I SA/Wr 1530/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 października 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 – dalej: O.p.), stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 6 lipca 2012r. Nr [...] określającej A. A. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. w kwocie 556.353 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za okres od marca do grudnia 2008r. w wysokości 47.125 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. w dniu 24 lipca 2012r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 7 sierpnia 2012r. Odwołanie zostało zaś nadane w urzędzie pocztowym 28 sierpnia 2012r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W dniu 28 sierpnia 2012r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z 12 października 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, skarżąca wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p. poprzez przyjęcie skutku doręczenia decyzji po upływie 14 dni od dnia złożenia jej w placówce pocztowej, podczas gdy domniemanie prawne wynikające z tego przepisu zostało obalone poprzez wykazanie, że decyzja nie została faktycznie doręczona z powodu przebywania poza granicami kraju, art. 145 § 2 O.p. poprzez wysłanie decyzji na adres skarżącej zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi oraz art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu strona podniosła, że w okresie od 9 do 26 lipca 2012r. przebywała na urlopie w C.. Zaznaczyła, że nie była także zobowiązana do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w przypadku wyjazdu na okres 16 dni. Oznacza to, że brak odbioru decyzji nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Ponadto w toku postępowania przed organem I instancji była reprezentowana przez pełnomocnika, stąd wobec tego decyzja organu I instancji winna zostać doręczona pełnomocnikowi a nie stronie. Wskazała także, że informację o wydanej decyzji powzięła dopiero w dniu 24 sierpnia 2012r. z wezwania do zapłaty podatku za 2008r. i w przewidzianym w art. 162 O.p. terminie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że strona informowała urzędnika prowadzącego sprawę o wyjeździe na urlop wypoczynkowy, a tym samym wysłanie pisma w tym terminie winno zostać uznane, jako naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych aktów z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone akty podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a - c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm. ). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienia odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, co organ odwoławczy wyraża w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 O. p.). Zasadnicze więc znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma zatem ustalenie daty jej doręczenia. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. powinno być oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy na to, że odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 O.p . Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania może być wydane w sprawach, w których nie ma wątpliwości, że strona odwołanie wniosła po terminie, albowiem stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem niezwykle restrykcyjnym, gdyż zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Podkreślenia wymaga też, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Z kolei sposoby doręczania pism stronom regulują przepisy rozdziału 5 Działu IV O. p. (art. 144- 154 c.). W art. 150 O.p,. mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, określone zostały warunki przyjęcia fikcji prawnej doręczenia. Ten tryb doręczenia stosuje się, gdy brak jest możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. W takiej sytuacji w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce, o czym zawiadamia dwukrotnie adresata, umieszczając zawiadomienie o pozostawieniu w tym miejscu pisma w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie w tym przypadku uważa się za dokonane z upływem ostatniego 14 dnia okresu przechowywania pisma, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pismo można uznać za doręczone w trybie art. 150 O.p., jeżeli na podstawie dowodu doręczenia można ustalić:, 1) jaka była przyczyna, z powodu, której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 O.p.; 2) że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 O.p. oraz 3) że upłynął 14-dniowy termin przechowywania przesyłki."(vide NSA z 22.09.2010 sygn. akt I FSK 1497/09 LEX nr 744254). Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 6 lipca 2012r. Nr [...] określająca stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. została doręczona skutecznie stronie w trybie art. 150 § 2 O.p. w dniu 24 lipca 2012r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru skierowana na adres zamieszkania strony przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 10 i 18 lipca 2012r., a adresatowi pozostawiono zawiadomienie o miejscu złożenia skierowanej do niego korespondencji. W dniu 26 lipca 2012r. poczta zwróciła przesyłkę z adnotacją o niepodjęciu przesyłki w terminie. Termin do wniesienia odwołania na ww. decyzję, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., upływał zatem z dniem 7 sierpnia 2012r., natomiast odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu 28 sierpnia 2012r.( data stempla pocztowego ), a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wskazana przez stronę przyczyna nieodebrania korespondencji, a mianowicie pobyt za granicą nie jest okolicznością uchylającą fikcję doręczenia. Nie można powoływać się na brak skuteczności fikcji doręczenia w sytuacji, gdy podatnik nie zmienił adresu, a pod adresem, na który została mu doręczona korespondencja z organu podatkowego nie przebywał jedynie czasowo. "Nie można powoływać się na brak skuteczności fikcji doręczenia w sytuacji, gdy podatnik nie zmienił adresu, a pod adresem, na który została mu doręczona korespondencja z organu podatkowego nie przebywał jedynie czasowo" (wyrok NSA z 27.01.2012 sygn akt II FSK 2097/10 LEX nr 1113614) Odmienne rozumienie fikcji doręczenia prowadzić mogłoby do sytuacji, w której podatnik świadomie unika odbioru korespondencji (por. wyrok NSA z 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 952/06, dostępny w bazie orzeczeń NSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego nie można uznać, aby skarżąca obaliła domniemanie wynikające z fikcji doręczenia decyzji, co powoduje, że dręczenie dokonane w tym trybie jest skuteczne i od jego daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody ustalając stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co czyni wniesiony środek odwoławczy bezskuteczny. Organ prawidłowo ustalił datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia odwołania. Skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, o którym mowa w art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia w trybie art. 228 § pkt 2 O.p. Bezzasadny jawił się zarzut naruszenia art. 145 § 2 O.p., albowiem wbrew wywodom zawartym w skardze strona nie ustanowiła w sprawie pełnomocnika. Za chybiony uznać należało także zarzut naruszenia art. 162 O.p., albowiem w spornym postanowieniu organ przepisu tego nie stosował. Powyższy przepis reguluje kwestie związane z przywróceniem uchybionego terminu i nie można uznać, że zaistnienie przesłanek niezawinienia uchybionego terminu powoduje, że uchybienia terminu w ogóle nie było. Negatywne skutki, jakie wywołało uchybienie terminowi w postaci tamowania rozpoznania odwołania mogą zostać zniesione przez przywrócenie terminu (vide wyrok NSA I FSK 1443/11 LEX 1219192). Kwestia wniosku o przywrócenie terminu jest odrębna od postępowania w niniejszej sprawie i została rozstrzygnięta odrębnym postanowieniem organu. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić .