I SA/Wr 1432/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz doradcy podatkowego lub adwokata wskazując, że posiadany majątek oraz źródła dochodu uniemożliwiają jej ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trójką dzieci w wieku 13, 17 i 19 lat, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskuje ze stosunku pracy w wysokości 1.386 zł brutto. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), zostały nadesłane: zaświadczenia skarżącej i jej męża o wysokości przychodów wynikających z zeznań podatkowych za 2010 r. i umowa o pracę skarżącej. Wynika z tych dokumentów, że małżonkowie złożyli zeznania podatkowe za 2010 r. we wrześniu 2011 r. Strona wykazała w zeznaniu brak jakichkolwiek przychodów, natomiast przychód jej męża z działalności gospodarczej wyniósł 5.529,71 zł. Umowa o pracę w pełnym wymiarze została zawarta na czas określony – 2 lata, to jest do 12 czerwca 2013 r. Strona oświadczyła, że z mężem ma ustanowioną rozdzielność majątkową od 1998 r. i nie mieszkają razem. Postanowieniem z dnia [...]r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe orzeczenie strona wniosła sprzeciw, w którym powtórzyła, że z mężem ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Nie mieszkają razem – zajmują wprawdzie ten sam budynek, który jest wielorodzinny – skarżąca zajmuje lokal nr 4, a jej mąż nr 2. Wyjaśniła, ze zeznania podatkowe za 2010 r. złożone zostały dopiero we wrześniu 2011 r., bowiem za 2010 r. strona nie uzyskała żadnego dochodu, przy czym musiała uzyskać stosowne zaświadczenie z urzędu skarbowego w celu ubiegania się o zasiłek rodzinny. Skarżąca zauważyła, że w istocie nie przedłożyła wcześniej wyciągu z rachunku bankowego, w związku z tym załączyła go do sprzeciwu. Podała, że jej dochód stanowi wynagrodzenie w wysokości 1.386 zł brutto oraz zasiłek rodzinny z Opieki Społecznej w kwocie 232 zł. Wcześniej jej dzieci otrzymywały także stypendium socjalne na rachunek skarżącej. Strona wraz z dziećmi zajmuje mieszkanie najstarszego syna, które wprawdzie z nią nie mieszka, opłaca jednak rachunki za wodę i energię. Z kolei mąż, mimo obowiązku wynikającego z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie pomaga finansowo swojej rodzinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd mając na uwadze zebrany materiał dowodowy ponownie rozpoznał wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy. Stosownie do art. 245 § 2 i art. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać też należy, że stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze przytoczoną regulację, w ocenie Sądu, strona wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z treści art. 255 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być rozpoznany z uwzględnieniem trzech aspektów: sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Wskazać wobec tego trzeba, że skarżąca uzyskuje najniższe wynagrodzenie, które netto wynosi około 900 zł oraz zasiłek rodzinny – łącznie niespełna 1.200 zł. Wskazana kwota – zgodnie z oświadczeniem – stanowi dochód 4-osobowej rodziny, w której troje dzieci jest w wieku szkolnym. Taki dochód może zatem starczać jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb socjalnych. Z przedłożonego wydruku z rachunku bankowego nie wynika też, aby skarżąca posiadała obecnie inne źródła dochodów. Strona nie dysponuje również jakimkolwiek majątkiem, który mogłaby spieniężyć na potrzeby pokrycia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W istocie, nie jest argumentem uzasadniającym żądanie wniosku o przyznanie prawa pomocy rozdzielność majątkowa małżonków, gdyż – jak słusznie zauważyła skarżąca – zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy i wspierania się. Niemniej, mając na uwadze konieczność uwzględnienia również sytuacji rodzinnej strony ubiegającej się o prawo pomocy, zwrócić należy uwagę, iż skarżąca oświadczyła, że jej mąż z nią nie mieszka i wbrew powyższemu obowiązkowi, nie udziela pomocy finansowej. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że skarżąca wykazała w pełni przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Końcowo wyjaśnić należy, że w żądaniu wniosku zakreślone zostało jednocześnie ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego. Mając jednak na uwadze, iż w ramach prawa pomocy może zostać ustanowiony tylko jeden pełnomocnik, jego ostatecznego wyboru, w zakresie żądania wniosku, dokonał Sąd. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.