I SA/Wr 1317/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Michał Kazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005r. sprawy ze skargi G. i A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]. nr [...], którą z powołaniem się na art. 24 ust. 1 pkt 1 i art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999r. nr 54, poz. 572 ze zm.), art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i art. 24b Ordynacji podatkowej oraz przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm.) określono małżonkom G. i A.W., którzy skorzystali z możliwości wspólnego opodatkowania, zobowiązanie w podatku dochodowym za 1999r. w wysokości [...]zł w sytuacji, gdy w rocznym zeznaniu podatkowym wyliczyli oni podatek w kwocie [...]zł. Stwierdzono, że A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A we W. w dokumentacji po stronie zakupu i kosztów uzyskania przychodu w okresie od [...]. wpisał 7 faktur o łącznej wartości netto [...]zł, wystawionych przez Przedsiębiorstwo Poligraficzne B" A.F. we W. Jak się okazało, zarejestrował on tylko działalność gospodarczą w mieszkaniu we W., nie wykonywał żadnych usług, nie miał nawet niezbędnych do tego maszyn, nie zgłosił działalności w Urzędzie Skarbowym i nie płacił podatków, a faktury wystawiał w uzgodnieniu z A. Wy., który mu dyktował niezbędne dane i płacił wynagrodzenie w wysokości 5-10% wartości netto faktury. O wymienioną wyżej kwotę zmniejszono więc koszty działalności gospodarczej, wykazane przez A.W. w wysokości [...] zł. Transakcje z A. F. określono jako pozorne w rozumieniu art. 83 k.c. i w tej części podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzoną przez A. W. uznano za nierzetelną i pominięto jako dowód na podstawie art. 193 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, odstąpiono jednak od szacowania podstawy opodatkowania zgodnie z art. 23 § 2 Ordynacji, ponieważ przychód wykazany w księgach nie był kwestionowany, a koszty na podstawie uzyskanych dowodów zweryfikowano w opisany wyżej sposób, co pozwoliło podstawę opodatkowania i należy podatek dokładnie wyliczyć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatników wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 120, 122, 180, 181, 187 § 1, 191, 193 § 1 i art. 210 Ordynacji podatkowej w związku z zaniechaniem podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wybiórcze traktowanie materiału dowodowego, dopuszczenie jako dowodu zeznań świadka osadzonego w Areszcie Śledczym i brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Skarżący przedstawił faktury VAT dokumentujące wykonanie usług przez A. F., a zaprzeczając temu świadek ten poświadczył nieprawdę w celu przeniesienia na niego odpowiedzialności wynikającej ze zobowiązań podatkowych, z których się nie wywiązywał prowadząc działalność gospodarczą. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. A. F. został przesłuchany w dniu [...]. w charakterze świadka po powiadomieniu skarżącego, który mógł w tym przesłuchaniu wziąć udział. Stwierdzono, że świadek ten nie miał żadnych możliwości wykonania usług, których dotyczyły wystawiane przez niego fikcyjne faktury, nie zostały one opłacone przez skarżącego, co miało być czynione gotówką, a nie za pośrednictwem rachunku bankowego, skarżący nie przedłożył też żadnych dokumentów, które mogłyby świadczyć o zwieraniu z A. F. umów, nie był też w stanie wyjaśnić, czego miały dotyczyć usługi opisane w fakturach ogólnikowo. Samo dysponowanie fakturami i wpisanie ich do księgi podatkowej nie jest wystarczające dla wykazania, że usługi były wykonane, nie miały one też, jak ustalono, powiązania z usługami świadczonymi przez firmę skarżącego. Dokładano starań, aby w pełni wyjaśnić istotne okoliczności, a decyzje obu instancji zawierają szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Wojewódzki Są Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, powołanej na wstępie, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Aby wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zaliczyć w sposób uzasadniony do kosztów uzyskania przychodów z tej działalności, podatnik ma obowiązek należycie dokumentować, że je rzeczywiście poniósł, a nadto wykazać w razie ewentualnej kontroli podatkowej, że miały one lub przy racjonalnej ocenie okoliczności mogły mieć związek z przychodami. Tymczasem okazało się, że zaliczył on do kosztów wydatki, w wysokości ponad 18% kosztów zaksięgowanych w całym roku podatkowym na podstawie faktur, wystawionych przez A. F., który nie prowadził w rzeczywistości działalności gospodarczej, nie zatrudniał pracowników, nie miał żadnych maszyn poligraficznych ani introligatorskich, a fikcyjną firmę zarejestrował tylko w mieszkaniu swoich rodziców. W fakturach wskazywano ogólnikowo kompleksowe usługi poligraficzne, introligatorskie, skład komputerowy, druk kalendarzy, książki itp. Miały one być opłacane gotówką. Analizując dokumentację księgową firmy A. W. stwierdzono, że zakwestionowane faktury nie mają związku z wykonanymi przez niego usługami, będącymi podstawa uzyskanego przychodu. Nie potrafił on bliżej sprecyzować, na czym miały polegać usługi, które miał kupić od A. F., nie wykazał też, aby za nie zapłacił. Sam A. F. został przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] o czym wcześniej skarżącego zawiadomiono pisemnie, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Aby skarżącemu umożliwić udział w przesłuchaniu, świadka sprowadzono specjalnie z Aresztu Śledczego do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. Świadek ten szczegółowo opisał, że w latach 1998-1999 nie miał żadnych maszyn i urządzeń poligraficznych, nie zatrudniał pracowników, a firmę zarejestrował wskazując jako siedzibę swoje dwupokojowe mieszkanie. Nigdy nie wykonywał na rzecz A. W. i jego firmy A żadnych usług, a faktury wystawiał na jego prośbę. To A. W. dyktował mu ich treść i wskazywał wartość usługi. Za wystawiane fikcyjne faktury otrzymywać miał 5 do 10% ich wartości netto. Zeznania te potwierdzają inne ustalone w toku postępowania okoliczności, o których była mowa wyżej. Skarżący nie skorzystał z możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu świadka, podczas którego mógłby mu zadawać pytania i które przerodziłoby się w wówczas w rodzaj konfrontacji. W tej sytuacji trudno w sposób uzasadniony kwestionować ocenę przez organy podatkowe zgromadzonych dowodów jako wystarczającej podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Dodać należy, że zgodnie z art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej tylko księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, zaś po myśli § 2 tego artykułu za rzetelne uważa się księgi podatkowe, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Według art. 23 § 1 Ordynacji organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli w szczególności dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na jej określenie, ale zgodnie z art. 23 § 2 ma obowiązek od szacowania odstąpić, jeżeli dane wynikające z ksiąg uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie, gdy organ podatkowy nie kwestionował wykazanych w księdze podatkowej przychodów, a koszty zweryfikował w ściśle określonej części na podstawie faktur, o których była mowa wyżej. Decyzje obu instancji zostały szczegółowo uzasadnione. Zbędnie w decyzji I instancji powołano kontrowersyjny już w tym czasie art. 24b Ordynacji podatkowej, a nawet za takie możnaby ewentualnie uznać również odwoływanie się do art. 83 k.c. Wystarczające dla wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie w sposób, którego skarżący skutecznie nie podważył, że zaliczył on w koszty uzyskania przychodów wydatki na podstawie faktur, dotyczących usług, których ich wystawca nie wykonał, ani nawet nie miał technicznych możliwości wykonania. Trudno tu mówić o sugerowanym w skardze przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, skoro skarżącemu wyliczono dochód z działalności gospodarczej, jaki rzeczywiście osiągnął, po pominięciu tylko faktur fikcyjnych, nie mających odzwierciedlenia w realnym przebiegu zdarzeń gospodarczych. Dochód ten miał wpływ na wysokość podatku małżonków W., którzy się wspólnie opodatkowali. Ponieważ z podanych powodów nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności wskazanych w skardze, skargę tę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).