I SA/Wr 1548/11

Dnia 19 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA – Marta Semiczek, Sędzia WSA – Anetta Chołuj, Protokolant: Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 roku sprawy ze skargi M. W. przy współudziale D. D. (wcześniej W.) jako uczestnika postępowania na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: zmiany decyzji w sprawie ustalenia D. W. i M. W. podatku od nieruchomości za 2006 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi M. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zmiany decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie ustalenia D. W. i M. W. podatku od nieruchomości za 2006 rok. W stanie faktycznym sprawy, Prezydent Miasta W. po wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego w stosunku do M. W. i D. D. (wcześniej W.), działając na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: OP) w związku z 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1a, 1c, 2e oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej też dalej: u.o.p.o.l.) decyzją z dnia [...] zmienił swoją poprzednią decyzję w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2006, zmniejszając wymiar podatku z kwoty 2.980,00 zł na kwotę 2.156,00 zł z uwagi na zmianę sposobu wykorzystania w 2006 r. należącej do podatników nieruchomości. Od decyzji tej M. W. odwołał się, kwestionując naliczenie w stosunku do niego podatku od nieruchomości według najwyższej stawki, podczas gdy nie prowadził on nigdy działalności gospodarczej, działalność taką prowadziła tylko była żona. Zarzucił też nieuwzględnienie przez organ wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] o zniesieniu małżeńskiej wspólności majątkowej. Ponadto podatnik podniósł też, że nawet gdyby przyjąć, że podatek od nieruchomości jest należny, to i tak powinien być naliczony tylko w ½ wartości. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z dnia [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzję tę podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 795/09 skargę tę oddalił. Po uprawomocnieniu się wyroku, gminny organ podatkowy ponownie przeprowadził postępowanie podatkowe, które zakończył wydaniem decyzji z dnia [...] w sprawie zmiany decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] w sprawie ustalenia D. W. i M. W. podatku od nieruchomości za 2006 r. W ww. decyzji, wydanej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1a, 1c, 2e oraz art. 6 ust. 3 i ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ zmienił swoja poprzednią decyzję, zmniejszając podatek od nieruchomości za 2006 r. z kwoty 2.989 zł do kwoty 2.156 zł. Od decyzji tej M. W. odwołał się, kwestionując uznanie go za podatnika podatku od nieruchomości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że działalność gospodarczą prowadziła jego ( obecnie już była) żona, która zaprzestała tej działalności z dniem 16 lipca 2006 r. Oświadczył też, że od 13 lutego 2009 r. nie jest już właścicielem spornej nieruchomości oraz, że została ona sprzedana w dniu 18 marca 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania SKO w W. decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Obecnie decyzja ta jest przedmiotem rozpatrywanej przez WSA skargi z dnia 3 października 2011 r., w której skarżący nie wskazał przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone. Nieprecyzyjnie sformułowane zarzuty skargi są w zasadzie powtórzeniem argumentów z odwołania. Z treści skargi można wyczytać jedynie, że skarżący zarzuca organom popełnienie przestępstwa, polegające na wydaniu decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym a tym samym naruszającej prawo. Zarzucił naruszenie jego interesu i dóbr osobistych. Podkreślił, że nie dotyczy go podatek od nieruchomości dla osób prowadzących działalność gospodarczą, bowiem przed 2006r. została zniesiona wspólność majątkowa z jego (byłą) żoną. Ustosunkowując się do skargi organ uznał argumenty skargi za niezrozumiałe, ponownie przeanalizował jednak akta sprawy i w pełni podtrzymał swoje stanowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że decyzją z dnia [...] gminny organ podatkowy ustalił D. W. (po rozwodzie D.) i M. W. podatek od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 2.980 zł, opodatkowując grunty o powierzchni 78,76 m2 i budynki o powierzchni użytkowej 169,35 m2 jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Po doręczeniu tej decyzji, w dniu 16 lipca 2009 r. nastąpiło wykreślenie D. W. (D.) z ewidencji działalności gospodarczej, co słusznie uznał organ I instancji za okoliczność uzasadniającą zmianę decyzji wymiarowej. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w 2006r.), jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. W decyzji zmieniającej, organ określił zobowiązanie za okres od stycznia do lipca 2006 r. – według stawek najwyższych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś od sierpnia do grudnia 2006 r. obliczył podatek według stawek pozostałych. Organ uznał, że zaskarżona decyzja jest uzasadniona i wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarżący podważa zasadność ustalonego sporną decyzją podatku od nieruchomości uzasadniając, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. Ponieważ podnoszone w skardze zarzuty procesowe - odnoszą się do przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, przesądzenie przez Sąd zasadności tej grupy zarzutów warunkuje dopuszczalność merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Wbrew zarzutom skargi, organy orzekające nie naruszyły zasad postępowania podatkowego określonych przepisami Ordynacji podatkowej. Zebrały wszelkie dowody niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w sposób rzetelny, a przed wydaniem decyzji dowody te należycie oceniły umożliwiając stronie wypowiedzenie się, co do całości materiału dowodowego. Z akt sprawy nie wynika, aby jakikolwiek dowód mogący mieć wpływ na wynik sprawy został przez organy pominięty. Sąd oceniając działania organów, nie dopatrzył się naruszenia zasad wyrażonych w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Dokonanie przez organy innej oceny ustalonego stanu faktycznego od oceny jaką prezentuje skarżący, nie może być uznane za naruszenie zasady zaufania, o której mowa w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i zasady praworządności z art. 120 tej ustawy. Z kolei wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 OP nakładający powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu - organy podatkowe kierując się tą zasadą zebrały materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Realizując tę zasadę, organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie. Wyciągnięte przez organ wnioski były logiczne, a ocena dowodów mieściła się w ramach tzw. swobodnej oceny, dokonanej na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani nie wykazał, w jaki sposób uchybienia procesowe wpłynęły na wynik sprawy. Zarzuty skargi są na tyle niekonkretne, że trudno z nich w ogóle wywnioskować, jakie uchybienia procesowe organów mogłyby skutkować wadliwością rozstrzygnięcia. Natomiast w ocenie Sądu, organy podatkowe uczyniły zadość obowiązkom procesowym, ciążącym na nich z mocy obowiązujących zasad postępowania podatkowego. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które w świetle przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, przyjęte przez organy ustalenia faktyczne należy uznać za poprawne, co z kolei uzasadnia weryfikację prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Wbrew zarzutom skargi, organy nie twierdziły, że w spornej nieruchomości działalność gospodarczą prowadzi skarżący. Treść decyzji wskazuje, że przyjęte w niej skutki podatkowe wynikają z niekwestionowanego przez skarżącego faktu, pozostawania w 2006 r. przedmiotów opodatkowania we współposiadaniu podatnika i jego małżonki D. W. (obecnie D.), która w spornym okresie (do 16 lipca 2006 r.) prowadziła w tej nieruchomości działalność gospodarczą. Wszczęte z urzędu postępowanie w celu zmiany decyzji (art. 254 OP), miało na celu obniżenie ustalonego wcześniej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. (z kwoty 2.980,00 zł do kwoty 2.156,00 zł) wynikające właśnie z uwzględnienia przez organ podatkowy faktu, że w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Bowiem w świetle art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, okolicznością uzasadniającą zmianę (obniżenie) wysokości opodatkowania, była zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania (lub jego części) , począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia, którą to okolicznością w tej sytuacji było zaprzestanie z dniem 16 lipca 2006 r. działalności gospodarczej przez żonę skarżącego. W poprawnie przyjętym w sprawie stanie faktycznym, nie było natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i odstąpienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości M. W. W 2006 r. pozostawał on bowiem współwłaścicielem nieruchomości (w W. przy ul. [...]) stanowiącej przedmiot opodatkowania. Wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...], wbrew przekonaniu skarżącego, nie zwalniał go z obciążeń podatkowych ciążących na należącej do niego i jego żony nieruchomości, znosił jedynie między nimi małżeńską wspólność majątkową, nadal jednak (aż do 13 lutego 2009 r.) skarżący pozostawał wraz z D. W. (D.) współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania. Okoliczność ta, czyniła go solidarnie odpowiedzialnym za podatki ciążące na tej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (...). Ponadto, w myśl art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Artykuł 92 § 1 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę, w myśl której w przypadku zobowiązań podatkowych powstających przez doręczenie decyzji ustalającej, za które podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność, do przypisania tej odpowiedzialności poszczególnym podatnikom konieczne jest doręczenie im decyzji ustalającej. Z akt sprawy wynika, że decyzja taka została doręczona zarówno M. W. jak i jego byłej żonie, co czyni ich solidarnie odpowiedzialnymi za to zobowiązanie. Organ podatkowy nie ma przy tym podstaw do odstąpienia od ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego wszystkim zobowiązanym podatnikom, gdyż solidarny charakter odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe daje mu prawo wyboru dłużnika dopiero na etapie egzekucji, a nie na etapie wymiaru podatku (tezę tę potwierdza np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 maja 2008 r., I SA/Rz 231/08, LEX nr 377689). Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (...), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z treści tego przepisu wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt są związane z działalnością gospodarczą, bez względu na to, czy w danym momencie są do tej działalności wykorzystywane. Zaznaczyć bowiem należy, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też nie. Wysokość podatku od nieruchomości nie zależy od efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez ich ewentualne ekonomiczne wykorzystywanie. Niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie. Natomiast związek samej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Nawet czasowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Za bezzasadne należy w tej sytuacji uznać zarzuty skargi kwestionujące solidarny charakter zobowiązania w przypadku, gdy jak w spornej sprawie - zarówno nieruchomość gruntowa jak i podlegające opodatkowaniu budynki budowle) stanowiły przedmiot współwłasności praw kilku podmiotów, tu obojga małżonków. Jak już wskazywano, zgodnie z normą z art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) - obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży w takim przypadku - solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Zdaniem składu orzekającego w sprawie, okoliczność, że tylko jeden spośród współwłaścicieli spornej nieruchomości prowadził działalność gospodarczą, nie zmienia faktu, że nieruchomość ta pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy i jako taka jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Mówiąc o solidarnym obowiązku podatkowym w kontekście ww. przepisów, nie jest istotne czy jeden, czy też wszyscy współwłaściciele prowadzą na danej nieruchomości działalność gospodarczą. W myśl bowiem definicji zawartej w tym przepisie, gruntem, budynkiem lub budowlą związaną z działalnością gospodarczą jest - co do zasady, każdy przedmiot podatku, o ile przynajmniej jeden z podatników jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Niewątpliwie zatem, (jak trafnie podkreślił WSA W Szczecinie w wyroku z 9.08.2006 r. o sygn. akt I SA/Sz 193/06) wysokość stawek podatkowych (określona w art. 5 ust. 1 i 2 u.p.o.l.) została zróżnicowana nie ze względu na podmiot, ale na przedmiot opodatkowania. A skoro tak, to niezależnie od tego, czy będący współwłaścicielem podatnik - sam prowadzi działalność gospodarczą, czy działalność tę prowadzi inny ze współwłaścicieli, nieruchomość ta podlega opodatkowaniu najwyższą stawką podatku od nieruchomości. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - zarzuty skargi są bezpodstawne i wiążą się nie tyle z ustaleniami faktycznymi (przyjętymi w oparciu o dokumenty źródłowe), co z różną oceną ich mocy dowodowej i przeciwnymi wnioskami jakie z ustaleń tych wywodzi skarżący, co do materialnych skutków opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe - wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły - zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego prawa podatkowego w stopniu, który w kontekście przesłanek z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Z tych względów - Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę jako bezzasadną.