I SA/Wr 1418/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Anna Kruś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kara porządkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 oraz art. 262 § 1 pkt 1 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: O.p.), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] nakładające na L. S. (dalej: strona, skarżący) karę porządkową w wysokości 700 zł. W związku z kontrolą podatkową prowadzoną wobec podmiotu "A" sp. z o.o. z siedzibą w O., pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka. Wezwanie doręczono stronie w dniu 21 stycznia 2013 r. Pismem z dnia 23 stycznia 2013 r. skarżący poinformował, że od dnia 10 listopada 2012 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem samochodowym, którego był uczestnikiem. W dniu 1 lutego 2013 r. przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego. Ponownie pismem z dnia 5 lutego 2012 r. doręczonym w dniu 19 lutego 2013 r. organ podatkowy wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka. W dniu 1 marca 2013 r. skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego. W związku z powyższym organ podatkowy, pismami z dnia 6 i 13 marca 2013 r., wystąpił do lekarza wystawiającego przedłożone przez stronę zaświadczenia o udzielenie informacji, czy schorzenie skarżącego wyklucza go ze stawiennictwa w organie i z czynności przesłuchania w charakterze świadka. W odpowiedzi poinformowano, że schorzenie strony, umożliwia stawiennictwo w organie oraz poddanie czynnościom przesłuchania świadka. W świetle tych okoliczności organ podatkowy stwierdził, że pomimo wezwań, strona nie stawiła się w wyznaczonych terminach oraz nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności usprawiedliwiających swoje niestawiennictwo, co skutkowało nałożeniem kary porządkowej. Z tych względów postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 O.p., nałożył na stronę karę porządkową w wysokości 700 zł. Wymierzając karę organ uwzględnił wykazany przez stronę dochód za lata 2010 i 2012. Rozpoznawszy zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie - dokonując analizy przepisów regulujących instytucje kary porządkowej – organ odwoławczy stwierdził, że całokształt okoliczności faktycznych sprawy uzasadnia zastosowanie art. 262 O.p. i wymierzenie stronie kary porządkowej w wysokości 700 zł, której wysokość jest adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy. W rezultacie wobec braku uchybień ze strony organu podatkowego I instancji, które wiązałyby się z koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy za trafne uznał rozstrzygnięcie organu I instancji i utrzymał zakwestionowane postanowienie w mocy. W skardze, skarżący domagał się uchylenia spornego postanowienia podnosząc zarzut naruszenia: - art. 262 § 1 pkt 1 oraz art. 262 § 1 pkt 5 w zw. z art. 155 § 2 O.p. w zw. z art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej- poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pomimo przedłożenia zaświadczeń lekarskich potwierdzających niedyspozycję zdrowotną w dniach 04.02.2013 r. oraz 01.03. 2013 r., nie zachodzi uzasadniona przyczyna usprawiedliwiająca nieobecność stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze świadka, -art. 262 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia dotyczącego wysokości kary porządkowej w kwocie rażąco wygórowanej w stosunku do okoliczności sprawy, zwłaszcza wobec faktu informowania organu przez stronę o stanie zdrowia uniemożliwiającym stawienie się na wezwania oraz uzyskiwanych niskich dochodach, o czym zarówno organ I, jak i II instancji miał pełną wiedzę, -art. 233 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą podstawy do utrzymania rozstrzygnięcia organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu, autor skargi podniósł, że w dniach na które organ wyznaczył przesłuchanie, istniała uzasadniona (należycie wykazana) przyczyna nieobecności stawienia się w organie - w myśl art. 262 O.p. Tym samym, nałożenie kary porządkowej dokonane zostało z pogwałceniem tego przepisu oraz z rażącym naruszeniem granic dopuszczalnego uznania administracyjnego organu. Podkreślił, że sam fakt przedłożenia zaświadczenia lekarskiego powinien obligować organ do wyznaczenia kolejnego terminu przesłuchania. Zaznaczył także, że na długo przed wyznaczonymi terminami przesłuchań strona rzetelnie informowała organ o niemożności stawienia się na wezwania w związku ze stanem zdrowia- celem uniknięcia zarzutu "nieusprawiedliwionego" niestawiennictwa. Trudno zatem w takim zachowaniu dopatrywać się takich cech, jak zła wola czy też nieprzejednana postawa w zakresie niestawiennictwa, czy też lekceważący stosunek do wezwań lub utrudnianie kontroli. Autor skargi podniósł także, że wysokość ustalonej przez organ kary porządkowej jest rażąco wygórowana. