I SA/Wr 1332/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-27
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Anetta Chołuj, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik będący współwłaścicielem nieruchomości ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na remont i modernizację całej nieruchomości, niezależnie od udziału we współwłasności?Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikowi w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a nie jest ograniczone udziałem we współwłasności nieruchomości. Ograniczenie odliczenia podatku VAT proporcjonalnie do udziału we współwłasności jest błędną wykładnią prawa materialnego i nie może stanowić podstawy do odmowy odliczenia podatku.Stan faktyczny
Spółka będąca współwłaścicielem nieruchomości (60% udziałów) dokonała wydatków na remont i modernizację budynku wspólnego użytkowania. Organ podatkowy zakwestionował prawo spółki do odliczenia całego podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących te prace, ograniczając odliczenie do proporcjonalnego udziału we współwłasności. Spółka kwestionowała to ograniczenie, wskazując na brak podstawy prawnej do takiego rozliczenia i powołując się na orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego; oddalił wniosek o zasądzenie dalszych kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant: Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że akt wymieniony w pkt. I nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę [...] (słownie: [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. oddala dalej idący wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o. o. z/s w S. (dalej: spółka, podatnik, strona, skarżąca), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik US) z [...] grudnia 2012 r. (nr [...]) w przedmiocie określenia
w podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za lutu 2009 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres ([...] zł). Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: O.p.) oraz art. 5 ust 1 pkt 2, art. 19 ust. 1 i 4, art. 86 ust. 1 i 10a, art. 99 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej: u.p.t.u.), w brzmieniu z 2009 r.
Dyrektor IS zaznaczył, że sporne pozostają skutki - na gruncie podatku VAT - umowy zawartej 14 kwietnia 2008 r. przez stronę z B sp. z o. o. z/s w O.,
w zakresie ponoszonych wydatków związanych z pracami remontowo - budowlanymi
w budynku stanowiącym współwłasność stron umowy (umowa dotyczyła sposobu korzystania z nieruchomości położonej w O. przy ul. M. [...]).
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z postanowieniami umowy, strony ponoszą - proporcjonalnie do swoich udziałów - koszty utrzymania nieruchomości. Zauważył, że w myśl zapisów umowy, spółka planowała rozbudowę i modernizację nieruchomości wspólnej. Podał, że prace miały być wykonane na koszt spółki. Informował, że z umowy wynika, że spółka B wyraża zgodę, w rozumieniu art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej: KC), na rozbudowę i modernizację nieruchomości wspólnej oraz zobowiązuje się ponieść koszty remontu elewacji, ocieplenia budynku, wymiany okien i budowy parkingu - proporcjonalnie do posiadanych udziałów w nieruchomości wspólnej.
Organ podniósł, że - mimo wielokrotnych wezwań - spółka nie okazała dowodów potwierdzających zakończenie w/w prac remontowo - budowlanych oraz dotyczących ponoszenia kosztów tychże prac proporcjonalnie do udziału w nieruchomości.
Dalej Dyrektor IS zauważył, że zgodnie z wyjaśnieniami spółki, prace remontowe zostały rozliczone i refakturowane na późniejszego nabywcę nieruchomości. Wskazał, że z pisma spółki wynika, że prace mogły zostać rozliczone w całości. Kontynuował, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, celem wyjaśnienia, jakie faktury zostały ujęte w ramach refaktury, spółka wymieniła te faktury - nie wyjaśniając, dlaczego nie refakturowała wszystkich faktur związanych z tymi pracami. Podkreślił, że w odwołaniu spółka uzasadniała, że w luty 2009 r. nie zostały jeszcze zakończone wszystkie prace. Dodał, że ostatecznie spółka nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego zakończenie prac (np. protokołu odbioru robót, dowodu zapłaty za refakturę, dokumentu świadczącego o wzajemnym rozliczeniu remontu przez współwłaścicieli nieruchomości).
Organ wskazał, że z umowy nie wynika, iż ostatecznie to tylko spółka miała pokrywać koszty (ponosić ciężary) związane z remontem nieruchomości wspólnej (por. § 5 umowy).
Dyrektor IS zaakcentował, że - dwukrotnie - bezskutecznie występował do wykonawcy prac na nieruchomości przy ul. M. [...] celem uzyskania odpowiedzi na pytania: czy prace zostały wykonane, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej części?; czy prace zostały odebrane przez spółkę, a jeśli tak, to kiedy?; czy zostały sporządzone protokoły odbioru częściowego bądź końcowego oraz faktura VAT końcowa?
Dokonując - w świetle tak ukształtowanego stanu faktycznego - oceny prawnej sprawy organ odwoławczy wskazał, że opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług (art. 5 ust. 1 u.p.t.u.). Zauważył, że zgodnie
z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wyłożył, że w/w przepis wprowadza ograniczenie w prawie do odliczenia podatku naliczonego, które to prawo jest nierozerwalnie związane z czynnościami opodatkowanymi. Podkreślił, że podatnik może odliczyć tylko taką część podatku, która służy czynnościom opodatkowanym.
Dyrektor IS stwierdził, że w sytuacji spółki nie jest możliwe odliczenie w całości podatku naliczonego z tytułu zakupu usług budowlano -remontowych wykonanych
w całym budynku przy ul. M. [...], w sytuacji, kiedy spółka mogła wykorzystywać do prowadzonej działalności 60% budynku (z uwagi na posiadaną w tym procencie współwłasność).
Dalej organ odwołał się do treści art. 30 ust. 3 u.p.t.u., odnoszącego się do odsprzedaży usług przez podatnika działającego we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej i dotyczącego - wynikającego z takiej sytuacji - obowiązku wystawiania faktur VAT, które pełnią rolę refaktury.
Mając na uwadze reguły prawa rzeczowego (art. 207 KC) i podstawowe zasady wynikające z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. (zasada neutralności, zasada potrącalności), organ wyraził pogląd, że spółka może odliczyć podatek VAT w takim zakresie, w jakim nabywane towary i usługi służą jej działalności opodatkowanej, czyli w takiej części,
w jakiej ma udział w nieruchomości. Zatem - w ocenie organu - w sprawie dopuszczalne wydają się dwa sposoby rozliczeń:
1) spółka miała prawo do odliczenia 60% kwoty podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez świadczącego usługę;
2) spółka miała prawo do odliczenia całego podatku VAT naliczonego, mając jednocześnie obowiązek obciążenia współwłaściciela refakturą obejmującą 40% kosztów (tj. odpowiednio 40% podstawy opodatkowania i 40% VAT naliczonego, który stawałby się należnym).
Organ zauważył, że strona, z tytułu prac remontowo - budowlanych wykonanych
w budynku w O. przy ul. M., odliczyła w całości podatek naliczony z chwilą otrzymania faktur VAT na łączną kwotę netto [...] zł i podatek VAT [...] zł (faktury nr 02/01/2009 z 12.01.2009 r., nr 005/2009 z 23.02.2009 r., nr 007/2009
z 10.03.2009 r., nr 2009-2-S2/FV/DHHC/000009 z 30.04.2009 r., nr 008/2009
z 07.04.2009 r., nr 009/2009 z 29.04.2009 r. i nr 010/2009 z 07.05.2009 r.).
Dyrektor IS zaznaczył, że w lipcu 2011 r. spółka wystawiła refakturę na rzecz fundacji C (następcę spółki B) na łączną kwotę [...] zł netto, co stanowi 40% kwot netto widniejących na fakturach nr 008/2009, nr 009/2009, nr 010/2009 i nr 2009-2-S2/FV/DHHC/000009. Podniósł, że nie refakturując kosztów prac z pozostałych faktur VAT (nr 02/01/2009, nr 005/2009 i nr 007/2009), "dysponując" całym podatkiem naliczonym z tych faktur, spółka dokonała odliczenia całości podatku naliczonego, pomimo że posiadała prawo do 60% udziału we współwłasności.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zakwestionował prawo spółki do odliczenia całego podatku naliczonego w odniesieniu do faktur VAT, których nie refakturowała ona na współwłaściciela nieruchomości. Podał, że w lutym 2009 r. dotyczy to faktury wystawionej przez firmę D na wartość netto: [...] zł i podatek VAT (22%): [...] zł, którą spółka rozliczyła
w całości, mimo że nie refakturowała jej fakturą VAT nr FV 08/07/KA/2011 z 11 lipca 2011 r. Uznał tym samym, że spółka nie jest uprawniona do odliczenia 40% w/w kwoty podatku VAT, tj. [...] zł.
Niezależnie od powyższego, Dyrektor IS za zasadne uznał pozostałe ustalenia Naczelnika US, które - jak zauważył - nie były także kwestionowane przez spółkę.
Odnosząc się wprost do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że
chybione są zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 86, art. 19 ust. 1
i 4 oraz art. 30 ust. 3 u.p.t.u. Wyraził pogląd, że w przypadku opcji refakturowania rozliczenie podatku należnego nie powinno być późniejsze niż podatku naliczonego. Ocenił, że skoro spółka nie dokonała refakturowania to odliczenie podatku naliczonego w całości (tj. w 100%) jest nieuprawnione. Nie zgodził się z argumentacją, że art. 86 ust. 1 u.p.t.u. nie stoi na przeszkodzie w odliczeniu całości podatku naliczonego także wówczas, gdy podatnik nie jest właścicielem całego budynku. Zważył, że odmienne stanowisko prowadziłoby do pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego
u drugiego współwłaściciela. Według organu, nie ma racji spółka twierdząc, że dla budżetu państwa obojętnym jest, który ze współwłaścicieli odliczy podatek naliczony. Zauważył, że podatnik nie może samodzielnie modyfikować praw i obowiązków wprost wynikających z przepisów prawa. Dodał, że przepis art. 30 ust. 3 u.p.t.u. nie stanowił podstawy prawnej wydanej decyzji, stąd nie mogło dojść do jego naruszenia.
W skardze, spółka zarzuciła decyzji Dyrektora IS naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 86 i art. 19 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.p.t.u. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że podatnik - nie będący jej jedynym właścicielem - jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na remont
nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą proporcjonalnie do jego udziału w nieruchomości, przez co może albo proporcjonalnie odliczyć podatek z chwilą otrzymania faktury, bądź odliczyć cały podatek z chwilą otrzymania faktury, będąc w takim przypadku obowiązanym do refakturowania pozostałych kosztów na współwłaściciela;
2. art. 207 KC przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wielkość odliczeń podatkowych zależy ściśle od wielkości udziału w nieruchomości;
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 199a § 1 O.p. przez błędną wykładnię postanowień umowy o sposobie korzystania z nieruchomości, wskutek czego uznano, że z umowy tej nie wynika, aby koszty remontu miały być poniesione przez skarżącą, a rozliczenie miało nastąpić dopiero po ostatecznym zakończeniu prac remontowych.
Tak stawiając zarzuty, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US oraz zasądzenie kosztów postepowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca przedstawiła szerokie uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 199a § 1 O.p. skarżąca stwierdziła, że orzekające w sprawie organy dokonały wykładni zapisów w/w umowy wyłącznie mając na względzie brzmienie jej § 5. Wskazała, że w sprawie pominięto całkowicie wolę stron umowy (potwierdzoną zeznaniami świadków), a mianowicie, że inicjatorem prac remontowych była skarżąca spółka, która miała pokryć koszty tychże prac. Dodała, że rozliczenie ze współwłaścicielem miało nastąpić po zakończeniu prac, co nie nastąpiło w miesiącu kontrolowanym. Wyraziła stanowisko, że w lutym 2009 r. nie było potrzeby refakturowania jakichkolwiek kosztów ani odliczania podatku w kwocie przypadającej proporcjonalnie do wielkości udziału w nieruchomości. Zauważyła, że brak jest przepisu, który nakazywałby refakturowanie w tym samym miesiącu, w którym wykonano usługę i poniesiono z tego tytułu wydatki (otrzymano fakturę). Podkreśliła niekonsekwencję organu, który odnośnie innych wydatków poniesionych przez nią na sporną nieruchomość nie kwestionował refaktur wystawionych znacznie później.
Spółka wskazała, że utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor IS przedstawił wyliczenie rozbieżne (inne) w stosunku do dokonanego przez ten organ.
Dalej skarżąca podniosła, że organy obu instancji uzależniły zakres odliczenia podatku od udziału we współwłasności, gdy tymczasem takie ograniczenie nie wynika
z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Stwierdziła, że nie jest rolą organów podatkowych wkraczanie
w stosunki własnościowe. Zauważyła, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA)
w wyroku z dnia 16 grudnia 2005 r. (sygn. akt I FSK 318/05) przesądził, że "zapłata całej faktury przez jednego ze współwłaścicieli nie wyklucza możliwości odliczenia przez niego całego podatku zawartego w tej fakturze". Dodała, że drugi
ze współwłaścicieli w ogóle nie obniżył podatku należnego o podatek naliczony
w fakturach dokumentujących wydatki na remont.
Skarżąca zaznaczyła, że w sprawie niesporne było, że faktura nr 005/2009 przedstawiała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze i wystawiona była na nabywcę, czyli na spółkę, która opłaciła ją w całości.
Spółka podała, że niektóre prace remontowe nie mogły być, ze swojej natury, wykonane w części odpowiedniej do udziału podatnika w prawie do budynku.
Strona skarżąca podsumowała, że nie można wiązać obowiązków podatkowych z przepisami prawa cywilnego i uzależniać możliwości odliczenia podatku od wielkości udziału w prawie własności.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko
i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie, pełnomocnik spółki sformułował dodatkowo zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p., w sposób rzutujący na ostateczny wynik sprawy. Wniósł także
o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości kosztów minimalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej: u.p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 i 4 u.p.t.u.
W niniejszej sprawie spór dotyczy zasadności ograniczenia przez organy podatkowe prawa podatnika do obniżenia podatku VAT należnego o podatek naliczony
z tytułu nabycia towarów i usług w ramach prac związanych z remontem i modernizacją budynku, do wysokości procentowego udziału we własności tego budynku, tj. do 60%.
Sąd zauważa, że w tożsamej kwestii wypowiedział się już NSA w wyroku z dnia 24 września 2010 r. o sygn. akt I FSK 1502/02, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (dalej: WSA) z 28 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Ke 107/09 (wyroki dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd
w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach (także stanowisko zaprezentowane w wydanym wcześniej w tym przedmiocie wyroku NSA z 16 grudnia 2005 r. o sygn. akt I FSK 318/05, dostępny j/w) i przyjmuje je za własne. Tezy i twierdzenia w nich zawarte zostaną wielokrotnie powołane niżej, jako szczególnie trafne i mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Na wstępie Sąd wskazuje, że poza sporem pozostaje, iż kwestionowana faktura jest prawidłowa pod względem formalnym i materialnym oraz że faktura ta została opłacona przez skarżącą spółkę.
W sprawie trzeba zatem rozstrzygnąć, czy dopuszczalne jest odliczenie podatku naliczonego z tytułu nakładów na cudzą własność.
Na tak zadane pytanie należy za WSA w Kielcach (patrz powołany wyżej wyrok tego Sądu) odpowiedzieć, że jedynym ograniczeniem prawa do odliczenia, co wynika
z zasady neutralności podatku VAT, jest pozostawanie nabywanych towarów i usług poza zakresem ich wykorzystywania do wykonywania czynności opodatkowanych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zacytowana norma prawna stanowi realizację prawa do odliczenia które, o czym była już mowa, bezpośrednio wynika z zasady neutralności podatku od wartości dodanej. Prawo to w doktrynie i orzecznictwie w sposób zgodny i niepodważalny nazywane jest fundamentalnym prawem podatnika, umożliwiającym mu pomniejszenie podatku należnego o kwoty podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z jego czynnościami opodatkowanymi. Powyższe stwierdzenie wskazuje zatem na kluczowy aspekt sprawy, a mianowicie na związek podatku naliczonego
z czynnościami opodatkowanymi, który to - w ocenie Sądu - stanowi wyznacznik, czy
w danym przypadku podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, czy posiada to prawo w pełnym zakresie, a jeśli nie, to w jakiej części jest ono ograniczone. Rozwijając tę myśl należy przyjąć, że kwestia własności nieruchomości, która stanowiła obiekt dokonywanych inwestycji, w rozumieniu art. 86 ust. 1 u.p.t.u., nie może stanowić czynnika wpływającego na prawo do odliczenia, gdyż w świetle poczynionych rozważań wynika ono ze związku dokonanej inwestycji z realizacją czynności opodatkowanych.
Dokonując zatem oceny zasadności zarzutów skargi, wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy, Sąd stwierdza, że proste powiązanie faktur (wydatków)
z procentowym udziałem w nieruchomości stanowiło konsekwencję błędnej wykładni prawa materialnego, która winna stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Oceniając nabycie towarów i usług wykorzystywanych do czynności opodatkowanych (w aspekcie prawa do odliczenia podatku naliczonego) trzeba zadać
pytanie, czy można utożsamiać zakres odliczenia z tytułu tego nabycia z zakresem prawa własności przysługującym do nabytego dobra wykorzystywanego do czynności opodatkowanych. W ocenie Sądu, takiego ograniczenia nie można wyprowadzić z art. 86 ust. 1 u.p.t.u.
Podstawową przesłanką pozytywną dla odliczenia podatku VAT naliczonego
- wynikającą z w/w przepisu - jest, w opinii Sądu, bezpośredni i funkcjonalny związek nabytych towarów i usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi i ich wykorzystanie w ramach działalności opodatkowanej.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wszystkie wydatki, co potwierdzają stosowne faktury, zostały poniesione przez spółkę. Prawidłowość formalna i materialna tych faktur jest niekwestionowana. W związku z tym, dla prawidłowości zastosowania powyżej przywołanej normy prawa materialnego organ powinien swe czynności, w tym dowodowe, nakierować na ustalenie czy nabywane towary i usługi pozostawały
w związku z wykonywanymi w ramach prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności czynnościami opodatkowanymi.
