I SA/Wr 1325/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta (spr.), Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Burmistrza L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadku i darowizn uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] nr F [...] Burmistrz L.działając na podstawie art. 216 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 18 ust.2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ze zm.) nie wyraził zgody na umorzenie należności podatkowych z tytułu podatku od spadku i darowizn w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., w związku z wnioskiem J. O. z dnia [...] o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym T. O., zwrócił się z prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie. W konkluzji wskazano, że po rozpatrzeniu wniosku oraz dołączonych dokumentów, organ podatkowy postanowił nie wyrazić zgody na umorzenie zaległości podatkowej w tym przedmiocie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu argumentowała, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż przez ostanie 27 lat przebywała w zakonie i w chwili obecnej nie posiada żadnych dochodów. Wskazała ponadto, że w skład spadku po zmarłym wchodzi 1/3 gospodarstwa rolnego oraz ½ ciągnika marki URSUS. W odpowiedzi na skargę Burmistrz L. podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów administracji rządowej, 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach ( art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z kolei art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ) stanowi, iż do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) (ust. 1). W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego (ust. 2 ). Wniosek lub zgoda, o której mowa w ust. 2, są wydawane w formie postanowienia. na które nie przysługuje zażalenie ( ust. 3). Z wyżej powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że stanowisko organu współdziałającego ma procesową formę postanowienia. Elementy struktury postanowienia określa art. 217 § 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei w myśl § 2 tego przepisu postanowienie takie musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, którego treść powinna być zgodna z wymaganiami stawianymi w art. 210 § 4 o.p., z uwagi na odesłanie do niego art. 219 o.p., choć oczywiście ze względu na treść tego aktu rozmiary uzasadnienia będą skromniejsze. Organ podatkowy nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, albowiem zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Natomiast uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Niezależnie od podziału uzasadnienia na część faktyczną i prawną powinno ono stanowić jedną, spójną całość. Składa się na nią najpierw wyjaśnienie okoliczności wskazujących na potrzebę lub konieczność wydania postanowienia w danej sprawie wobec określonej osoby lub faktów wpływających na samą treść podjętego rozstrzygnięcia. Należy omówić tu wszystkie fakty mające znaczenie w sprawie, a nie tylko te, których zaistnienie przemawiało za wyborem konkretnego rozstrzygnięcia. Jednakowo ważna jest kwestia powodów pominięcia pewnych faktów i kwestia powodów przemawiających przeciwko rozstrzygnięciu. Z tą częścią faktyczną powinna być ściśle powiązana część prawna, w ramach której należy przedstawić w powiązaniu z faktami. Należy również wytłumaczyć dokonaną wykładnię zastosowanego prawa. Sumując elementy faktu i prawa należy w końcu przedstawić w uzasadnieniu przebieg rozumowania – procesu myślowego, jakiego dokonał organ przygotowujący decyzję ( postanowienie), dochodząc do subsumcji i do wyboru treści rozstrzygnięcia ( po. J. Zimmermann: Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981,s.116 i n.). W rozpatrywanej zaś sprawie organ podatkowy nie uzasadnił w żaden sposób swojego rozstrzygnięcia, jedynie arbitralnie stwierdził, że "po rozpoznaniu wniosku postanowił nie wyrazić zgody na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn", czym naruszył art. 217 § 2 o.p. Brak uzasadnienia bądź jedynie iluzja jego sporządzenia, to nie tylko naruszenie ww. przepisu ale także naruszenie zasady przekonywania wynikającej z art. 124 o.p., i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych ( art. 121 § 1 o.p.) oraz innych przepisów postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskutek naruszenia powołanych przepisów postępowania, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz L. zobowiązany jest do uzasadnienia swojego stanowiska w sprawie, zgodnie z wymogami art. 217 § 2 o.p. Wobec naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji.