I SA/Wr 1543/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Asystent sędziego Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. [...]odmawiającą J. S. (dalej: skarżąca/strona) wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy pismem z dnia [...] września 2013 r. (wpływ do Izby Skarbowej we W. w dniu [...] października 2013 r.) skarżąca działając za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego S.S., powołując się na niekonstytucyjność przepisu art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, wniosła - na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa- o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]. Równocześnie wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania złożony został wniosek z dnia [...] października 2013 r. o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku, wskazując jako podstawową przyczynę uchybienia terminowi brak wiedzy o likwidacji Ośrodków Zamiejscowych Izby Skarbowej we W.. Po rozpatrzeniu wniosku strony o wznowienie postępowania podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że wniosek został wniesiony po upływie miesięcznego terminu i ww decyzją odmówił wznowienia postępowania podatkowego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazując, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu weryfikację prawidłowości ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu pierwotnym (tj. zwyczajnym). Istota tego postępowania sprowadza się w pierwszym etapie do rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności "uruchomienia" trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej. Dopiero pozytywny wynik co do istnienia przewidzianych przez prawo przesłanek, prowadzi do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego, natomiast brak przesłanek skutkuje decyzją odmowną wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie strona żądanie wznowienia postępowania oparła na przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, wskazując, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]marca 2010 r. nr [...]została wydana w oparciu o przepis art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. W myśl art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Oparcie żądania wznowienia postępowania na podstawie pkt 8 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga, aby wniosek o wznowienie postępowania wniesiono z zachowaniem miesięcznego terminu od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 został opublikowany 27.08.2013 r. w Dzienniku Ustaw z 2013 r. pod poz. 985. W rozpatrywanej sprawie żądanie wznowienia postępowania strona wniosła do Izby Skarbowej we W. pismem z dnia [...] września 2013 r., które zostało nadane w urzędzie pocztowym W. 32 w dniu [...] października 2013 r. - data stempla pocztowego. Okoliczności te bezsprzecznie wskazują na uchybienie terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Miesięczny termin do żądania wznowienia postępowania upłynął bowiem w dniu 30.09.2013 r. Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania strona wniosła również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]odmówił przywrócenia ww. terminu, szeroko uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie. A zatem organ zobligowany był uznać, iż złożony przez skarżącą w dniu [...] października 2013 r. wniosek o wznowienie postępowania, został wniesiony bez zachowania ustawowo określonego terminu do jego wniesienia i w konsekwencji rozstrzygnąć sprawę w oparciu o normę art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. Powyższe skutkuje niedopuszczalnością wznowienia postępowania z uwagi na wniesienie żądania o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Konsekwencją powyższych ustaleń było wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania podatkowego. W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: 1. art. 207 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. 2 O.p. przez jego błędna wykładnię i nieuchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2013 r.; 2.art. 243 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 O.p. przez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczna decyzją nie uwzględniając, że w sprawie została spełniona przesłanka wskutek orzeczenia TK z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 uchylającego moc prawną przepisów, stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej uprzednio decyzji wymiarowej; 3.art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez ich niezastosowanie i w konsekwencji poczynienie ustaleń faktycznych, bez zebrania dowodów i dokonanie błędnej oceny zebranych już dowodów oraz równoczesnego nie ustosunkowania się do twierdzeń i dowodów z dokumentów przedstawianych w toku sprawy przez podatniczkę, co skutkowało nieuchyleniem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]grudnia 2013 r. nr [...]; 4.art. 217 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 O.p. przez jego błędne zastosowanie i pominięcie przez organ w pisemnym uzasadnieniu procesu oceny dowodów, w tym z jakich powodów nie wziął pod uwagę wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. , który stał się podstawa wznowienia postepowania, gdyż przepisy na podstawie której wydana została ostateczna decyzja organu jest niekonstytucyjna; 5.art. 121 § 1 w związku z art. 122 O.p. przez naruszenie reguł kultury administrowania i zaufania obywateli do organów państwa, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., mimo tego, że uchylenie tej decyzji było konieczne z powodu wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, który stał się podstawą wznowienia postępowania, gdyż przepisy na podstawie której wydana została ostateczna decyzja organu są niekonstytucyjne; 6.naruszenia zasady legalizmu z art. 120 O.p. polegającej na utrzymaniu w obrocie prawnym bezpodstawnej, wskutek uchylenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisów prawa, decyzji wymiarowej, w oparciu o które była ona wydawana i w konsekwencji narażenie skarżącej na szkody w związku z jej dalszą egzekucją; zaś błędne interpretowanie art. 128 O.p. w niniejszej sprawie i przyjęcie, że w sytuacji odpadnięcia podstawy prawnej decyzji nadal ma zastosowanie zasada trwałości rozstrzygnięć, choć zdaniem skarżącej po zapadnięciu wyroku Trybunału Konstytucyjnego akurat w tym wypadku zostaje ta zasada ograniczono, bowiem nie ma już domniemania prawnego zgodności takiej decyzji z prawem; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. W pismach procesowych z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz [...]października 2014r. strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w odwołaniu oraz w skardze. Dodatkowo strona wskazała, że w wyroku TK z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 w pkt III, zostało zastrzeżone, że utrata mocy obowiązywania co do art. 86 § 4 O.p. nastąpi w ciągu 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, tym samym niezasadne jest stanowisko organu, że strona przekroczyła miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Badając zaskarżony akt według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. odmawiająca skarżącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]marca 2010 r. nr [...] W niniejszej sprawie strona żądanie wznowienia postępowania oparła na przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), wskazując, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] października 2009 r. nr [...]zostały wydane w oparciu o przepis art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji ma charakter nadzwyczajny. Złożenie przez stronę wniosku o wznowienie postepowania obliguje jednak organ podatkowy w pierwszej kolejności do zbadania czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące możliwość rozpoznania tego szczególnego środka kontroli. W przypadku ich braku organ zobligowany jest na podstawie art. 243 § 3 O.p. do odmowy wznowienia postępowania. W myśl art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Oparcie żądania wznowienia postępowania na podstawie pkt 8 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga, aby wniosek o wznowienie postępowania wniesiono z zachowaniem miesięcznego terminu od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 został opublikowany 27 sierpnia 2013 r. w Dzienniku Ustaw z 2013 r. pod poz. 985. Zatem miesięczny termin do złożenia w przedmiotowej sprawie wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 30 września 2013 r. Wobec powyższego, składając w dniu [...] października 2013 r. do organu wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia), strona uchybiła terminowi do jego złożenia określonemu w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wniosek ten bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia został nadany na poczcie w dniu [...] października 2013 r., co wynika ze stempla pocztowego zawartego na kopercie. Termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jest terminem procesowym i jako taki podlega przywróceniu, stosownie do treści art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Jednak Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]odmówił przywrócenia ww. terminu, szeroko uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie. A zatem organ zobligowany był uznać, iż złożony przez skarżącą w dniu [...] października 2013 r. wniosek o wznowienie postępowania, został wniesiony bez zachowania ustawowo określonego terminu do jego wniesienia i w konsekwencji rozstrzygnąć sprawę w oparciu o normę art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. Powyższe skutkowało niedopuszczalnością wznowienia postępowania z uwagi na wniesienie żądania o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji organ zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania podatkowego, co uczynił. Za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania bowiem postępowanie zostało przeprowadzono prawidłowo, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów pisma procesowego z dnia [...] października 2014 r. należy wskazać, że przedmiotem wniosku o wznowienie postepowania była treść art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a nie przepis art. 68 § 4 O.p. Wobec powyższego, uznać należało zasadność stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej we W. w niniejszej sprawie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzec jak na wstępie.