I SA/Wr 1432/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wskazując, że posiadany majątek oraz źródła dochodu uniemożliwiają jej ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trójką dzieci w wieku 13, 17 i 19 lat, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskuje ze stosunku pracy w wysokości 1.386 zł brutto. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., zostały nadesłane: zaświadczenia skarżącej i jej męża o wysokości przychodów wynikających z zeznań podatkowych za 2010 r. i umowa o pracę skarżącej. Wynika z tych dokumentów, że małżonkowie złożyli zeznania podatkowe za 2010 r. we wrześniu 2011 r. Strona wykazała w zeznaniu brak jakichkolwiek przychodów, natomiast przychód jej męża działalności gospodarczej wyniósł 5.529,71 zł. Umowa o pracę w pełnym wymiarze została zawarta na czas określony – 2 lata, to jest do 12 czerwca 2013 r. Strona oświadczyła, że z mężem ma ustanowioną rozdzielność majątkową od 1998 r. i nie mieszkają razem. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca jednak nie wykazała powyższej okoliczności. Przede wszystkim zwrócić należy, uwagę, iż z przytoczonej regulacji wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania w sposób logiczny i wiarygodny okoliczności, które uzasadniałyby żądanie wniosku. Rola sądu/ referendarza sądowego w postępowaniu w sprawie prawa pomocy sprowadza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, w sytuacji, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie oświadczenie strony zawierało za mało informacji, a i te budziły wątpliwości. To stało się przyczyną wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Tymczasem strona wezwana do przedłożenia (poza dokumentami, które zostały nadesłane) dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów jej męża, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ze wskazaniem źródeł ich pokrywania oraz wyciągów z rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych za ostatnie 3 miesiące, nie dopełniła tego obowiązku. Nie wyjaśniła też powodu jego niedopełnienia. W rezultacie nie było możliwości dokonania pełnej rzetelnej oceny jej możliwości płatniczych. Zauważyć należy, że zgodnie z oświadczeniem, potwierdzonym kopią umowy o pracę, dochody w gospodarstwie domowym skarżącej wynoszą niecałe 1.000 zł (dochód brutto to 1.386 zł). Jak wynikałoby z dalszych oświadczeń, z kwoty tej utrzymuje się 4-osobowa rodzina, w której jest trójka dzieci w wieku szkolnym, a więc wymagające dodatkowych nakładów finansowych. Idąc dalej, z danych przedstawionych przez stronę nie wynika, aby jej rodzina korzystała z dofinansowania Pomocy Społecznej. Nie wiadomo natomiast, jakie skarżąca ponosi miesięczne wydatki. Z pewnością zdeklarowany dochód jest niski i niewystarczający na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb socjalnych 4-osobowej rodziny. Tym bardziej budzą wątpliwości dane co do jego rzeczywistej wysokości. Dodać należy, że strona całkowicie pominęła wysokość dochodów jej męża. Podkreślić trzeba w tym miejscu, że w procesie o przyznanie prawa pomocy bez znaczenia pozostaje okoliczność majątkowej rozdzielności małżeńskiej. Przepis art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakłada bowiem na małżonków obowiązek wzajemnej pomocy i wspierania się. Wobec tego uzasadnione było żądanie dokumentu wykazującego dochody męża skarżącej. Poza tym zastrzeżenia rodzi oświadczenie strony, że nie mieszka wspólnie z mężem. Z urzędu wskazać należy, że przed tutejszym Sądem toczy się postępowanie, w którym J. H. jest stroną i podaje dokładnie taki sam adres zamieszkania (który jednocześnie jest adresem do korespondencji), co skarżąca. Wskazana okoliczność wprawdzie nie rzutuje na ocenę możliwości płatniczych strony, jednakże wpływa na ocenę wiarygodności pozostałych informacji, które zostały podane. Strona też z pewnością miała możliwość pozyskania pozostałych żądanych dokumentów dotyczących stanu finansowego męża, skoro była w stanie uzyskać zaświadczenie o zdeklarowanych przez niego w urzędzie skarbowym przychodach za 2010 r. Jeśli natomiast chodzi o złożone zaświadczenia z dnia 5 września i 14 września 2011 r., wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, to potwierdzają one tylko fakt złożenia zeznań podatkowych przez małżonków i kwoty, które zostały w zeznaniach podane. Istotne jest natomiast, że zeznania te (za 2010 r.) były złożone we wrześniu 2011 r., a dokładniej – w dacie wydania zaświadczenia o ich złożeniu i dwa dni przed tą datą. Tymczasem podatnicy są zobowiązani do ich składani do 30 kwietnia. Trudno w związku z tym ocenić wiarygodność kwot podanych w tych zeznaniach. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony skarżącej, co z kolei uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.