I SA/Wr 1495/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 4 sierpnia 2015 r. skarżący W. K. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzonej od 1987 r. Skarżący podkreślił, że zatrudnia 20 osób na podstawie umowy o pracę i zważywszy na sytuację na rynku pracy w regionie, pozyskanie przez obecnych pracowników nowego zatrudnienia, byłoby znacznie utrudnione. Wskazał, że od 2013 r. boryka się z problemami finansowymi, kiedy to trudne warunki atmosferyczne spowodowały, że wykonywane prace budowlane nie mogły być kontynuowane. Kilkumiesięczny przestój spowodował, że chwilowo skarżący utracił płynność finansową, jednak przystąpienie do przerwanych prac pozwoliło na systematyczną poprawę zdolności płatniczej pozwalającej m.in. na uniknięcie redukcji zatrudnienia. Niemniej, ówczesny zastój spowodował konieczność złożenia przez skarżącego wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu podatku do towarów i usług za grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r., który został uwzględniony decyzją z 17 listopada 2014 r. Skarżący podniósł, że obecnie organ podatkowy dokonał zastawu skarbowego na ruchomościach skarżącego (sprzęcie budowlanym), w związku z czym obawia się podejmowania dalszych czynności w celu wyegzekwowania należności wynikającej z zaskarżonej decyzji (194.963 zł plus odsetki za zwłokę), w szczególności poprzez zajęcie rachunku bankowego, co spowodować może uniemożliwienie wypłaty wynagrodzeń pracowniczych i bieżącego realizowania należności podatkowych. Z kolei, możliwość ustania bytu prawnego przedsiębiorcy w wyniku wykonania decyzji, uzasadnia - jak wskazuje orzecznictwo – udzielenie ochrony tymczasowej. Nawiązując do faktu dokonania zastawu skarbowego na niezbędnym do prowadzenia działalności sprzęcie skarżący wskazał, że w sytuacji, gdyby sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wcześniejsze jej wykonanie sprawiłoby, że kontrola sądowa okazałaby się iluzoryczna. Skarżący byłby bowiem zmuszony do dokonania zbycia składników majątkowych służących prowadzeniu działalności gospodarczej i zakończyć jej prowadzenie, a to właśnie pracownicy oraz sprzęt budowlany stanowią trzon działalności przez niego prowadzonej. Skarżący dodał, że ze względu na profil jego działalności, uzależniony jest - jako podwykonawca - od działań inwestycyjnych podejmowanych na terenie regionu - głównie okolicznych gmin. Ponadto inwestycje te mają charakter inwestycji długoterminowych (trwają nawet kilkanaście miesięcy), co zwykle wiąże się z koniecznością zaciągnięcia kredytów, by następnie otrzymać zapłatę za wykonanie robót. Jak dalej wskazał, w celu umożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej, zmuszony był skorzystać z kredytu obrotowego, którego rata miesięczna wynosi 14.500 zł. Zaprzestanie spłaty kredytu spowodowałoby konieczność natychmiastowej spłaty zaciągniętych przez podatnika zobowiązań. To z kolei uniemożliwiłoby kontynuowanie rozpoczętych robót budowlanych, co wiązałoby się także z odpowiedzialnością cywilną, gdyż umowy budowlane w przeważające zawierają postanowienia odnośnie konieczności zapłaty kar umownych. Tym samym zajęcie rachunku bankowego uniemożliwiłoby podatnikowi dokonanie spłat zaciągniętych zobowiązań na cele związane z prowadzoną przez podatnika działalność gospodarczą. Na koniec skarżący stwierdził, że skutki wykonania decyzji, o jakich jest mowa w art. 61 § 3 ustawy procesowej, mogą wystąpić w niniejszej sprawie. Gdyby bowiem nastąpiło wyegzekwowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji, skarżący nie byłby w stanie ponownie rozpocząć prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż nawet zwrot wyegzekwowanych kwot nie pokryłby kosztów, jakie skarżący zmuszony byłby ponieść w przypadku likwidacji swej działalności, np. odprawy dla zwolnionych pracowników, natychmiastowej spłaty pozostałej kwoty kredytu, zapłaty stosownych kar umownych. Wykonanie decyzji spowoduje więc istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, poprzez likwidację działalności gospodarczej, stanowiącej dorobek życia skarżącego. Na poparcie zaprezentowanej argumentacji skarżący odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do wniosku skarżący załączył: decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] 2014 r. o rozłożeniu zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r. na 9 rat po 50.000 zł wraz z uzasadnieniem; zawiadomienie z 2 lipca 2015 r. o dokonaniu zastawu skarbowego; historię z rachunku bankowego za czerwiec 2015 r. w której wymienieni są pracownicy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w zacytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, jaka może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia przy tym wymaga – jak przyjmuje się w orzecznictwie - że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku, niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową) kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności jeśli szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia" (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 54/13, dostępne w CBOSA). Dokonując oceny zgłoszonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że przedłożone przez skarżącego dokumenty oraz zaprezentowana argumentacja są na tyle przekonujące, aby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi, może doprowadzić do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wykazał bowiem w czym miałyby się wyrażać owe skutki w jego majątku. Podkreślił, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w postaci zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji także zwolnienia zatrudnianych pracowników. Zdaniem Sądu, opisane okoliczności, przy uwzględnieniu wysokości zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę oraz świadomości co do negatywnych skutków społecznych w postaci likwidacji miejsc pracy, jakie potencjalnie może spowodować wdrożenie czynności egzekucyjnych (zastaw skarbowy jest jedynie formą zabezpieczenia należności publicznoprawnych) polegających na zajęciu rachunku bankowego, czy też ruchomości będących przedmiotem zastawu skarbowego, uzasadniają przekonanie, że w sytuacji skarżącego istnieje obawa wystąpienia zagrożeń, o jakich mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 30 września 2014 r. sygn. akt II GZ 497/14 oraz z 4 listopada 2014 r. sygn. akt II GZ 730/14, dostępne w CBOSA). Podsumowując, tak ukształtowane okoliczności uzasadniają udzielenie skarżącemu tymczasowej ochrony jego interesów faktycznych i prawnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.