I SA/Wr 1338/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-12-14
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Katarzyna Radom, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, który nie ukończył dwóch lat od daty produkcji, jest zgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE, i czy w związku z tym przysługuje prawo do stwierdzenia nadpłaty podatku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opodatkowanie samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, który nie ukończył dwóch lat od daty produkcji, podatkiem akcyzowym według stawki 3,1% jest zgodne z prawem krajowym i wspólnotowym. Wykładnia art. 90 TWE dokonana przez ETS w sprawie C-313/05 wskazuje, że zakaz dyskryminacji dotyczy sytuacji, gdy podatek nakładany na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w kraju. W przypadku pojazdów młodszych niż dwa lata, stawka podatku akcyzowego jest taka sama jak dla nowych samochodów sprzedawanych w kraju, co wyklucza dyskryminację.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki BMW z 2005 roku, sprowadzonego w 2006 roku. Twierdzili, że pobór podatku narusza prawo wspólnotowe, w szczególności zasady konkurencji, swobodnego przepływu towarów i niedyskryminacji. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, powołując się na orzecznictwo ETS, które uznało zgodność polskich przepisów z prawem wspólnotowym w podobnych sprawach. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom (spr.), Asesor WSA Anetta Chołuj, Protokolant Kamilla Gos-Górska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J. W. i Ł. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w związku z wewnątrzwspólnotoweym nabyciem samochodu osobowego oddala skargę.
Pismem z dnia 13.02.2007 r. Skarżący wystąpili o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 3.061 zł, uiszczonym w związku z wewnatrzswpólnotowym nabyciem samochodu osobowego marki BMW 320 (rok produkcji 2005 r.), sprowadzonego do kraju w 2006 r. W uzasadnieniu podnosili, że pobór ww. podatku narusza przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności art. 25 TWE; art. 28 TWE; art. 90 TWE i wyrażone w nich zasady konkurencji, swobodnego przepływu towarów i niedyskryminacji, mające pierwszeństwo przed regulacjami prawa krajowego. Ponadto powodując zwiększenie formalności przy przekraczaniu granicy w handlu między Państwami Członkowskimi sprzeciwia się postanowieniom Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25.02.1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty, wskazując na orzeczenie ETS z dnia 18.01.2007 r. w sprawie C-313/05 wydane w związku z zapytaniem prejudycjalnym zgłoszonym przez polski sąd, które dokonało wykładni przepisów ustawy o podatku akcyzowym, będących podstawą orzekania w niniejszej sprawie, w świetele przepisów prawa wspólnotowego. Trybunał orzekł w nim, że polskie przepisy są zgodne z art. 25 TWE i art. 28 TWE, zaś przepis art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu w zakresie w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane sprowadzane z innego kraju, starsze niż dwuletnie, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w państwie nakładającym ten podatek. Z niespornych ustaleń faktycznych wynikało, że samochód Skarżących w chwili jego sprowadzenia do kraju nie miał dwóch lat, tym samym pobrana kwota podatku wg stawki 3,1% odpowiada udziałowi tegoż podatku w wartości porównywalnego samochodu, który zostałby opodatkowany w Polsce gdyby był nowy, a następnie sprzedany na terenie kraju jako używany. W tej sytuacji nie można przyjąć, że pobór podatku od samochodu sprowadzonego przez Skarżących narusza przepis art. 90 TWE, bowiem samochody nowe lub nie starsze niż dwuletnie traktowane są w ten sam sposób niezależnie od kraju pochodzenia.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając zawarte w nim poglądy, dodatkowo wskazał, że organy podatkowe nie mają kompetencji pomijania zapisów prawa krajowego, nawet wówczas gdy pozostają one w sprzeczności z normami prawa wspólnotowego, co jednak w niniejszej sprawie nie występuje.
