I SA/Wr 1314/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA – Ireneusz Dukiel Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego : : I) uchyla zaskarżone postanowienie; II) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), prowadzone wobec R. R. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 1030/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W związku z koniecznością wydania nowych decyzji niezbędnym stało się zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Na skutek wniesionego przez zobowiązanego zażalenia pismem z dnia 7 marca 2007 r. Dyrektor izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchylił postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że kwestionowane postanowienie obarczone jest wadą prawną, która powoduje konieczność jego derogowania z obrotu prawnego. Dyrektor Izby Celnej we W. orzekając o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego powołał w sentencji art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z którego wynika jedna z przesłanek tj. wniosek wierzyciela. Tymczasem analiza akt sprawy pokazała, że w powyższym zakresie wierzyciel nie składał wniosku. Przedstawiona okoliczność stała się przesłanką dla orzeczenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Celnej. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny winien zbadać czy nie wystąpiły również inne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziane w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnośnie podnoszonej przez zobowiązanego kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazano, że uchylenie przez Sąd decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym wywołało jedynie skutki ex nunc, co nie oznacza automatycznie, iż zobowiązanie stało się niewymagalne i ze została przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt II FSK 351/05 uchylenie decyzji deklaratoryjnej, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy, nie tylko nie działa wstecz, ale także nie unicestwia materialnego skutku wywołanego skutecznie dokonaną czynnością egzekucyjną. Na ww. postanowienie Dyrektor Izby Celnej we W. złożył skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1197/07 odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a.") jako złożonej przez podmiot nieuprawniony. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu po ponownym przeanalizowaniu sprawy wydał postanowienie z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 p.s.a., które stało się przedmiotem niniejszej skargi. Postanowieniem tym Dyrektor Izby Skarbowej we [...] uchylił swoje postanowienie Nr [...] z dnia [...] i utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podzielił argumentację Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu wskazującą na zasadność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie wskazał na brak przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Ww. rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem strony niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy uchylone zostały decyzje, które były podstawa ich wystawienia. Zobowiązany utożsamia fakt uchylenia przez WSA decyzji wymiarowych z nieistnieniem obowiązku, to zaś stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z powołanym wyżej artykułem. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w przedmiocie braku przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 54 § 1 p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Powołany wyżej organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2.). Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3.). Powołany przepis art. 54 § 3 p.s.a. reguluje instytucję autokontroli. Stosownie bowiem do tego przepisu organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Treść art. 54 § 3 p.s.a. wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej (por. A. Kabat Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II., opubl. LEX). Jednakże, aby organ mógł skorzystać z uprawnienia autokontroli to skarga powinna zostać złożona przez podmiot do tego uprawniony. W przedmiotowej zaś sprawie skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...], który ww. postanowieniem uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, została złożona przez Dyrektora Izby Celnej we W. Organ ten w tym przypadku nie miał interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 p.s.a., a dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która kwestionuje rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Organ działał w niniejszej sprawie na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1197/07 odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a. Sąd podzielając stanowisko wyrażone w ww. postanowieniu stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wydać zaskarżonego postanowienia jako, że skarga została złożona przez podmiot do tego nieuprawniony, zatem była skargę niedopuszczalną. Wobec powyższego brak było podstaw do jej uwzględnienia w całości, jak to uczynił Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 54 § 3 p.s.a. Z tych tez względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach był art. 200 p.s.a. Na ww. koszty składają się: kwota wpisu w wysokości 100 zł, kwota opłaconego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł.