I SA/Wr 1593/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosków adwokata A. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego postanawia 1. przyznać adwokatowi A. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji; 2. przyznać adwokatowi A. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; 3. odmówić przyznania adwokatowi A. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwoty przyznane w pkt 1. i 2. sentencji postanowienia. Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 26 października 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adwokata A. S. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącego. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, w którym Sąd wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. oddalił skargę, wniesioną listem poleconym w dniu 28 lipca 2015 r., na wyżej oznaczone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Do protokołu rozprawy przed Sądem z dnia 8 stycznia 2016 r. substytut adwokata z urzędu złożył wniosek o zasądzenie na rzecz adwokata A. S. kosztów zastępstwa procesowego i oświadczył, że koszty te nie zostały zwrócone ani w całości ani w części. Wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik procesowy przedłożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 8 stycznia 2016 r. wraz z dowodem jego przesłania na adres strony skarżącej. W treści tej opinii adwokat A. S. zawarła wniosek o zasądzenie kosztów jej sporządzenia i oświadczyła, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Jako podstawę swojego żądania adwokat wskazał rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801, dalej Rozporządzenie z 2015 r.). W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 Rozporządzenia z 2015 r.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 Rozporządzenia z 2015 r.), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, wszczętej skargą w dniu 28 lipca 2015 r. i rozstrzygniętej w dniu 8 stycznia 2016 r., po dniu wejścia w życie Rozporządzenia z 2015 r., zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm. – dalej Rozporządzenie) zarówno w zakresie zastępstwa prawnego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji jaki i sporządzenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, która nie wszczynała postępowania w drugiej instancji. W § 19 Rozporządzenia wprowadzono zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji (pkt 1) lit. a, b, c § 18 ust. 1 Rozporządzenia). Z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie nie jest ani należność pieniężna ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego ale postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji wynosi – stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1) lit c Rozporządzenia – 240 zł. Dalej, zgodnie z §18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia stawka minimalne wynoszą za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie odpowiednio 55,20 zł (23% kwoty 240 zł) i 27,60 zł (23% kwoty 120 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za reprezentowanie strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), na którą składają się: wynagrodzenie - 240 zł oraz podatek od towarów i usług – 55,20 zł (pkt 1. sentencji postanowienia), oraz wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 120zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 27,60 zł, w łącznej kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100) (pkt 2. sentencji postanowienia). Ponieważ jako podstawę rozpoznawanych wniosków adwokat z urzędu podał przepisy Rozporządzenia z 2015 r., w którym prawodawca wprowadził nowe, wyższe stawki kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, konieczne było orzeczenie o odmowie przyznania adwokatowi A. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwoty przyznane w pkt 1. i 2. sentencji postanowienia (pkt 3 sentencji postanowienia). Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.