W złożonej skardze Strony wnioskowały o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10, art. 14, art. 28, art. 90 i art. 92 TWE, w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji bezzasadną odmowę pominięcia przepisów krajowych, sprzecznych z ww. regulacjami i wydanie decyzji sankcjonującej zakazaną w prawie wspólnotowym dyskryminację podatkową; art. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25.02.1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania; postanowień Traktatu o przystąpieniu Polski do Wspólnot Europejskich; art. 2, art. 7, art. 217 Konstytucji RP. Zarzuciły także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie; art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego pomimo ich oczywistej sprzeczności z przepisami wyższego rzędu – art. 90 TWE; jak również art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zupełności, przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego oraz zasady zaufania do organów podatkowych poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich kluczowych dla niniejszej sprawy twierdzeń podnoszonych przez Skarżących, a w szczególności poprzez pominiecie lub zbyt pobieżną ocenę przytoczonego orzecznictwa ETS.
W uzasadnieniu Skarżący wskazywali na prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, przy czym przez prawo wspólnotowe należy rozumieć cały jego dorobek, wraz z orzecznictwem ETS. Organy podatkowe winny respektować tak prawo wspólnotowe jaki i orzeczenia Trybunału. Powoływany wyrok ETS został podjęty na gruncie odmiennego stanu faktycznego i nie może mieć odniesienia do rozważanego stanu faktycznego, dotyczącego samochodów nie starszych niż 2 letnie. Opodatkowanie podatkiem akcyzowym tej właśnie grupy pojazdów, wbrew stanowisku organów podatkowych jest nierówne, odmiennie bowiem taktowane są pojazdy używane (nie starsze niż 2 letnie) pochodzące z Polski a inaczej takie same
towary pochodzące z Państw Członkowskich. Samochody używane nabywane w Polsce nie podlegają akcyzie, gdyż obowiązek podatkowy obejmuje samochody niezarejestrowane. Teoretycznie stawki podatkowe są jednakowe, faktycznie jednak równość stawek obowiązuje wyłącznie w stosunku do samochodów nie starszych niż 2 letnie. Sporny przepis art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym nakłada obowiązek podatkowy na pojazdy krajowe, importowane i nabyte wenątrzwspólnotowo, przy czym jedynym kryterium jest fakt rejestracji. Samochody używane nabywane w obrocie krajowym nie podlegają akcyzie bowiem zostały zarejestrowane, zaś ta sama kategoria pojazdów nabywana wewnatrzwspólnotowo podlega opodatkowaniu, pomimo, że była zarejestrowana na terenie Państwa Członkowskiego. Podatek akcyzowy stanowi podatek wewnętrzny, a jego nałożenie sprzeciwia się art. 90 TWE. Zarzucono ponadto, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni ww. przepisu, w zakresie użytego w nim sformułowania "podobne produkty krajowe", jako kryterium podobieństwa przyjmując wyłącznie "pierwszą rejestrację". W ocenie Skarżących dorobek orzecznictwa ETS wskazuje, że podobnymi są produkty mające w oczach konsumentów analogiczne właściwości lub zaspokajające takie same potrzeby, a zatem kryterium podobieństwa może być okoliczność czy samochód jest fabrycznie nowy czy używany, zaś w świetle tego kryterium polskie przepisy różnicują samochody krajowe i nabywane z innych państw. Opodatkowaniu podlegają jedynie używane samochody sprowadzane z zagranicy, nigdy pochodzące z kraju, nie istnieją bowiem samochody używane od nowości na terenie kraju, które nie byłyby zarejestrowane (takie pojazdy nie mogą być dopuszczone do ruchu), tym samym nie są to samochody podobne. Prowadzi to do dyskryminowania są samochodów pochodzenia unijnego w odniesieniu do podobnych samochodów krajowych. Bez znaczenia pozostaje fakt, że nabywca używanego samochodu w kraju zapłaci podatek akcyzowy zawarty w jego cenie.
Dokonując wykładni przepisu art. 90 TWE organy podatkowe posłużyły się wyłącznie wykładnią językową, pomijając istotną z punktu widzenia prawa wspólnotowego wykładnię efektywną, jak również sposób w jaki przepisy polskiej ustawy oddziałują na rynek samochodów używanych. Ignorowanie tych zasad i zastosowanie przepisów prawa krajowego prowadzi do ukrytej dyskryminacji samochodów używanych pochodzących z państw członkowskich i narusza powołane na wstępie przepisy prawa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe na gruncie podobnych spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art.1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art.145 § 1 pkt 1) lit. "a", "c" i "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, po dniu 1 maja 2004 r., samochodu osobowego. Organy podatkowe obu instancji uznały, odmiennie niż strona Skarżąca, że podatek akcyzowy zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, w dniu 8.08. 2006 r., samochodu osobowego marki BMW, rok produkcji 2005 r. jest należny i nie podlega zwrotowi.