W sprawie działania organu w kwestii podziału wydatków z pełnym odliczeniem bądź częściowym nie zasługują na uwzględnienie. Ustalanie bowiem zakresu prawa do odliczenia w oparciu o udziały we wspólnej własności nie musi stanowić realnego odzwierciedlenia stopnia, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana przez poszczególne podmioty, a już na pewno nie ilustruje związku dokonanych nakładów
z czynnościami opodatkowanymi.
Według Sądu, kryterium tego podziału - w świetle tego, co wyżej powiedziano - było niewłaściwe. Przy czym, kwalifikując wydatki związane z remontem i modernizacją budynku, organy z jednej strony przyjęły, że przedmiotowe wydatki spełniają warunek
z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., a z drugiej jednocześnie powiązały sztywno wielkość odliczenia z udziałem we współwłasności.
W sprawie niewątpliwym jest, że to skarżąca spółka była inicjatorem oraz realizatorem rozbudowy i modernizacji nieruchomości wspólnej, w której posiadała 60% udziałów, i w której prowadziła działalność gospodarczą. Wynika to z postanowień umowy (§ 3) oraz z zeznań świadków. Nie jest także kwestionowane przez organ, że spółka uregulowała kwoty wynikające z faktur VAT (za okres kontrolowany z 1 faktury).
Trafnie zarzuca więc strona skarżąca, że nie jest rolą organów podatkowych wkraczanie w stosunki własnościowe. Porozumienie cywilnoprawne pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie kształtuje bowiem zobowiązania publiczno -prawnego w zakresie podatku VAT.
Należy przypomnieć, że dopóki faktury obrazują rzeczywiste zdarzenie gospodarcze pozostające w zakresie wykonywanych czynności opodatkowanych, dopóty nie ma podstaw do ograniczenia podatnika w prawie do odliczenia podatku naliczonego. Podkreślił to np. NSA w powołanym wyżej wyroku z 16 grudnia 2005 r.
o sygn. akt I FSK 318/05, na potwierdzenie tezy, że "zapłata całej faktury przez jednego ze współwłaścicieli nie wyklucza możliwości odliczenia przez niego całego podatku zawartego w tej fakturze".
Na marginesie tylko Sąd zauważa, że kwestię ewentualnych rozliczeń między współwłaścicielami nieruchomości organ podatkowy powinien ocenić z punktu widzenia wykonania przez spółkę usługi na rzecz drugiego współwłaściciela.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien zatem uwzględnić powyższą wykładnię przepisów prawa materialnego, dokonać wszechstronnej oceny dowodów
i w miarę potrzeby przeprowadzi dodatkowe dowody, które pozwolą na jednoznaczną ocenę, czy wynikający ze spornej faktury VAT podatek naliczony był związany
z czynnościami opodatkowanymi spółki.
Wspomnieć także trzeba, że organ podatkowy jest niekonsekwentny w swoich ustaleniach i rozstrzygnięciach. Mianowicie, z jednej strony przyjmuje, że refaktura winna być wystawiona w miesiącu otrzymania faktury będącej podstawą dla jej wystawienia, z drugiej zaś strony nie kwestionuje faktu refakturowania faktur wystawionych w kwietniu 2009 r. dopiero w lipcu 2011 r., co słusznie zauważa spółka. Podkreślenia wymaga, że organ nie podał uzasadnienia prawnego statuującego konieczność wystawiania refaktur na bieżąco, tj. w miesiącu otrzymania faktury podstawowej.
Nie dopatrzył się Sąd naruszenia w sprawie - w sposób rzutujący na ostateczny wynik sprawy - regulacji art. 200 § 1 O.p. Sąd zauważa bowiem, że podstawą sporu nie były ustalenia faktyczne lecz wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 122 i art. 199a § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię spornej w sprawie umowy.
W tym stanie rzeczy, wskazując na naruszenia powyższych przepisów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania sądowego ([...] zł), na które składają się: uiszczony wpisy od skargi, koszty zastępstwa prawnego (adwokackiego) i opłata od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się natomiast podstaw do zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa prawnego w wysokości podwójnej stawki kosztów minimalnych, o co wnioskował pełnomocnik strony na rozprawie. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy związane z czynnościami celowymi z punktu widzenia dochodzenia przez skarżącą jej praw do uruchomienia kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nakazywały oddalenie przedmiotowego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło