżącego dokonywała wpłat kwot 2.000 zł i 3.000 zł we wrześniu i w październiku 2011 r., co stoi w sprzeczności z oświadczeniem o wysokości miesięcznego dochodu rodziny wnioskodawcy, którym jest tylko i wyłącznie jego wynagrodzenie.
Dalej, należy zauważyć, że wnioskodawca nie wyjaśnił, czy z gruntów rolnych pozyskiwane są jakiekolwiek dochody. Dotychczas bowiem, to jest już w rozpoznanym w sprawie wniosku, podał, że grunty rolne były dzierżawione za roczny czynsz w wysokości 500 zł. W sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2011 r. podnosił, iż nie może tych gruntów zbyć, bowiem umowa dzierżawy wiąże go na kilka lat. Aktualnie, po upływie 10 miesięcy twierdzi, że 3 ha gruntu są w odłogu, pozostałe 2 ha to łąki.
Wypada również zwrócić uwagę na uzasadnienie wniosku, w którym skarżący podaje, że jego żona jest bezrobotna i poszukuje pracy. Tymczasem, zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem, jest stale zatrudniona w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a obecnie pozostaje na urlopie wychowawczym.
Wskazane wyżej sprzeczności w udzielonych danych nie tylko nie dają szans na dokonanie rzetelnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, ale przede wszystkim rzutują na wiarygodność całokształtu okoliczności, które miałyby uzasadniać żądanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło