I SA/Wr 1558/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-03

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Ludmiła Jajkiewicz, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił prawa do ulgi inwestycyjnej z tytułu wydatków na rozbudowę budynku handlowo-usługowego z mieszkaniami, opierając się na jego niezaliczaniu do określonych grup w Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych GUS, mimo istnienia opinii statystycznych wskazujących na jego klasyfikację jako budynek handlowo-usługowy?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą dowolnie kwestionować klasyfikacji środków trwałych zawartych w opiniach statystycznych, zwłaszcza gdy prowadzi to do wyłączenia nieruchomości spod jakiejkolwiek klasyfikacji. Opinie te, choć nie są wiążące, stanowią dowód w postępowaniu i podlegają ocenie. Organ podatkowy ma obowiązek wszechstronnie ocenić materiał dowodowy, w tym opinie statystyczne, i w razie wątpliwości wystąpić o ich uzupełnienie, aby zapewnić prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawa.
Stan faktyczny
Skarżący R. R. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która odmówiła mu prawa do odliczenia wydatków inwestycyjnych i premii inwestycyjnej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997. Organ uznał, że budynek, w którym spółka skarżącego prowadziła inwestycje, nie został zaliczony do budynków uprawniających do ulgi inwestycyjnej zgodnie z Klasyfikacją Rodzajową Środków Trwałych GUS. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów updof oraz Ordynacji podatkowej, wskazując na błędną wykładnię przepisów i dowolną ocenę materiału dowodowego, a także powołując się na opinie Urzędu Statystycznego i korzystne dla niego orzecznictwo.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 1552,80 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset pięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że wymieniona w pkt I decyzja nie podlega wykonaniu. Skarżący R. R. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] o nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Bo. z dnia [...] o nr [...] określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie [...]. Urząd Skarbowy w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że spółka cywilna A w której wspólnikiem był skarżący, w okresie od 1996 r. do 1998 r. prowadziła inwestycje w budynku handlowo - usługowym z mieszkaniami. W związku z tym, iż powyższy budynek nie został przez Urząd Skarbowy zaliczony do budynków wymienionych w Klasyfikacji rodzajowej środków trwałych Głównego Urzędu Statystycznego, w odniesieniu, do których podatnikowi przysługiwało prawo odliczenia wydatków inwestycyjnych oraz "premii inwestycyjnej" na zasadach określonych w art. 26a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. z 2000 r. Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - zwanej dalej updof., podatnik został pozbawiony prawa odliczenia w roku 1997 kwoty, stanowiącej połowę wydatków inwestycyjnych poniesionych w poprzednim roku podatkowym na ten budynek. Urząd Skarbowy przyznał jedynie prawo do premii inwestycyjnej w związku z poniesionym w roku 1996 wydatkiem na zakup środka transportu. Powyższe ustalenia znalazły wyraz w decyzji Urzędu Skarbowego utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Skarżący w skardze z dnia [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: przepisu art. 26a ust. 3 pkt 2 updof, prze błędną jego wykładnię; naruszenie art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - zwanej dalej Ordynacją podatkową, przez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i dokonanie oceny tego materiału w sposób dowolny i nieobiektywny. W uzasadnieniu podniósł, iż przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez Izbę Skarbową oznaczałoby, że niektóre rodzaje budynków znajdują się poza klasyfikacjami statystycznymi. Tymczasem, zdaniem skarżącego, Klasyfikacja rodzajowa środków trwałych obejmuje wszelkie możliwe środki trwałe, w tym oczywiście budynki i budowle wszelkiego rodzaju. Skarżący podniósł również, iż w przypadku budynków o różnym przeznaczeniu, o zaliczeniu obiektu do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje głównie jego przeznaczenie. Odnosząc to do przedmiotu sprawy skarżący wskazał, iż głównym przeznaczeniem ( 58,78% ) przedmiotowego budynku jest wykorzystywanie go w działalności gospodarczej (handlowej i usługowej). Wskazał także na opinię Urzędu Statystycznego w Z. G. z dnia [...] oraz z dnia [...] w sprawie zaklasyfikowania przedmiotowego budynku do grupy 1 podgrupy 12 i w rodzaju 129 " budynki handlowe i usługowe pozostałe " Klasyfikacji rodzajowej środków trwałych, co oznacza, iż rozbudowa i nadbudowa takiego budynku uprawnia podatnika do ulgi inwestycyjnej. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący powołał się na wyrok (we własnej sprawie) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] o sygn. akt I SA/Po 2/04, uchylający decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 oraz na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] o nr [...] uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie w sprawie. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. W uzasadnieniu podniosła, że z treści aktu notarialnego wynika, iż przedmiotem darowizny była nieruchomość, składająca się z budynku mieszkalnego wraz z częścią usługową na I i II kondygnacji, budynku gospodarczego i wiaty. Ponadto podniosła, iż podstawą do prowadzenia inwestycji była decyzja Urzędu Miasta w S. z dnia [...] o nr [...], zezwalająca na rozbudowę i nadbudowę budynku handlowo - usługowego z mieszkaniami. Izba Skarbowa podzieliła, co do zasady stanowisko skarżącego odnośnie sposobu klasyfikowania budynków o różnym przeznaczeniu, niemniej jednak, zauważyła, że grupa 1 podgrupa 12 rodzaj 129 odnosi się wyłącznie do budynków handlowych i usługowych, a nie do budynków handlowo - usługowo - mieszkalnych. Z tego też powodu organy podatkowe obu instancji nie uwzględniły klasyfikacji dokonanej przez Urząd Statystyczny. Za nieuzasadniony uznała Izba Skarbowa zarzut naruszenia art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz jego swobodną ocenę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej upsa. Skarga jest zasadna. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, iż w myśl art. 26a updof od podstawy opodatkowania podatnik mógł odliczyć w roku podatkowym faktycznie poniesione wydatki na cele związane z: zakupem, budową, a także na rozbudowę będących własnością podatnika budynków i lokali stanowiących odrębną nieruchomość w tych budynkach oraz budowli zaliczonych, zgodnie z Klasyfikacją rodzajową środków trwałych Głównego Urzędu Statystycznego, do grupy 1 podgrupa 10-13, podgrupa 15 rodzaj 151 i 152 w zakresie budynków aptek, podgrupa 16 rodzaj 166 i 168, podgrupa 18 rodzaj 180 i 182-185 oraz do grupy 2 podgrupa 20-23 i 25-27 oraz w następnym roku podatkowym kwotę stanowiącą połowę wydatków inwestycyjnych odliczonych od podstawy opodatkowania w poprzednim roku podatkowym , tak zwaną "premię inwestycyjną". Jak z powyższego wynika, od prawidłowego zaklasyfikowania budynku zależy to, czy podatnik może skorzystać z przewidzianej w podatku dochodowym od osób fizycznych ulgi podatkowej. W orzecznictwie sądowoadministrcyjnym utrwalił się pogląd, że normy zawarte w klasyfikacjach statystycznych, nie będąc powszechnie obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, są jednak swoistymi normami podatkowymi. Opinie klasyfikacyjne organów statystycznych nie są wiążące zarówno dla organu podatkowego, jak i podatnika. Stanowią jedynie dowód w postępowaniu i jak każdy dowód podlegają swobodnej ocenie organu podatkowego, a w razie skargi - ocenie sądu administracyjnego. Ocena dokonana przez organ podatkowy musi być swobodna, ale nie dowolna. Ani organ podatkowy, ani też Sąd nie mogą, bowiem kwestionować samej konstrukcji klasyfikacji, czy też przyjętej w niej zasady grupowania poszczególnych wyrobów. Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów. W szczególności nie wyjaśniły one wątpliwości, czy skarżąca prawidłowo skorzystała z ulgi podatkowej. Zgodzić się należy z argumentacją skargi, iż stanowisko organów podatkowych prowadzi w rezultacie do wyłączenia spod klasyfikacji przedmiotowej nieruchomości, co nie ma racjonalnego uzasadnienia. Pominięcie przez organy obu instancji powyższych opinii statystycznych, bez dokonania wszechstronnej ich oceny z punktu widzenia ich zupełności nie pozwala uznać wydanej przez ten organ decyzji ostatecznej za odpowiadającą prawu, a w szczególności za wydaną w zgodzie z zasadą podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, a także z wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej powinnością dowodzenia określonych okoliczności na podstawie oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy obowiązany jest, zatem do wnikliwej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności do prawnej oceny znaczenia, jakie w analizowanej sprawie ma opinia Urzędu Statystycznego. Dokonując ponownej oceny opinii Izba Skarbowa winna wziąć pod uwagę to, iż opinia taka powinna zawierać nie tylko informacje przyporządkowujące dany środek trwały do właściwego grupowania klasyfikacji statystycznej, ale powinna zawierać również bliższe uzasadnienie takiego przyporządkowania ze względu na potrzebę rozwiązania sporu, jaki w tym zakresie wystąpił między podatnikiem a organami podatkowymi obu instancji. Wydanie opinii klasyfikacyjnej niezawierającej szczegółowego uzasadnienia dla określonego przyporządkowania, oznacza, że opinia taka jest opinią niepełną i niemającą waloru wiarygodnego dowodu, a dążenie do jej uzupełnienia w tym zakresie stanowi powinność prowadzącego postępowanie organu podatkowego. Stąd też Izba Skarbowa w razie potrzeby powinna wystąpić do Urzędu Statystycznego o opinię, która rozsądzi ewentualne wątpliwości. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c upsa uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł na podstawie art. 200 upsa zwrot kosztów postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 upsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło