I SA/Wr 1594/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2015 r. w Wydziale I w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2008 r. na skutek pisma skarżącej z dnia 29 czerwca 2015 r. (nazwanego "zażaleniem") postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 1594/13), odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 25 maja 2015 r., doręczonym 22 czerwca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu z 12 grudnia 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Powodem odrzucenia zażalenia było sporządzenie tego środka zaskarżenia osobiście przez skarżącą, a zatem, z pominięciem rygoru tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego. W dniu 29 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżąca wniosła pismo procesowe (nazwane "zażaleniem"), w którym domagała się zmiany ww. postanowienia oraz przyznania jej możliwości złożenia dokumentów dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z uwagi na wystąpienie przesłanki tzw. nowych okoliczności. W uzasadnieniu wystąpienia tej przesłanki wskazała, że jej aktualna sytuacja bytowa (także sytuacja jej rodziny) nie pozwala na uiszczenie wymaganego wpisu od skargi oraz że nie ma ona możliwości zdobycia środków pieniężnych na ten cel. Podniosła, że jej sytuacja finansowa w ostatnim okresie pogorszyła się, co "próbuje wykazać przed Sądem, lecz nie jest jej dana taka możliwość". Dodała, że - w drugim półroczu 2014 r. - jej dochody znacząco spadły a rok obrachunkowy zakończył się stratą, co potwierdza roczne zeznanie podatkowe. Z urzędu należy wskazać, że postanowieniem z 22 kwietnia 2014 r., tut. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z 20 października 2014 r. (I FZ 185/14). Postanowieniem z 26 stycznia 2015 r. (I SA/Wr 1594/13), tut. Sąd odmówił także zmiany ww. postanowienia z 22 kwietnia 2014 r. uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanki warunkującej przyznanie jej prawa pomocy w powołaniu na nowe okoliczności w stosunku do tych, które były przedmiotem analizy Sądu w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2014 r. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z 7 kwietnia 2015 r. (I FZ 104/15). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Pismo z dnia 29 czerwca 2015 r., jako że nawiązywało do przesłanki nowych okoliczności w sytuacji majątkowej skarżącej, zostało zakwalifikowane jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia tut. Sądu z 22 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy zaznaczyć, że możliwość taką wprowadza art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), w myśl którego postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Warto przy tej okazji również odnotować, że w przedmiocie zmiany ww. postanowienia orzekał już Sąd w postanowieniu z 26 stycznia 2015 r. nie stwierdzając wówczas przesłanek do jego zmiany. Dokonując ponownej oceny podstaw do ewentualnej zmiany postanowienia z 22 kwietnia 2014 r. wymaga wyjaśnienia, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym zastosowania art. 165 u.p.p.s.a. w sprawach z zakresu prawa pomocy powszechnie aprobowany jest pogląd, zgodnie z którym, złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, lub ewentualnie, o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a. Rolą Sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska Sądu. W ocenie Sądu, takich okoliczności strona na obecnym etapie sprawy nie wykazała. Za spełnienie tego wymogu nie mogą bowiem zostać uznane same tylko twierdzenia strony o fakcie pogorszenia się jej sytuacji majątkowej. Należy zwrócić uwagę, że w treści pisma z 29 czerwca 2015 r., strona jedynie ogólnie powołała się na spadek dochodów w drugim półroczu 2014 r. oraz na odnotowaną stratę z działalności gospodarczej, wywodząc na tej podstawie o wystąpieniu przesłanki nowych okoliczności (pogorszeniu się jej sytuacji finansowej), a nadto podkreślając, że fakt ten próbuje wykazać przed Sądem, lecz nie jest jej dana taka możliwość. Odnosząc się do tej ostatniej kwestii trzeba wyjaśnić, że złożony w sprawie przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy był dotychczas czterokrotnie poddawany analizie Sądu, w tym NSA (postanowienia: z 22 kwietnia 2014 r., I SA/Wr 1594/13; z 20 października 2014 r., I FZ 185/14; z 26 stycznia 2015 r., I SA/Wr 1594/13; z 7 kwietnia 2015 r., I FZ 104/15). Za każdym razem sygnalizowano stronie, że to na niej spoczywa ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania prawa o które wnosi, a także, że odmowa przyznania stronie prawa pomocy spowodowana jest właśnie brakiem należytego udokumentowania deklarowanej sytuacji finansowej. Dodatkowo należy podkreślić, że o obowiązku udokumentowania nowych okoliczności (podkreślenie Sądu), które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska Sądu (odmawiającego prawa pomocy w zakresie przez stronę wnioskowanym) strona została pouczona w treści postanowienia z dnia 26 stycznia 2015 r., w którym Sąd, podobnie jak obecnie, analizował przesłanki do zmiany swojego postanowienia z 22 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Z tych wszystkich powodów, wobec braku dołączenia do wniosku z 29 czerwca 2015 r. dokumentacji, z której wynikałby fakt pogorszenia się sytuacji finansowej skarżącej w porównaniu z dotychczas badaną, Sąd uznał, że skarżąca, pomimo wiedzy o takiej powinności, nie wykazała spełnienia przesłanek warunkujących zmianę postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. Z uwagi na brak wystąpienia w sprawie nowych istotnych okoliczności, Sąd - na podstawie art. 165 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.