W celu przesądzenia spornej kwestii na wstępie należy ustalić, czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, albowiem Rzeczpospolita Polska z dniem przystąpienia do grona państw członkowskich Unii Europejskiej, zobowiązana jest do przyjęcia i stosowania prawa wspólnotowego.
W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym
oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sądu Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności).
Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc, chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty, a także odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.
Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania - nota informacyjna, a niekiedy jest na tyle jednoznaczna lub dokładna, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego.
Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS, niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi
Izby Celnej w Warszawie, rozstrzygające tożsamą kwestię tj. zgodność przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm. – zwana dalej u.a.) z przepisami TWE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 TWE, art. 28 TWE i art. 90 TWE oraz art.3 ust.1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na Skarżących w związku z nabyciem w Niemczech używanego samochodu osobowego celem jego przywiezienia do Polski.
W orzeczeniu tym ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, gdyż podatek taki jak podatek akcyzowy, nie stanowi cła ani opłaty o równoważnym skutku, nie jest bowiem nakładany na towary w związku z przekroczeniem przez nie granicy. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 23 i art. 25 TWE. W świetle treści ww. orzeczenia bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia przepisów art. 3 ust.1 i 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r.
Udzielając natomiast odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE Europejski Trybunał Sprawiedliwości, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych z zagranicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym, a produktami przywożonymi z zagranicy.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma art. 90 akapit pierwszy TWE, gdyż porównywane jest opodatkowania dwóch kategorii produktów podobnych w
rozumieniu tego przepisu, tj. opodatkowanie samochodów osobowych znajdujących się już na rynku krajowym oraz samochodów używanych nabytych w innych państwach członkowskich (por. wyrok ETS C-313/05 w sprawie M.Brzeziński pkt 30 i 31). Jednocześnie należy wskazać, że przepis ten wywołuje bezpośrednie skutki w systemie państw członkowskich. Powołany art. 90 akapit pierwszy TWE, jak wynika z wyroku ETS C-313/05, zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy. Zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym, a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
Z powyższych rozważań wynika zatem, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż w myśl art. 80 ust.1 u.a., akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Polski, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium Polski oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust.1 i 2 u.a). Z powyższych regulacji wynika, że podatek akcyzowy jest nakładany tylko raz na wszystkie pojazdy przeznaczone do zarejestrowania na terytorium Polski, zarówno nowe jak i używane, bez względu na miejsce ich produkcji. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym od samochodów, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 2 pkt 11 u.a.) powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą rejestracji samochodu na terytorium Polski, zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym (art.80 ust.3 pkt 3 u.a).
W myśl § 2 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz.825 z późn. zm.) stawki akcyzy, określone m in. w art.75 ust.1 u.a, obniżono do wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia - dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju i w załączniku nr 2 do rozporządzenia – dla wyrobów akcyzowych dostarczanych wewnątrzwspólnotowo, nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych. Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia stawki akcyzy określone w poz. 27 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju, w trybie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 ze zm.), z zastrzeżeniem §7 ust. 2 ww rozporządzenia. Ostatni z powołanych przepisów przewidywał w przypadku m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, dokonanego po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji (wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy) zastosowanie procentowych stawek akcyzy, wyliczonych według zamieszczonego w tym przepisie wzoru. Wzór uwzględniał stawki akcyzy określone w poz. 27 załącznika nr 1 od rozporządzenia (przy sprzedaży krajowej) oraz w poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia (przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym) i wiek samochodu wyrażony w latach
kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stawki ustalone zgodnie z wzorem z ust. 2 § 7 ww. rozporządzania wzrastały wraz w wiekiem samochodu. Nie mogły być jednak wyższe niż przewidziane w art. 75 ust. 1 u.a., tj. wyższe niż 65% podstawy opodatkowania (§7 ust. 3 ww. rozporządzania).
Stawki akcyzy określone w poz. 27 załącznika nr 1 i w poz. 21 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia były jednakowe, uzależnione od pojemności silnika i wynosiły: dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm³ - 13,6 %, dla pozostałych samochodów – 3,1 % podstawy opodatkowania.
Skarżący nabyli w dniu 8 sierpnia 2006 r. na terytorium jednego z państw Unii Europejskiej samochód osobowy marki BMW, rok produkcji 2005. W związku z tym nabyciem zapłacili podatek akcyzowy według stawki 3,1 %, wynikającej z poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Dokonana przez ETS, w wyroku C-313/05 M.Brzeziński, wykładnia przepisów prawa wspólnotowego prowadzi do wniosku, że co do zasady opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów pochodzących z innych państw członkowskich, przy zastosowaniu stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu, jest prima facie niezgodne z art. 90 TWE, gdyż kwota rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnego samochodu używanego zarejestrowanego wcześniej w Polsce wraz ze spadkiem jego wartości maleje a nie rośnie.
Odniesienie tego stwierdzenia do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy czyni koniecznym rozważenie, czy nałożony na Skarżących podatek akcyzowy odpowiada wysokości rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnych używanych samochodów zarejestrowanych wcześniej na terytorium Polski. Skarżący nabyli samochód przed upływem 2 lat kalendarzowych od daty jego produkcji. Uwzględniając zatem wiek samochodu i pojemność silnika (1.995 cm³), Skarżący zapłacili akcyzę według stawki 3,1% tj. według takiej samej stawki, jaką płaci każdy dealer samochodowy dokonujący sprzedaży nowych samochodów na terytorium Polski. Brak zatem podstaw do przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszającego art. 90 TWE zróżnicowania zasad opodatkowania (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8.02.2007 r., sygn. akt I SA/Gd 674/06 niepublikowany).
Podsumowując należy stwierdzić, że uiszczony przez Skarżących podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego został pobrany należnie, tj. zgodnie z przepisami prawa krajowego (ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego), które w tym zakresie nie zostały uznane za naruszające przepisy prawa wspólnotowego, organy podatkowe zasadnie zatem odmówiły Skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym.
Twierdzenie strony, że na używane samochody osobowe sprzedawane i wcześniej zarejestrowane na terytorium Polski nie jest nakładany podatek akcyzowy i wywodzenie w tego faktu dyskryminującego charakteru tego opodatkowania w odniesieniu do samochodów nabywanych na terenie innych państw członkowskich UE, w ocenie Sądu, nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach. Elementem wyróżniającym, z którym wiąże się w tym przypadku podatek akcyzowy jest rejestracja samochodu osobowego na terytorium Polski. Podatek ten jest nakładany tylko raz. Na sprzedawane samochody używane, uprzednio zarejestrowane na terytorium Polski podatek ten został nałożony przed ich pierwszą rejestracją, dlatego też brak uzasadnienia dla ponownego ich opodatkowania.
W świetle treści powoływanego orzeczenia ETS, odnoszącego się do wykładni przepisów prawa wspólnotowego, nie sposób podzielić zarzutu, że wypowiedziane w nim tezy nie mogą być odniesione do rozpoznawanego stanu faktycznego, tym samym podnoszone w skardze zarzuty naruszenia prawa wspólnotowego uznać trzeba za bezzasadne, podobnie jak zarzut naruszenia powołanych w skardze przepisów Konstytucji.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego. Pomimo bowiem błędnych, zdaniem Sądu, twierdzeń o braku kompetencji do orzekania na podstawie norm wspólnotowych (z pominięciem regulacji krajowych), organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawa krajowego, nie naruszając zasad wyrażonych w prawie wspólnotowym, o czym świadczy powoływany już wyrok ETS z dnia 18.02.2007 r. Prowadzone w sprawie postępowanie czyniło zadość regułom wyrażonym w art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwana dalej O.p.), zaś uzasadnienie odpowiadało wymogom art.
210 § 4 O.p.
Podsumowując należy stwierdzić, że uiszczony przez Skarżących podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego został pobrany należnie, tj. zgodnie z przepisami prawa krajowego (ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego), które w tym zakresie nie zostały uznane z naruszające przepisy prawa wspólnotowego, organy podatkowe zasadnie zatem odmówiły Skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło