I SA/Wr 156/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-11-25

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji, który sporządził skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% czy 75% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, jeśli prowadził sprawę również w pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu, który sporządził skargę kasacyjną i prowadził sprawę również w pierwszej instancji, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, powiększone o podatek od towarów i usług. Sąd błędnie zinterpretował wniosek pełnomocnika, który domagał się wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe, podczas gdy faktycznie sporządzono skargę kasacyjną.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek radcy prawnego K. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Radca prawny reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu przed WSA, a następnie wywiódł skargę kasacyjną do NSA. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, radca prawny złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia. Sąd ustalił, że radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie w wysokości 300 zł plus VAT, mimo że pełnomocnik domagał się wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu K. S. wynagrodzenie w kwocie 300 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 69 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku radcy prawnego K. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2008 postanawia przyznać radcy prawnemu K. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 300 (słownie: trzysta 00/100) złotych, powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 69 (słownie: sześćdziesiąt dziewięć 00/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W sprawie, postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał P. Ł. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym między innymi ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. S. Wyznaczony z urzędu radca prawny reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 10 czerwca 2013 r. odrzucił skargę P. Ł. na wyżej oznaczoną decyzję. Ustanowiony z urzędu radca prawny wywiódł skargę kasacyjną od wyżej wskazanego postanowienia Sądu, którą Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający na posiedzeniu niejawnym, oddalił postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. (sygn. akt II FSK 2486/13). W dniu 16 października 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek ustanowionego z urzędu pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu, w którego uzasadnieniu wskazał, że domaga się przyznania nieopłaconych kosztów pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu "zażaleniowym", oraz oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyniosła w sprawie 1.701 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 490 – dalej Rozporządzenie) w § 15 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Z kolei w § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej radca prawny sporządził skargę kasacyjną od postanowienia Sądu kończącego postępowanie w sprawie. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej Rozporządzenia (§ 14 ust. 2 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia radcy prawnego działającego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji. Pierwsza z nich to sytuacja, w której radca prawny (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1) Rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w sprawie radca prawny, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50 % stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. Z kolei wedle § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a Rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6 (lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł (lit. b), natomiast w innej sprawie - 240 zł (lit. c). W niniejszej sprawie wynagrodzenie radcy prawnego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie podatku od nieruchomości, w której przedmiotem sporu jest należność pieniężna w kwocie 1.701 zł, podlegało określeniu w oparciu o stawkę obliczoną z uwzględnieniem spornej kwoty zobowiązania podatkowego, na podstawie § 6 pkt 3) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a Rozporządzenia w kwocie 600 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie radcy prawnego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 300 zł (50% kwoty 600 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie radcy prawnego, wynosi w sprawie 69 zł (23% kwoty 300 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, a nie jak błędnie wskazał ten pełnomocnik w swoim wniosku za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 369 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt osiem 00/100), na którą to kwotę składają się: wynagrodzenie – 300 zł oraz podatek od towarów i usług – 69 zł. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcy prawnego ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło