I SA/Wr 1432/01

Dnia 21 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska(sprawozdawca) Sędziowie : NSA Andrzej Szczerbiński WSA Andrzej Cisek Protokolant: Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Ż. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia 30 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanowił: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. S. M. przystępując do czynności egzekucyjnych w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Urząd Skarbowy Wrocław-Stare Miasto o numerach [...] i [...] obejmujące należności w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 1997r. do stycznia 2000r. na łączną kwotę 564.667,20 zł plus odsetki przeciwko zobowiązanej M. Ż., doręczył jej w dniu 25 stycznia 200Ir. odpisy tytułów wykonawczych. Zobowiązana w dniu 1 lutego 200Ir. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ( uzupełnione pismem z 14 02.2001 r. ) powołując się na przepis art. 33 pkt. 3 ustawy egzekucyjnej , wskazujący na zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego lub bezpośrednio z przepisu prawa . Uzasadniając zarzut zobowiązana podnosiła, iż w chwili wystawiania tytułów wykonawczych nie było zakończone postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości lub rozłożenia jej na raty. Jej zdaniem tytuły wykonawcze wystawiono w sytuacji, gdy nie była jeszcze dokładnie znana kwota zaległości. W swej argumentacji podatniczka powołała się także na rozbieżności w podawanych kwotach zaistniałe w decyzjach Urzędu Skarbowego W.-S. M. Nr [...] z dnia 28.09.2000r. i Nr [...] z dnia 11.10.2000r oraz na fakt uchylenia powyższych decyzji przez Izbę Skarbową i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2001 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 2 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r., nr 36, poz. 161 z późn. zm.) w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980r. nr 9, poz. 26 z późn. zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Stare Miasto oddalił zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...]. W sprawie ustalono , iż podatniczka wnioskiem z dnia 21.03.2000r. starała się o rozłożenie na raty zaległości w podatku od towarów i usług za rok 1999r. oraz o umorzenie odsetek biegnących od tychże zaległości. Kolejnym wnioskiem z dnia 13.06.2000r. zwróciła się o umorzenie części zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od XII/97 do 1/98. Postępowanie w przedmiocie powyższych wniosków nadal toczy się przed organem podatkowym. Zdaniem organu egzekucyjnego I instancji wszelkie decyzje wydawane w wspomnianym wyżej zakresie nie mają na obecnym etapie żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Kwoty podawane w omawianych wnioskach i decyzjach dotyczą jedynie postępowania w sprawie udzielenia rat bądź umorzenia zaległości i mogą różnić się od kwoty zadłużenia figurującej na tytułach wykonawczych, gdyż w przypadku gdy podatnik wskazuje w swoim wniosku kwoty niższe od rzeczywistego zadłużenia- takie same pojawią się w wydawanych decyzjach. Natomiast postępowanie w powyższym zakresie toczy się nadal i nie ma ono obecnie żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, gdyż suma zaległości objętych spornymi tytułami wykonawczymi w kwocie 564.667,20 zł wynika ze złożonych deklaracji podatkowych, a nie z powoływanych we wniesionych zarzutach decyzji. Zwrócił uwagę organ egzekucyjny , iż podatniczka w swoich zarzutach nie kwestionuje konkretnych kwot z poszczególnych tytułów wykonawczych i nie uczyniła tego pomimo wezwania do sprecyzowania zarzutów. Wyjaśnił , iż w niniejszym przypadku obowiązek podatkowy powstał z mocy prawa, a jego podstawy nie stanowi decyzja administracyjna. Wskazał na przepis art. 21 §1 Ordynacji podatkowej , wedle którego zobowiązanie podatkowe może powstać na skutek zaistnienia zdarzenia z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania lub w wyniku wydania decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. W rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy powstał z chwilą wydania towaru lub usługi, bądź też w momencie wydania faktury VAT i łączył się z obowiązkiem złożenia deklaracji. Z kolei kwoty figurujące na tytułach wykonawczych wynikają wprost z tychże deklaracji i stanowią różnicę między deklarowanym podatkiem a dokonanymi przez podatniczkę wpłatami. Wobec tego podstawy wystawionych tytułów wykonawczych nie stanowi żadna decyzja podatkowa, zwłaszcza decyzja stanowiąca o ulgach podatkowych. A zatem przedmiotowy obowiązek wynika bezpośrednio z deklaracji podatkowych a nie z decyzji organu administracyjnego. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie zobowiązana podtrzymała zarzut wynikający z art. 33 pkt. 3 ustawy egzekucyjnej i pozostałe zarzuty podnoszone przed organem I instancji. W szczególności twierdziła , iż tytuły wykonawcze (z wyjątkiem jednego tytułu wykonawczego nr [...]) wystawione zostały w dniu 07.09.2000 r., a więc w czasie gdy toczyło się postępowanie w przedmiocie udzielenia ulg w spłacie zaległości zakończone wydaniem decyzji nr [...] z dnia 07.10.2000 r. Wywodziła, iż kwota zaległości podatkowej do tej pory nie jest określona i w związku z tym domagała się wstrzymania czynności egzekucyjnych. Izba Skarbowa we W. postanowieniem z dnia 30 marca 2001 r. Nr [...] wydanym z powołaniem się na art. 18 i art.34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia wskazała , iż podstawą zarzutu mogą być tylko przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podnoszony przez stronę zarzut mieści się w ustawowym katalogu podstaw do wniesienia zarzutu. Jednakże zarzuty zobowiązanej organ II instancji uznał za nieuzasadnione ze względu na brak podstaw do przyjęcia, iż obowiązek określony został niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa. Izba Skarbowa stwierdziła , iż tytuły wykonawcze wystawione zostały na kwoty wynikające z deklaracji złożonych przez podatniczkę i odpowiadają różnicy pomiędzy podatkiem deklarowanym a dokonanymi przez podatniczkę wpłatami według stanu z dnia wystawienia tytułów. Wskazała , iż w przedmiotowej sprawie nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wobec tego zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) zobowiązanie podatkowe, kwotę różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku ( ... ) przyjmuje się w wysokości wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Z kolei przepis art.26 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje , iż dla zobowiązań podatkowych powstających w sposób przewidziany w art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) czyli zobowiązań powstałych z mocy prawa, a do takich należy zobowiązanie w podatku od towarów i usług, podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi również deklaracja lub zeznanie złożone przez zobowiązanego. Natomiast deklaracje dla podatku od towarów i usług zawierają pouczenie, iż stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał dłużniczce pisemne upomnienie. Organ odwoławczy zgodził się również z organem I instancji , iż postępowanie w sprawie udzielenia ulg w spłacie nie ma również żadnego wpływu na określenie wysokości zobowiązań podatkowych, gdyż ich wysokość nadal wynika ze złożonych deklaracji. Postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie nie jest bowiem postępowaniem podatkowym mającym na celu określenie wysokości zobowiązania. Natomiast żadna z decyzji organu podatkowego nie kwestionowała wysokości przedmiotowych zaległości, gdyż może być ona zmieniona jedynie po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, którego w stosunku do przedmiotowej zaległości nigdy nie wszczęto. Postanowienie ostateczne stało się przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca M. Ż. wniosła o jego uchylenie , zarzucając błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisu art.33 pkt3 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U z 1991 r. Nr 36 , poz.161 ze zm.). Skarżąca ponowiła argumentację wywiedzioną w zażaleniu. Izba Skarbowa we W. odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 16 września 2003r. skarżąca oświadczyła, iż Izba Skarbowa wydała w dniu 14 czerwca 2002 r. decyzje uchylające własne decyzje oraz decyzje Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące od grudnia 1997r. do stycznia 2000 r. i umorzyła postępowanie w tych sprawach. Organ odwoławczy pismem procesowym z dnia 23 września 2003 r. przyznał, iż istotnie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] oraz [...] zostało zakończone w dniu 21 sierpnia 2002 r., natomiast postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu nr [...] umorzono w dniu 27 maja 2002 r. i wniósł o umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem procesowym z dnia 17 października 2003 r. cofnęła skargę oraz wniosła o zasądzenie od Izby Skarbowej we W. na jej rzecz kwoty 53.454,50 zł tytułem odszkodowania za szkodę, którą poniosła na skutek wydania decyzji, której nieważność następnie stwierdzono postanowieniem o umorzeniu postępowania. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2003 r. strona skarżąca złożyła oświadczenie w przedmiocie odwołania cofnięcia skargi i wniosła o rozpoznanie skargi oraz o zobowiązanie strony przeciwnej do zajęcia ostatecznego stanowiska faktycznego i prawnego w sprawie utrzymania w mocy postanowienia Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 30 marca 2001 r., a nadto oświadczenie się co do zasady żądanego odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji oraz o uzasadnienie faktyczne i prawne twierdzenia organu II instancji, wywiedzionego w piśmie z 13 listopada 2003 r. nr [...] stwierdzającego, iż uchylenie postanowienia Izby Skarbowej we W. nr [...] może nastąpić jedynie w trybie przewidzianym w przepisie art. 145 k.p.a. Izba Skarbowa w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2003r. ponowiła argumentację, iż uchylenie postanowienia Izby Skarbowej we W. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Nr [...] mogłoby nastąpić jedynie w trybie art. 145 kpa , co w sytuacji zawisłości sprawy przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalne. Wskazała też, iż dochodzenie odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji, wobec której orzeczono nieważność, może odbywać się wyłącznie w oparciu o przepis art. 260 ustawy Ordynacja podatkowa. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 21 maja 2004r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę z tym uzasadnieniem , iż organ egzekucyjny doręczył skarżącej postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego bez uzasadnienie prawnego i faktycznego , co było przedmiotem zażalenia , na skutek którego Dyrektor Izby Skarbowej we W. wydał postanowienie z dnia 4 maja 2004 r. Nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie, na dowód czego okazał powyższe postanowienie. Pełnomocnik Izby Skarbowej nie oponował cofnięciu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art.60 zdanie li 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skarżący może cofnąć skargę i cofnięcie skargi wiąże sąd. W myśl art. 161 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeśli skarżący skutecznie cofnął skargę. Z kolei skuteczność czynności procesowej cofnięcia skargi uzależniona jest od wyniku badania sprawy przez Sąd w przedmiocie niedopuszczalności cofnięcia skargi, o czym stanowi art. 60 zdanie 3 wskazanej wyżej ustawy procesowej. Natomiast niedopuszczalność wniosku o cofnięcie skargi stwierdzana jest w przypadku ustalenia, że przedmiotowy wniosek strony skarżącej zmierza do obejścia prawa lub spowodowałby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oświadczenie strony skarżącej w przedmiocie cofnięcia skargi w świetle materiału aktowego badanej sprawy nie nasuwa- z tego punktu widzenia - żadnych wątpliwości ani zastrzeżeń . W związku z powyższym uznać należało, że cofnięcie skargi jest dopuszczalne. W konsekwencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie wszczęte wniesieniem skargi, podlegało umorzeniu. Dla tych motywów orzeczono jak w sentencji postanowienia.