I SA/Wr 1572/04

Wojewόdzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie : Sędzia NSA – Mirosława Rozbicka-Ostrowska Asesor WSA – Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: Robert Hubacz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi: A S.A. Oddział Zakłady Górnicze "P.-S." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości na 1997 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi A S.A. Oddział Zakłady Górnicze "P.-S." z siedzibą w K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...]. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1997 r. W dniu [...] r. strona wniosła do Urzędu Gminy w J. o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł z tytułu podatku od nieruchomości za 1997 r. W uzasadnieniu powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące podatku od nieruchomości od podziemnych wyrobisk górniczych i obiektów znajdujących się pod ziemią. Wójt Gminy J. wielokrotnie przedłużał termin załatwienia wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty (strona złożyła w tym zakresie ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które to ponaglenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało za zasadne) po czym w dniu [...]. postanowieniem Nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 1997 r. W dniu [...] decyzją nr [...] Wójt odmówił stwierdzenia nadpłaty za 1997 r. z tytułu podatku od nieruchomości jako podstawę wskazując toczące się wszczęte z urzędu w dniu [...] postępowanie zmierzające do określenia zobowiązania w tym podatku właśnie za 1997 r. Jego zdaniem postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty stało się bezprzedmiotowe bowiem nie mogą być wydane dwie decyzje w tej samej sprawie. W decyzji z dnia [...] nr [...], wydanej po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, określono podatek od nieruchomości za 1997 r. w wysokości [...] zł. także od wyrobisk górniczych. Decyzję tą uchyliło Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., decyzją z dnia [...] Nr [...], w trybie art. 233 §1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i określiło zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 1997 r. w wysokości [...] zł. oraz na podstawie art.74a Ordynacji określiło wysokość nadpłaty w tym podatku w kwocie [...] zł. Przedmiotem odrębnego postępowania odwoławczego była decyzja Wójta Gminy J. odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1997 r. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła zarzut naruszenia szeregu przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie Wójta do wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty. Strona wskazała, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przed wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1997 r. a zatem nie było podstaw do odmowy stwierdzenia nadpłaty, a także do umorzenia postępowania w sprawie. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty SKO decyzją z dnia [...]. Nr [...] uchyliło zaskarżona decyzje i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2003 r. (sygn. akt I S.A./Łd 1460/01, POP 2004/3/55) wskazał, że wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty stał się bezprzedmiotowy, w sytuacji gdy po jego złożeniu organ i instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za ten sam okres rozliczeniowy. W skardze na decyzję SKO w L. uchylającą i umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty strona wiosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej tj. art.208, art.79§2 pkt1 lit.b, art.75§2 pkt 1 lit.b, art.21§3 a także art.2 ust.1 i art.3 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Szczegółowo przedstawiła przebieg postępowania zapoczątkowany złożeniem przez nią wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Zdaniem strony wszczęcie z urzędu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1997 r. nie zmierzało w rzeczywistości do jego określenia lecz było wynikiem uchylania się od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę o czym świadczy wielokrotne przedłużanie załatwienia wniosku strony. Strona formułuje również pytanie jaki był cel wszczynania i prowadzenia postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania, skoro cel ten jest tożsamy z celem postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na zarzuty skargi podtrzymało stanowisko i jego uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Pokreśliło ponownie, że postępowanie prowadzone na zasadzie art.21§3 Ordynacji podatkowej tzn. zmierzające do określenia zobowiązania w prawidłowej wysokości ma szerszy charakter od postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Wskazało, że przewlekłość w załatwianiu wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie a wszczęcie postępowania w sprawie określenia zobowiązania czyni postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.). Skarga nie jest zasadna bowiem nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ podatkowy obowiązany był umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty wszczęte wnioskiem strony po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania w prawidłowej wysokości. Należy podzielić pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2003 r. (sygn. akt I SA/Łd 1460/01, POP 2004/3/55), że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku jest ściśle związane z techniką poboru podatku opartą na samoobliczeniu podatku przez podatnika. W postępowaniu tym, wszczętym na wniosek podatnika (art. 79§2 Ordynacji podatkowej), organ podatkowy weryfikuje samoobliczenie dokonane przez podatnika i sam oblicza prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, a następnie wydaje decyzję stwierdzającą lub odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Niezależnie od tego, postępowanie podatkowe może być wszczęte z urzędu przez organ podatkowy. Stosownie do art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003 r.), jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji (przez co należy rozumieć również zeznanie - art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej), organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W sytuacji gdy w ramach postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdzi, że zostało zawyżone określa na podstawie art.21§3 wysokość zobowiązania oraz na podstawie art.74a Ordynacji podatkowej powinien w tej decyzji określić również wielkość nadpłaty (por.B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki Ordynacja podatkowa- komentarz 2003, Wrocław 2003, s.308-309). Należy przy tym zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w cyt. powyżej wyroku, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty może toczyć się samodzielnie tylko wówczas, gdy nie toczy się postępowanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Dlatego w wypadku, gdy przed zakończeniem postępowania o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe dotyczące tego samego podatku, w którym stwierdzenia nadpłaty żądał podatnik (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie), wszczęte na żądanie podatnika postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty staje się bezprzedmiotowe. Zakres tego postępowania zostaje w całości objęty zakresem postępowania podatkowego wszczętego z urzędu, obejmującego obliczenie przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego oraz ewentualnie również określenie nadpłaty jeżeli zapłacono podatek w wysokości wyższej od należnej. W rozpatrywanej sprawie jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 1997 r. zostało zakończone prawomocnie decyzją samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] (czyli przed wydaniem zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty), którą organ II instancji określił wysokość zobowiązania w kwocie [...] zł oraz na podstawie art.74a Ordynacji podatkowej określił wysokość nadpłaty w tym podatku w kwocie [...] zł. Zatem w tamtym postępowaniu "wymiarowym" rozstrzygnięto również kwestię nadpłaty za 1997r. Stwierdzenie istnienia nadpłaty również na podstawie art.79§2 (czy też po nowelizacji art.75§2) Ordynacji podatkowej oznaczałoby dwukrotne orzekanie w tej samej sprawie i stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia jej nieważności (analogicznie WSA we Wrocławiu w wyrokach z dnia 12.02.2004 r. sygn. akt I SA/Wr 2979/01 i I SA/Wr 2980/01). Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma natomiast wpływu przewlekłość w załatwianiu wniosku strony jak również zarzuty kwestionujące potrzebę wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania bowiem przedmiotem oceny nie jest poprawność tamtego postępowania zakończonego wydaniem prawomocnej decyzji lecz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca i umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Mając na uwadze powyższe należało w oparciu o art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.