I SA/Wr 1546/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" s.c. [...] w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r., okres od sierpnia 2002 r. do stycznia 2004 r., od czerwca do grudnia 2004 r. oraz za styczeń 2005 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarga na powołane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. OZ w W., w której jako stronę skarżącą wskazano "A" s.c. [...] w R. W piśmie z dnia [...] wspólnicy skarżącej spółki - D. J. i S. J. poinformowali Sąd o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez w/w spółkę oraz o wykreśleniu jej z ewidencji działalności gospodarczej ze skutkiem na dzień [...]. Zarządzeniem z dnia [...] Sąd zwrócił się do Burmistrza Gminy S. jako organu ewidencyjnego właściwego ze względu na miejsce prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej o informację w/s wykreślenia spółki "A" s.c. [...] w R. z ewidencji działalności gospodarczej. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia [...] Burmistrz Gminy S. poinformował, iż wspólnicy skarżącej spółki - tj. D. J. i S. J. na mocy decyzji z dnia [...] (o numerach odpowiednio [...] oraz [...]) zostali wykreśleni z ewidencji działalności gospodarczej ze skutkiem na dzień [...]. Wykreślenie nastąpiło na podstawie pisemnych zawiadomień wspólników o zaprzestaniu prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Jak stanowi art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej u.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym decydować będzie przesłanka interesu prawnego (legitymacja skargowa). Co do zasady posiadać ją będzie podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, które podlegają zaskarżeniu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot posiada - wynikające z przepisów prawa materialnego - roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II S.A. 74/96, ONSA 1997 nr 2, poz. 89, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Go 386/08)). A zatem, zaskarżona do sądu decyzja może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, wynikających z przepisów prawa materialnego. Kontynuując ten watek rozważań należy wskazać, iż w zakresie obowiązków (uprawnień) wynikających z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.04.54.535 ze zm.; zwana dalej u.p.t.u.), przepis art.15 ust.1 w/w ustawy podmiotem tych obciążeń (uprawnień) czyni m.in. jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Najszerzej ujmując, będą to wszelkie podmioty o zróżnicowanych formach organizacyjno-prawnych, które nie są osobami fizycznymi, ani osobami prawnymi. W szczególności zaliczyć można do nich spółki osobowe, w tym spółkę cywilną (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa: Komentarz 2003, Wrocław 2003, s. 63). Zgodnie z powyższym można stwierdzić, że dla potrzeb opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na gruncie w/w ustawy spółce cywilnej, jako organizacji wspólników (a nie samym wspólnikom), przyznano podmiotowość prawnopodatkową, co oznacza, że w odniesieniu do tych zobowiązań publicznoprawnych spółka cywilna jest adresatem decyzji organów podatkowych. Tym samym, wszelkie obowiązki i uprawnienia podatników wynikające z tej ustawy odnoszą się do spółki cywilnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 302/05). . Podobnie jak w stosunku do każdego innego podmiotu, legitymacja skargowa spółki cywilnej powinna być oceniana nie tylko w kategoriach materialnoprawnych, tj. przysługującego spółce -jako podatnikowi- interesu prawnego w zakresie weryfikowania nałożonych nań zobowiązań, lecz w równym stopniu, także w kategoriach procesowych o jakich mowa w dyspozycji art. 25 u.p.s.a. czyli zdolności sądowej rozumianej jako zdolność do występowania przed sądem jako strona. Przyznanie spółce cywilnej zdolności sądowej wynika z dyspozycji art. 25 § 3 u.p.s.a. i jest następstwem nałożenia nań określonych obowiązków oraz przyznania określonych uprawnień przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Na wagę tego kryterium zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r. (sygn. akt V SA 1935/99, Palestra 2000, z. 7-8, s. 248) gdzie podkreślił, że każdy, kto może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji administracyjnej [innego aktu lub działania albo bezczynności, objętego zakresem sądowej kontroli], może też występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona postępowania dotyczącego tego stosunku, czyli podmiot wyposażony w zdolność sądową. Jednocześnie, w świetle obowiązującej regulacji prawnej, rozwiązanie spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość podatkowoprawną przyznaną jej na mocy art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a wobec braku uregulowań prawnych odnośnie następstwa prawnego okoliczność ta oznacza, że przestaje istnieć podmiot który mógłby występować jako strona w postępowaniu sądowym dotyczącym określenia jej zobowiązań. Jak już to bowiem zostało podkreślone wcześniej, ustawodawca nadał podmiotowość prawnopodatkową spółce cywilnej nie zaś wspólnikom, a skoro tak, to z chwilą gdy przestaje istnieć spółka cywilna, przestaje istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych. W takiej sytuacji, w zależności od etapu na jakim dochodzi do rozwiązania spółki cywilnej sąd administracyjny bądź umarza postępowanie sądowoadministarcyjne (gdy likwidacja nastąpiła po skutecznym wszczęciu tego postępowania), bądź też skargę odrzuca, uznając że wniósł ją podmiot nieuprawniony. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Negatywna przesłanka procesowa w postaci braku zdolności sądowej zaistniała bowiem już na etapie wnoszenia skargi. Wskazana w skardze jako strona skarżąca - "A" s.c. [...] w R. została rozwiązana z dniem [...], co nastąpiło jeszcze przed wniesieniem skargi w sprawie (datowanej na dzień [...]). W konsekwencji należało uznać, że skarga podpisana przez byłych wspólników została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Okoliczność ta obligowała Sąd do jej odrzucenia, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 58 § 1 pkt 5 u.p.s.a. Jednocześnie stwierdzić trzeba, że w sprawie nie mógł zastosowania przepis art. 58 § 2 u.p.s.a., albowiem - zgodnie z wcześniejszymi rozważaniami Sądu - przepisy prawa podatkowego nie przewidują następstwa prawnego w przypadku rozwiązania spółki cywilnej. Brak zdolności sądowej po stronie skarżącej spółki nie mógł być sanowany poprzez wstąpienie do sprawy wspólników zlikwidowanej spółki. Uznając zatem, że skarga wniesiona została przez podmiot nieuprawniony, Wojewódzki sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 5 u.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.