I SA/Wr 1333/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-27

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Anetta Chołuj, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik będący współwłaścicielem nieruchomości ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na remont nieruchomości w pełnej wysokości, niezależnie od udziału we współwłasności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego nie może być ograniczone proporcjonalnie do udziału podatnika we współwłasności nieruchomości. Kluczowym kryterium jest związek nabytych towarów i usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, a nie wielkość udziału w prawie własności. W konsekwencji organ błędnie ograniczył prawo do odliczenia podatku VAT, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będąca współwłaścicielem nieruchomości w wysokości 60% odliczyła w całości podatek VAT naliczony z faktur dotyczących prac remontowo-budowlanych w tej nieruchomości. Organ podatkowy zakwestionował prawo spółki do pełnego odliczenia podatku VAT, ograniczając je proporcjonalnie do udziału we współwłasności i nakazując refakturowanie pozostałych kosztów na współwłaściciela.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego; oddalił wniosek o zasądzenie dalszych kosztów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant: Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2009 r I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że akt wymieniony w pkt. I nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę [...] (słownie: [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. oddala dalej idący wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o. o. z/s w S. (dalej: spółka, podatnik, strona, skarżąca), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik US) z [...] grudnia 2012 r. (nr [...]) w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za marzec 2009 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres ([...] zł). Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: O.p.) oraz art. 5 ust 1 pkt 2, art. 19 ust. 1 i 4, art. 86 ust. 1 i 10a, art. 99 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej: u.p.t.u.), w brzmieniu z 2009 r. Dyrektor IS zaznaczył, że sporne pozostają skutki - na gruncie podatku VAT - umowy zawartej 14 kwietnia 2008 r. przez stronę z B sp. z o. o. z/s w O., w zakresie ponoszonych wydatków związanych z pracami remontowo - budowlanymi w budynku stanowiącym współwłasność stron umowy (umowa dotyczyła sposobu korzystania z nieruchomości położonej w O. przy ul. M. [...]). Organ II instancji wskazał, że zgodnie z postanowieniami umowy, strony ponoszą - proporcjonalnie do swoich udziałów - koszty utrzymania nieruchomości. Zauważył, że w myśl zapisów umowy, spółka planowała rozbudowę i modernizację nieruchomości wspólnej. Podał, że prace miały być wykonane na koszt spółki. Informował, że z umowy wynika, że spółka B wyraża zgodę, w rozumieniu art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej: KC), na rozbudowę i modernizację nieruchomości wspólnej oraz zobowiązuje się ponieść koszty remontu elewacji, ocieplenia budynku, wymiany okien i budowy parkingu - proporcjonalnie do posiadanych udziałów w nieruchomości wspólnej. Organ podniósł, że - mimo wielokrotnych wezwań - spółka nie okazała dowodów potwierdzających zakończenie w/w prac remontowo - budowlanych oraz dotyczących ponoszenia kosztów tychże prac proporcjonalnie do udziału w nieruchomości. Dalej Dyrektor IS zauważył, że zgodnie z wyjaśnieniami spółki, prace remontowe zostały rozliczone i refakturowane na późniejszego nabywcę nieruchomości. Wskazał, że z pisma spółki wynika, że prace mogły zostać rozliczone w całości. Kontynuował, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, celem wyjaśnienia, jakie faktury zostały ujęte w ramach refaktury, spółka wymieniła te faktury - nie wyjaśniając, dlaczego nie refakturowała wszystkich faktur związanych z tymi pracami. Podkreślił, że w odwołaniu spółka uzasadniała, że w marcu 2009 r. nie zostały jeszcze zakończone wszystkie prace. Dodał, że ostatecznie spółka nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego zakończenie prac (np. protokołu odbioru robót, dowodu zapłaty za refakturę, dokumentu świadczącego o wzajemnym rozliczeniu remontu przez współwłaścicieli nieruchomości). Organ wskazał, że z umowy nie wynika, iż ostatecznie to tylko spółka miała pokrywać koszty (ponosić ciężary) związane z remontem nieruchomości wspólnej (por. § 5 umowy). Dyrektor IS zaakcentował, że - dwukrotnie - bezskutecznie występował do wykonawcy prac na nieruchomości przy ul. M. [...] celem uzyskania odpowiedzi na pytania: czy prace zostały wykonane, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej części?; czy prace zostały odebrane przez spółkę, a jeśli tak, to kiedy?; czy zostały sporządzone protokoły odbioru częściowego bądź końcowego oraz faktura VAT końcowa? Dokonując - w świetle tak ukształtowanego stanu faktycznego - oceny prawnej sprawy organ odwoławczy wskazał, że opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług (art. 5 ust. 1 u.p.t.u.). Zauważył, że zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wyłożył, że w/w przepis wprowadza ograniczenie w prawie do odliczenia podatku naliczonego, które to prawo jest nierozerwalnie związane z czynnościami opodatkowanymi. Podkreślił, że podatnik może odliczyć tylko taką część podatku, która służy czynnościom opodatkowanym. Dyrektor IS stwierdził, że w sytuacji spółki nie jest możliwe odliczenie w całości podatku naliczonego z tytułu zakupu usług budowlano -remontowych wykonanych w całym budynku przy ul. M. [...], w sytuacji, kiedy spółka mogła wykorzystywać do prowadzonej działalności 60% budynku (z uwagi na posiadaną w tym procencie współwłasność). Dalej organ odwołał się do treści art. 30 ust. 3 u.p.t.u., odnoszącego się do odsprzedaży usług przez podatnika działającego we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej i dotyczącego - wynikającego z takiej sytuacji - obowiązku wystawiania faktur VAT, które pełnią rolę refaktury. Mając na uwadze reguły prawa rzeczowego (art. 207 KC) i podstawowe zasady wynikające z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. (zasada neutralności, zasada potrącalności), organ wyraził pogląd, że spółka może odliczyć podatek VAT w takim zakresie, w jakim nabywane towary i usługi służą jej działalności opodatkowanej, czyli w takiej części, w jakiej ma udział w nieruchomości. Zatem - w ocenie organu - w sprawie dopuszczalne wydają się dwa sposoby rozliczeń: 1) spółka miała prawo do odliczenia 60% kwoty podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez świadczącego usługę; 2) spółka miała prawo do odliczenia całego podatku VAT naliczonego, mając jednocześnie obowiązek obciążenia współwłaściciela refakturą obejmującą 40% kosztów (tj. odpowiednio 40% podstawy opodatkowania i 40% VAT naliczonego, który stawałby się należnym). Organ zauważył, że strona, z tytułu prac remontowo - budowlanych wykonanych w budynku w O. przy ul. M., odliczyła w całości podatek naliczony z chwilą otrzymania faktur VAT na łączną kwotę netto [...] zł i podatek VAT [...] zł (faktury nr 02/01/2009 z 12.01.2009 r., nr 005/2009 z 23.02.2009 r., nr 007/2009 z 10.03.2009 r., nr 2009-2-S2/FV/DHHC/000009 z 30.04.2009 r., nr 008/2009 z 07.04.2009 r., nr 009/2009 z 29.04.2009 r. i nr 010/2009 z 07.05.2009 r.). Dyrektor IS zaznaczył, że w lipcu 2011 r. spółka wystawiła refakturę na rzecz fundacji C (następcę spółki B) na łączną kwotę [...] zł netto, co stanowi 40% kwot netto widniejących na fakturach nr 008/2009, nr 009/2009, nr 010/2009 i nr 2009-2-S2/FV/DHHC/000009. Podniósł, że nie refakturując kosztów prac z pozostałych faktur VAT (nr 02/01/2009, nr 005/2009 i nr 007/2009), "dysponując" całym podatkiem naliczonym z tych faktur, spółka dokonała odliczenia całości podatku naliczonego, pomimo że posiadała prawo do 60% udziału we współwłasności. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zakwestionował prawo spółki do odliczenia całego podatku naliczonego w odniesieniu do faktur VAT, których nie refakturowała ona na współwłaściciela nieruchomości. Podał, że w marcu 2009 r. dotyczy to faktury wystawionej przez firmę D na wartość netto: [...] zł i podatek VAT (22%): [...] zł, którą spółka rozliczyła w całości, mimo że nie refakturowała jej fakturą VAT nr FV 08/07/KA/2011 z 11 lipca 2011 r. Uznał tym samym, że spółka nie jest uprawniona do odliczenia 40% w/w kwoty podatku VAT, tj. [...] zł. Niezależnie od powyższego, Dyrektor IS za zasadne uznał pozostałe ustalenia Naczelnika US, które - jak zauważył - nie były także kwestionowane przez spółkę. Odnosząc się wprost do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że chybione są zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 86, art. 19 ust. 1 i 4 oraz art. 30 ust. 3 u.p.t.u. Wyraził pogląd, że w przypadku opcji refakturowania rozliczenie podatku należnego nie powinno być późniejsze niż podatku naliczonego. Ocenił, że skoro spółka nie dokonała refakturowania to odliczenie podatku naliczonego w całości (tj. w 100%) jest nieuprawnione. Nie zgodził się z argumentacją, że art. 86 ust. 1 u.p.t.u. nie stoi na przeszkodzie w odliczeniu całości podatku naliczonego także wówczas, gdy podatnik nie jest właścicielem całego budynku. Zważył, że odmienne stanowisko prowadziłoby do pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego u drugiego współwłaściciela. Według organu, nie ma racji spółka twierdząc, że dla budżetu państwa obojętnym jest, który ze współwłaścicieli odliczy podatek naliczony. Zauważył, że podatnik nie może samodzielnie modyfikować praw i obowiązków wprost wynikających z przepisów prawa. Dodał, że przepis art. 30 ust. 3 u.p.t.u. nie stanowił podstawy prawnej wydanej decyzji, stąd nie mogło dojść do jego naruszenia. W skardze, spółka zarzuciła decyzji Dyrektora IS naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 86 i art. 19 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.p.t.u. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że podatnik - nie będący jej jedynym właścicielem - jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na remont nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą proporcjonalnie do jego udziału w nieruchomości, przez co może albo proporcjonalnie odliczyć podatek z chwilą otrzymania faktury, bądź odliczyć cały podatek z chwilą otrzymania faktury, będąc w takim przypadku obowiązanym do refakturowania pozostałych kosztów na współwłaściciela; 2. art. 207 KC przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wielkość odliczeń podatkowych zależy ściśle od wielkości udziału w nieruchomości; II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 199a § 1 O.p. przez błędną wykładnię postanowień umowy o sposobie korzystania z nieruchomości, wskutek czego uznano, że z umowy tej nie wynika, aby koszty remontu miały być poniesione przez skarżącą, a rozliczenie miało nastąpić dopiero po ostatecznym zakończeniu prac remontowych. Tak stawiając zarzuty, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca przedstawiła szerokie uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 199a § 1 O.p. skarżąca stwierdziła, że orzekające w sprawie organy dokonały wykładni zapisów w/w umowy wyłącznie mając na względzie brzmienie jej § 5. Wskazała, że w sprawie pominięto całkowicie wolę stron umowy (potwierdzoną zeznaniami świadków), a mianowicie, że inicjatorem prac remontowych była skarżąca spółka, która miała pokryć koszty tychże prac. Dodała, że rozliczenie ze współwłaścicielem miało nastąpić po zakończeniu prac, co nie nastąpiło w miesiącu kontrolowanym. Wyraziła stanowisko, że w marcu 2009 r. nie było potrzeby refakturowania jakichkolwiek kosztów ani odliczania podatku w kwocie przypadającej proporcjonalnie do wielkości udziału w nieruchomości. Zauważyła, że brak jest przepisu, który nakazywałby refakturowanie w tym samym miesiącu, w którym wykonano usługę i poniesiono z tego tytułu wydatki (otrzymano fakturę). Podkreśliła niekonsekwencję organu, który odnośnie innych wydatków poniesionych przez nią na sporną nieruchomość nie kwestionował refaktur wystawionych znacznie później. Spółka wskazała, że utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor IS przedstawił wyliczenie rozbieżne (inne) w stosunku do dokonanego przez ten organ. Dalej skarżąca podniosła, że organy obu instancji uzależniły zakres odliczenia podatku od udziału we współwłasności, gdy tymczasem takie ograniczenie nie wynika z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Stwierdziła, że nie jest rolą organów podatkowych wkraczanie w stosunki własnościowe. Zauważyła, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z dnia 16 grudnia 2005 r. (sygn. akt I FSK 318/05) przesądził, że "zapłata całej faktury przez jednego ze współwłaścicieli nie wyklucza możliwości odliczenia przez niego całego podatku zawartego w tej fakturze". Dodała, że drugi ze współwłaścicieli w ogóle nie obniżył podatku należnego o podatek naliczony w fakturach dokumentujących wydatki na remont. Skarżąca zaznaczyła, że w sprawie niesporne było, że faktura nr 007/2009 przedstawiała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze i wystawiona była na nabywcę, czyli na spółkę, która opłaciła ją w całości. Spółka podała, że niektóre prace remontowe nie mogły być, ze swojej natury, wykonane w części odpowiedniej do udziału podatnika w prawie do budynku. Strona skarżąca podsumowała, że nie można wiązać obowiązków podatkowych z przepisami prawa cywilnego i uzależniać możliwości odliczenia podatku od wielkości udziału w prawie własności. