I SA/Wr 1543/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Anna Wojtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. i A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania I. oddalono skargę w sprawie ze skargi A. W., II. umarza postępowanie w sprawie ze skargi A. W. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. stwierdziło, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy J. W. z dnia [...] r. (nr [...]) w przedmiocie zmiany wymiaru zobowiązania pieniężnego za rok 2005 wniesione zostało przez A. i A. W. (dalej: skarżący/ podatnik/ strona) z uchybieniem 14-dniowego terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.). Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 575/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił w/w postanowienie. Sąd wskazał, iż w sprawie nie ustalono okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia, czy skarżący mieli możliwość złożenia odwołania w ustawowym terminie, czy też takiej sposobności nie posiadali wskutek zaniedbań organizacyjnych panujących w Urzędzie Gminy J. W., a w konsekwencji, czy uchybili on terminowi do wniesienia odwołania. W następstwie ponownego rozpoznania sprawy, realizując zalecenia Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), stwierdziło uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej. Uzasadniało, że decyzja ta została doręczona podatnikom w dniu [...] r., za pokwitowaniem, przez pracownika Urzędu Gminy J. W. M. W. Wskazało, iż 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem 24 listopada 2005 r. Podniosło, że złożenie odwołania w siedzibie Urzędu Gminy w dniu 25 listopada 2005 r. spowodowało uchybienie w/w terminowi o jeden dzień. Organ odwoławczy argumentował, iż ustalenia poczynione w ramach m. in. przeprowadzonej rozprawy administracyjnej pozwalały przyjąć, że organizacja pracy Urzędu umożliwiała osobie upoważnionej przez podatników, tj. A. A., wniesienie odwołania w dniu 24 listopada 2005 r., czyli w ustawowym terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. nie ustaliło, czy A. A. miał faktycznie możliwość złożenia odwołania, w sytuacji, kiedy osoba upoważniona do odbioru korespondencji w Urzędzie Gminy, tj. B. N., nie była obecna w pracy w godzinach urzędowania sekretariatu. Podnieśli, iż w sprawie nie wyjaśniono pierwotnie, naruszając w ten sposób dyspozycję art. 122 O.p., czy decyzja wymiarowa została skutecznie doręczona stronie. Zauważyli, iż doręczająca decyzję M. W. nie była pracownikiem Urzędu Gminy. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako wydanego z naruszeniem przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu skarżący, tj. A. W., działając w imieniu własnym, cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Po rozpoznaniu skargi A. W. Sąd stwierdza, że jest ona nieuzasadniona. W sprawie, spór między stronami dotyczy dwóch kwestii. Pierwsza wymaga rozstrzygnięcia, czy decyzja Wójta Gminy J. W. z dnia [...] r. (nr [...]) zmieniająca wymiar zobowiązania pieniężnego za rok 2005 została stronie skarżącej skutecznie doręczona w dniu 10 listopada 2005 r. Druga odnosi się do tego, czy organizacja Urzędu Gminy umożliwiała stronie, działającej przez osobę trzecią, wniesienie odwołania od tej decyzji w ustawowym terminie. Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ odwoławczy wydaje postanowienie stwierdzające tę okoliczność (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Celem wyjaśnienia, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, czy też z jego naruszeniem, organ odwoławczy powinien pierwotnie ustalić niewątpliwą datę doręczenia decyzji podatnikowi, jak i datę wniesienia odwołania. Stosownie do brzmienia art. 144 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art. 148 § 1 O.p. stanowi, iż - co do zasady - pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Podkreślenia wymaga, że to na organie podatkowym, będącym "gospodarzem" postępowania, spoczywa obowiązek doręczenia korespondencji kierowanej do strony a adresat nie musi zabiegać o doręczenie mu pisma. Adresat nie może także ponosić negatywnych konsekwencji płynących z wadliwego doręczenia pisma (szerzej: C. Kosikowski (...), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 554 i nast.). Gwarancyjny charakter instytucji doręczenia oznacza, iż tylko prawidłowe doręczenie, tzn. doręczenie zgodne z zasadami ustanowionymi w rozdziale 5 działu IV O.p., pozwala uznać za skuteczne czynności podejmowane przez organy podatkowe. Skuteczność prawna czynności faktycznej doręczenia oznacza osiągnięcie przez nadawcę zamierzonego rezultatu, którym może być m. in. wprowadzenie do obrotu indywidualnego aktu administracyjnego (np. decyzji). Nieprawidłowe doręczenie oznacza zatem, że akt administracyjny nie został wprowadzony do obrotu prawnego, a więc nie wiąże stron i nie wywołuje skutków procesowych. Sąd zauważa, iż skuteczność czynności doręczenia pisma wiąże się bezpośrednio również z tym, że data prawidłowego (skutecznego) doręczenia wyznacza najczęściej początek terminów procesowych. Co istotne, w konsekwencji nieprawidłowego doręczenia w/w terminy w ogóle nie rozpoczynają biegu. Odnosząc powyższe do sytuacji faktycznej zaistniałej w sprawie Sąd stwierdza, że decyzja wymiarowa Wójta Gminy J. W. z dnia [...] r. (nr [...]) została skutecznie doręczona stronie w dniu 10 listopada 2005 r., w miejscu zamieszkania, przez pracownika Urzędu Gminy, czyli zgodnie z regulacją art. 144 w związku z 148 § 1 O.p. Podkreślenia wymaga, iż decyzja ta zawierała pouczenie wskazujące na tryb oraz termin do wniesienia odwołania, co stanowiło wykonanie dyspozycji art. 210 § 1 pkt 7 O.p. Sąd wskazuje, że w następstwie prawidłowego doręczenia decyzji w dniu 10 listopada 2005 r., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z końcem dnia 24 listopada 2005 r., który był dniem roboczym. W związku z tym, składając - za pośrednictwem osoby trzeciej - odwołanie w siedzibie Urzędu Gminy w J. W. w dniu [...] r. (fakt ten został stwierdzony w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego) strona skarżąca przekroczyła o jeden dzień termin do wniesienia odwołania, wskazany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Tym samym prawidłowo postąpił organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i wydając w tym zakresie - zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - stosowne postanowienie. Odnosząc się wprost do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że chybiony jest zarzut wskazujący na nieprawidłowości w doręczeniu decyzji wymiarowej. I tak, decyzja ta została stronie doręczona przez pracownika Urzędu Gminy M. W. Powyższa okoliczność, wbrew zarzutom skargi, została bezspornie ustalona przez organ odwoławczy. Sąd zauważa, że znajdująca się w aktach sprawy umowa o pracę z dnia [...] r. wskazuje, iż M. W. - w okresie od [...] r. do [...] r. - była pracownikiem Urzędu Gminy w J. W. (zakres jej obowiązków obejmował m. in. doręczanie poczty wychodzącej z Urzędu Gminy). Dlatego też pozbawione podstaw jest, zdaniem Sądu, żądanie przeprowadzenia dodatkowych wyjaśnień w tym przedmiocie, obejmujących weryfikację akt osobowych, jak i dokumentacji zgłoszeniowej ZUS M. W., które to czynności miałyby potwierdzić, że osoba ta w 2005 r. nie była pracownikiem Urzędu Gminy J. W. lecz Oczyszczalni Ścieków w tej miejscowości. W opinii Sądu, bez znaczenia dla sprawy pozostaje także okoliczność, iż koperta, w której doręczono decyzję, nie zawierała opisu jej zawartości. Zauważa się bowiem, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, na którym widnieje podpis strony, wyraźnie wskazano rodzaj i numer pisma. Potwierdzenie to opatrzono również pieczęcią Urzędu. Dalej Sąd stwierdza, że A. A., czyli osoba, którą strona upoważniła do wniesienie odwołania, miał możliwość złożenia odwołania w Urzędzie Gminy w dniu 24 listopada 2005 r., gdyż, pomimo nieobecności pracownika sekretariatu, który zwyczajowo przyjmuje korespondencję, oraz Sekretarza Gminy, do przyjęcia pisma upoważniony był każdy z pracowników Urzędu, co zostało stwierdzone w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Składając oświadczenie na tę okoliczność A. A. oznajmił natomiast, iż pod nieobecność pracownika sekretariatu nie podjął próby doręczenia przesyłki zawierającej odwołanie w dniu 24 listopada 2004 r., gdyż nie był świadomy powagi sytuacji. Dlatego też obojętne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, kogo A. A. spotkał w Urzędzie Gminy i czy był to pracownik tego Urzędu umocowany do przyjęcia korespondencji. Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje na bezpodstawność zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 O.p. statuującego zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązującą organy podatkowe do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę A. W. - jako nieuzasadnioną - oddalił, co znajduje potwierdzenie w pkt 1) sentencji wyroku. Abstrahując od powyższego Sąd wskazuje, że stawiając się na rozprawie A. W. cofnął skargę. Stosownie do brzmienia art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże Sąd. Przepis art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Mając na uwadze, że A. W. skutecznie cofnął skargę Sąd postanowił jak w pkt 2) niniejszego wyroku.