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. "Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. – art. 146 § 1 upsa. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o nałożeniu kary porządkowej w związku z nieusprawiedliwionym niestawieniem się Skarżącego wezwanego przez organ w charakterze świadka. W ocenie Skarżącego przedłożenie zwolnienia lekarskiego stanowi dostateczne usprawiedliwienie niestawienia się na wezwanie. Z treści art. 196 § 1 O.p. wynika obowiązek świadczenia w postępowaniu podatkowym, gdyż "nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka". Zatem wszystkie osoby, oprócz wskazanych w art. 195 o.p., posiadające wiedzę co do faktów istotnych dla sprawy i wezwane przez organ podatkowy, mają obowiązek stawienia się na wezwanie oraz złożenia zeznań zgodnie z prawdą. Realizacja obowiązku świadczenia została usankcjonowana w art. 262 § 1 O.p. Zgodnie z będącym podstawą wymierzenia kary porządkowej art. 262 § 1 pkt 2 O.p., strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności mogą zostać ukarani karą porządkową do 2 800 zł. Celem powyższej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie ma zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2007, tom II, s. 627 i n.). Każdorazowe wystąpienie okoliczności wskazanych w tym przepisie może skutkować wymierzeniem przez organ podatkowy takiej kary (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 października 2010 r., I SA/Po 449/10). Analizowany przepis służy realizacji nie tylko zasady szybkości i sprawności postępowania wyrażonej w art. 125 § 1 O.p., ale również zasady prawdy materialnej (art. 122 O.p.). Organ podatkowy ma bowiem obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, więc gdy świadek w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do skutecznego przeprowadzenia czynności dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 21.10. 2011 r., II FSK 775/10, publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych uwag nie można było uznać słuszności podniesionych w skardze zarzutów, których sens sprowadzał się do twierdzenia, że dostatecznym powodem do uchylenia postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej było samo tylko powołanie się przez Skarżącego na okoliczność posiadania zwolnienia lekarskiego. W potocznym rozumieniu termin "zwolnienie lekarskie" odnosi się zasadniczo do zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Tymczasem "niezdolność do pracy" nie musi się pokrywać z niezdolnością do stawienia się w siedzibie organu w celu przesłuchania. W niniejszej sprawie z przedłożonych przez Skarżącego zaświadczeń wynika, że stan jego zdrowia nie wyłączał wszelkiej aktywności - adnotacja "może chodzić". Wobec takiej treści zaświadczeń słusznie organ uznał za konieczne przeprowadzenie dalszego postępowania w celu ustalenia, czy skarżący istotnie nie mógł stawić się na wezwanie. Informacja od lekarza wystawiającego zaświadczenia jednoznacznie wskazuje, że stan zdrowia Skarżącego nie stał na przeszkodzie stawiennictwu w organie i poddaniu się przesłuchaniu. Wobec takich ustaleń Organ zasadnie przyjął, że stan zdrowia Skarżącego – pomimo niezdolności do pracy- nie stanowi usprawiedliwienia dla niewykonania obowiązków wynikających z art. 196 O.p. Sąd nie podziela również pozostałych zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia art. 262 O.p. w zakresie wysokości kary. Wskazać należy, iż zarzuty te nie zostały uzasadnione w skardze. Przepis art. 262 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2012r. pozwalał na nałożenie kary porządkowej do kwoty 2700 złotych. Każda, zatem kwota kary nieprzekraczająca tej wysokości, powinna być uznawana za nienaruszającą przepisu. Sankcja pieniężna w wysokości nałożonej postanowieniem, oscylująca w 1/4 maksymalnej kary przewidzianej przepisem, jest zgodna z prawem. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających ograniczenie wysokości kary, poza powołaniem się na przedłożone zaświadczenia lekarskie, co – jak wyżej wskazano – nie jest dostatecznym usprawiedliwieniem niestawiennictwa. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).