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie, pełnomocnik spółki sformułował dodatkowo zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p., w sposób rzutujący na ostateczny wynik sprawy. Wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości kosztów minimalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej: u.p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 i 4 u.p.t.u. W niniejszej sprawie spór dotyczy zasadności ograniczenia przez organy podatkowe prawa podatnika do obniżenia podatku VAT należnego o podatek naliczony z tytułu nabycia usług w ramach prac związanych z remontem i modernizacją budynku, do wysokości procentowego udziału we własności tego budynku, tj. do 60%. Sąd zauważa, że w tożsamej kwestii wypowiedział się już NSA w wyroku z dnia 24 września 2010 r. o sygn. akt I FSK 1502/02, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (dalej: WSA) z 28 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Ke 107/09 (wyroki dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach (także stanowisko zaprezentowane w wydanym wcześniej w tym przedmiocie wyroku NSA z 16 grudnia 2005 r. o sygn. akt I FSK 318/05, dostępny j/w) i przyjmuje je za własne. Tezy i twierdzenia w nich zawarte zostaną wielokrotnie powołane niżej, jako szczególnie trafne i mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Na wstępie Sąd wskazuje, że poza sporem pozostaje, iż kwestionowana faktura jest prawidłowa pod względem formalnym i materialnym oraz że faktura ta została opłacona przez skarżącą spółkę. W sprawie trzeba zatem rozstrzygnąć, czy dopuszczalne jest odliczenie podatku naliczonego z tytułu nakładów na cudzą własność. Na tak zadane pytanie należy za WSA w Kielcach (patrz powołany wyżej wyrok tego Sądu) odpowiedzieć, że jedynym ograniczeniem prawa do odliczenia, co wynika z zasady neutralności podatku VAT, jest pozostawanie nabywanych towarów i usług poza zakresem ich wykorzystywania do wykonywania czynności opodatkowanych. Stosownie do treści art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Zacytowana norma prawna stanowi realizację prawa do odliczenia które, o czym była już mowa, bezpośrednio wynika z zasady neutralności podatku od wartości dodanej. Prawo to w doktrynie i orzecznictwie w sposób zgodny i niepodważalny nazywane jest fundamentalnym prawem podatnika, umożliwiającym mu pomniejszenie podatku należnego o kwoty podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z jego czynnościami opodatkowanymi. Powyższe stwierdzenie wskazuje zatem na kluczowy aspekt sprawy, a mianowicie na związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi, który to - w ocenie Sądu - stanowi wyznacznik, czy w danym przypadku podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, czy posiada to prawo w pełnym zakresie, a jeśli nie, to w jakiej części jest ono ograniczone. Rozwijając tę myśl należy przyjąć, że kwestia własności nieruchomości, która stanowiła obiekt dokonywanych inwestycji, w rozumieniu art. 86 ust. 1 u.p.t.u., nie może stanowić czynnika wpływającego na prawo do odliczenia, gdyż w świetle poczynionych rozważań wynika ono ze związku dokonanej inwestycji z realizacją czynności opodatkowanych. Dokonując zatem oceny zasadności zarzutów skargi, wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy, Sąd stwierdza, że proste powiązanie faktur (wydatków) z procentowym udziałem w nieruchomości stanowiło konsekwencję błędnej wykładni prawa materialnego, która winna stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Oceniając nabycie towarów i usług wykorzystywanych do czynności opodatkowanych (w aspekcie prawa do odliczenia podatku naliczonego) trzeba zadać pytanie, czy można utożsamiać zakres odliczenia z tytułu tego nabycia z zakresem prawa własności przysługującym do nabytego dobra wykorzystywanego do czynności opodatkowanych. W ocenie Sądu, takiego ograniczenia nie można wyprowadzić z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Podstawową przesłanką pozytywną dla odliczenia podatku VAT naliczonego - wynikającą z w/w przepisu - jest, w opinii Sądu, bezpośredni i funkcjonalny związek nabytych towarów i usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi i ich wykorzystanie w ramach działalności opodatkowanej. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wszystkie wydatki, co potwierdzają stosowne faktury, zostały poniesione przez spółkę. Prawidłowość formalna i materialna tych faktur jest niekwestionowana. W związku z tym, dla prawidłowości zastosowania powyżej przywołanej normy prawa materialnego organ powinien swe czynności, w tym dowodowe, nakierować na ustalenie czy nabywane towary i usługi pozostawały w związku z wykonywanymi w ramach prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności czynnościami opodatkowanymi. W sprawie działania organu w kwestii podziału wydatków z pełnym odliczeniem bądź częściowym nie zasługują na uwzględnienie. Ustalanie bowiem zakresu prawa do odliczenia w oparciu o udziały we wspólnej własności nie musi stanowić realnego odzwierciedlenia stopnia, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana przez poszczególne podmioty, a już na pewno nie ilustruje związku dokonanych nakładów z czynnościami opodatkowanymi. Według Sądu, kryterium tego podziału - w świetle tego, co wyżej powiedziano - było niewłaściwe. Przy czym, kwalifikując wydatki związane z remontem i modernizacją budynku, organy z jednej strony przyjęły, że przedmiotowe wydatki spełniają warunek z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., a z drugiej jednocześnie powiązały sztywno wielkość odliczenia z udziałem we współwłasności. W sprawie niewątpliwym jest, że to skarżąca spółka była inicjatorem oraz realizatorem rozbudowy i modernizacji nieruchomości wspólnej, w której posiadała 60% udziałów, i w której prowadziła działalność gospodarczą. Wynika to z postanowień umowy (§ 3) oraz z zeznań świadków. Nie jest także kwestionowane przez organ, że spółka uregulowała kwoty wynikające z faktur VAT (za okres kontrolowany z 1 faktury). Trafnie zarzuca więc strona skarżąca, że nie jest rolą organów podatkowych wkraczanie w stosunki własnościowe. Porozumienie cywilnoprawne pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie kształtuje bowiem zobowiązania publiczno -prawnego w zakresie podatku VAT. Należy przypomnieć, że dopóki faktury obrazują rzeczywiste zdarzenie gospodarcze pozostające w zakresie wykonywanych czynności opodatkowanych, dopóty nie ma podstaw do ograniczenia podatnika w prawie do odliczenia podatku naliczonego. Podkreślił to np. NSA w powołanym wyżej wyroku z 16 grudnia 2005 r. o sygn. akt I FSK 318/05, na potwierdzenie tezy, że "zapłata całej faktury przez jednego ze współwłaścicieli nie wyklucza możliwości odliczenia przez niego całego podatku zawartego w tej fakturze". Na marginesie tylko Sąd zauważa, że kwestię ewentualnych rozliczeń między współwłaścicielami nieruchomości organ podatkowy powinien ocenić z punktu widzenia wykonania przez spółkę usługi na rzecz drugiego współwłaściciela. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien zatem uwzględnić powyższą wykładnię przepisów prawa materialnego, dokonać wszechstronnej oceny dowodów i w miarę potrzeby przeprowadzi dodatkowe dowody, które pozwolą na jednoznaczną ocenę, czy wynikający ze spornej faktury VAT podatek naliczony był związany z czynnościami opodatkowanymi spółki. Wspomnieć także trzeba, że organ podatkowy jest niekonsekwentny w swoich ustaleniach i rozstrzygnięciach. Mianowicie, z jednej strony przyjmuje, że refaktura winna być wystawiona w miesiącu otrzymania faktury będącej podstawą dla jej wystawienia, z drugiej zaś strony nie kwestionuje faktu refakturowania faktur wystawionych w kwietniu 2009 r. dopiero w lipcu 2011 r., co słusznie zauważa spółka. Podkreślenia wymaga, że organ nie podał uzasadnienia prawnego statuującego konieczność wystawiania refaktur na bieżąco, tj. w miesiącu otrzymania faktury podstawowej. Nie dopatrzył się Sąd naruszenia w sprawie - w sposób rzutujący na ostateczny wynik sprawy - regulacji art. 200 § 1 O.p. Sąd zauważa bowiem, że podstawą sporu nie były ustalenia faktyczne lecz wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 122 i art. 199a § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię spornej w sprawie umowy. W tym stanie rzeczy, wskazując na naruszenia powyższych przepisów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego ([...] zł), na które składają się: uiszczony wpisy od skargi, koszty zastępstwa prawnego (adwokackiego) i opłata od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się natomiast podstaw do zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa prawnego w wysokości podwójnej stawki kosztów minimalnych, o co wnioskował pełnomocnik strony na rozprawie. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy związane z czynnościami celowymi z punktu widzenia dochodzenia przez skarżącą jej praw do uruchomienia kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nakazywały oddalenie przedmiotowego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło