I SA/Wr 1446/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 14 lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2009r. postanawia: I. odmówić skarżącemu przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy; II. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawić bez rozpoznania. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniósł o zwolnienie go od tego obowiązku. Pismem z dnia 12 października 2011 r. wnioskodawca został pouczony o wymogu formalnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynikającym z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. i wezwany do jego przedłożenia na urzędowym formularzu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skutecznie 14 października 2011 r. Przed upływem wyznaczonego terminu skarżący wniósł o jego przedłużenie o 14 dni ze względu na chorobę i zakres wezwania, gdyż takie samo wezwanie otrzymał w jedenastu sprawach. Zarządzeniem z dnia 26 października 2011 r. referendarz sądowy, działając w oparciu o art. 257 oraz art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a., pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W sprzeciwie od ww. orzeczenia skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia referendarza wskazując, że jego zdaniem dokonana w uzasadnieniu zarządzenia "wykładnia terminów" jest błędna. Skarżący zarzucił także brak rozpoznania jego wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wnioski skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z powołanego unormowania skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego na podstawie samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego. W konsekwencji zgłoszone w sprzeciwie żądanie zmiany zarządzenia referendarskiego z dnia 26 października 2011 r. nie może odnieść skutku w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wywiedziona w sprzeciwie polemika z uzasadnieniem zarządzenia może stanowić uzupełnienie uzasadnienia rozpoznawanego przez Sąd wniosku. Odnosząc się do wniosku o przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu w pierwszej kolejności należy podnieść, iż wyznaczony w wezwaniu siedmiodniowy termin do złożenia wniosku na urzędowym formularzu jest terminem ustawowym (przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a.) i jako taki nie podlega przedłużeniu. Jakkolwiek powołana ustawa przewiduje możliwość przedłużenia terminów do dokonania określonych czynności procesowych, to jednak taką ewentualność ogranicza wyłącznie do tzw. terminów sądowych (wyznaczonych przez Sąd lub Przewodniczącego), o czym stanowi art. 84 p.p.s.a. Na zasadzie wnioskowania a contrario trzeba przyjąć, iż gdyby intencją ustawodawcy była możliwość przedłużania wszystkich terminów (tak wyznaczonych przez Sąd, jak i przewidzianych w ustawie), to wola taka niewątpliwie byłaby uwidoczniona w treści art. 84 p.p.s.a., lub też poprzez wprowadzenie analogicznej regulacji, tyle, że odnoszącej się do terminów ustawowych. Przedstawiony pogląd znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym, w którym powszechnie przyjmuje się o możliwości przedłużania jedynie terminów sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 397/11, LEX nr 795494). Z tych względów Sąd odmówił przedłużenia terminu, orzekając jak w pkt I postanowienia. W odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 252 § 2 p.p.s.a. warunkiem skuteczności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza, że Sąd nie proceduje merytorycznie nad zasadnością wniosku, a ogranicza się do stwierdzenia, że brak formalny nie został uzupełniony w zakreślonym w wezwaniu terminie. Z akt sprawy wynika, że pomimo prawidłowego doręczenia skarżącemu w dniu 14 października 2011 r. wezwania do wypełnienia, podpisania i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu "PPF" w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, skarżący nie uczynił zadość temu wezwaniu. Okoliczność ta powoduje, że stosownie do przepisu art. 257 p.p.s.a. wniosek taki musi być pozostawiony bez rozpoznania. Na marginesie wskazać także należy, iż do tut. Sądu w dniu 1 grudnia 2011r. wpłynął nadany w dniu 29 grudnia 2011r. (data stempla pocztowego na przesyłce), tym razem zgodnie z przepisami na urzędowym formularzu "PPF", kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, który został skierowany do odrębnego merytorycznego rozpoznania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 257 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w pkt II sentencji.