I SA/Wr 160/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-04-22
Skład orzekający: Marek Olejnik, Daria Gawlak-Nowakowska, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu leasingu samochodów, które w danym okresie rozliczeniowym nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych, nawet jeśli były przeznaczone do wynajmu?Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W przypadku samochodów wziętych w leasing w celu wynajmu, które w danym okresie nie były faktycznie wynajmowane ani aktywnie poszukiwano klientów, nie można uznać, że były one wykorzystywane do czynności opodatkowanych, co skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu leasingu.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. Spór dotyczył prawa spółki do odliczenia podatku naliczonego z tytułu leasingu dwóch samochodów, które w 2008 r. nie były wynajmowane, choć były przeznaczone do tej działalności. Organy podatkowe uznały, że brak faktycznego wykorzystania samochodów do czynności opodatkowanych w 2008 r. pozbawia spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, października, listopad 2008r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Nr 749) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 86 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT), po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. we W. (dalej: spółka, skarżąca, strona, podatnik) od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy za styczeń, luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, października, listopad 2008 r.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego wszczętego postanowieniem z dnia [...] r. obejmującego swym zakresem rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość rozliczeń należności budżetowych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. ustalono, iż przedmiotem prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej w 2008 r. był wynajem pomieszczeń biurowych w należących do spółki budynkach położonych we W. przy ul. [...] i na [...] .
W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości dotyczące podatku VAT za 2008 r.:
1) zawyżenie podatku naliczonego z tytułu leasingu samochodu [...] , seria 3 o nr rejestracyjnym [...] o kwotę 7.446,20 zł,
2) zawyżenie podatku naliczonego z tytułu leasingu samochodu [...] o nr rejestracyjnym [...] o kwotę 8.956,08 zł,
3) zaniżenie podatku należnego o kwotę 217,38 zł i niezaewidencjonowanie w sierpniu obrotu w wysokości 988,00 zł dotyczącego sprzedaży usług najmu powierzchni biurowej przy ul. [...] dla firmy "A" Sp. z o.o. w oraz dla firmy "B" K. M. we W.,
4) dwukrotne odliczenie podatku naliczonego w wysokości 90,16 zł, raz z faktury zaliczkowej i drugi raz z faktury końcowej (dotyczyły zakupu haka holowniczego),
5) zawyżenie podatku naliczonego w łącznej kwocie 2.364,71 zł z tytułu realizacji umowy leasingu operacyjnego z 11 grudnia 2007 r., nr [...] , której przedmiotem był samochód osobowy [...] , rok produkcji 2007. Naruszając przepis art. 86 ust. 7 ustawy o VAT, który daje prawo do odliczenia 60 % podatku naliczonego od takiej umowy, do wysokości 6.000 zł, spółka bezzasadnie odliczyła podatek naliczony w miesiącu lutym, kwietniu i lipcu 2008 r. z leasingu [...] łącznie na wskazaną kwotę,
6) zawyżenie w kwietniu podatku naliczonego o kwotę 4.442,34 zł od zakupu usług związanych ze sprzedażą zwolnioną z podatku od towarów i usług. Spółka nabyła usługi związane z działkami położonymi w W., których sprzedaż była zwolniona z podatku VAT, udokumentowane stosownymi fakturami (za ścięcie drzew na kwotę brutto 17.080,00 zł oraz za pośrednictwo w sprzedaży działek na kwotę brutto 7.554,24 zł). Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zakupione przez spółkę wskazane usługi były wykorzystywane do czynności zwolnionych z podatku od towarów i usług.
Do protokołu z kontroli spółka wniosła zastrzeżenia tylko w zakresie ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji w zakresie podatku naliczonego od zakupu usług leasingowych samochodów [...] i [...] .
W toku postępowania kontrolnego ustalono, że w dniu 26 września 2006 r. strona zawarła z "A" S.A. we W. umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego marki [...] seria 3 o nr rejestracyjnym [...] o wartości netto 162.678,69 zł. Umowa zawarta była na okres 60 miesięcy. Opłata wstępna płatna w dacie zawarcia umowy wynosiła netto 24.401.80 zł (29.770,20 zł brutto). Poszczególne raty leasingowe płatne od października 2006 r. do sierpnia 2011 r. określone zostały w załączniku do umowy i wynosiły w okresie od października 2006 r. do sierpnia 2011 r. miesięcznie 2.737,07 zł, VAT 602,16 zł, brutto 3.339,23 zł. Kaucja gwarancyjna płatna wraz z ostatnią ratą wynosiła 19.846,80 zł, a cena sprzedaży wyniosła netto 16.267,87 zł + VAT (brutto 19.846,80 zł). Samochód został przekazany stronie w dniu 13 października 2006 r. przez "E" Sp. z o.o. w W. W 2008 roku spółka odliczyła podatek naliczony z faktur dokumentujących opłaty leasingowe za samochód marki [...] w łącznej wysokości 7.464,20 zł.
W dniu 18 października 2006 r. strona zawarła z "D" S.A. we W. umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego marki [...] co nr rejestracyjnym [...] o wartości netto 208.079,00 zł. Umowa zawarta była na okres 60 miesięcy. Opłata wstępna płatna w dacie zawarcia umowy wynosiła netto 37.454,22 zł (45.694,15 zł brutto). Poszczególne raty leasingowe płatne od listopada 2006 r. do września 2011 r. określone zostały w załączniku do umowy i wynosiły w okresie od listopada 2006 r. do września 2011 r. miesięcznie 3.268,09 zł netto, VAT 718,98 zł, brutto 3.987,07 zł. Kaucja gwarancyjna płatna wraz z ostatnią ratą wynosi 38.078,46 zł, a cena sprzedaży 31.211,85 zł + VAT (brutto 38.078,46 zł). Samochód został przekazany stronie w dniu 2 listopada 2006 r. przez "F" z o.o. we W. W 2008 roku spółka odliczyła podatek naliczony z faktur dokumentujących opłaty leasingowe za samochód marki [...] w łącznej wysokości 8.956,08 zł.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że spółka miała w posiadaniu 4 samochody: [...], [...], [...] oraz [...] . W kontrolowanym okresie spółka zatrudniała łącznie sześciu pracowników, w tym trzy osoby na podstawie umowy o pracę i trzy osoby na umowę zlecenia (prezesa zarządu, księgową oraz konserwatora). Prezes zarządu używał do celów służbowych dwa z posiadanych aut, tj. [...] oraz [...]. Natomiast samochody [...] oraz [...] seria 3 były wzięte w leasing w celu wynajmu za czynsz. W 2008 r. samochody te nie były wynajmowane – pozostawały w gotowości do wynajmu, co wyjaśniła w odpowiedzi na pismo organu w tej sprawie, strona w piśmie z dnia 5 marca 2012 r. Spółka nie przedstawiła też dowodów potwierdzających poszukiwania w 2008 r. potencjalnych klientów na wynajem samochodów. Pomimo to, przebieg pojazdów wyniósł w 2008 r. co najmniej: 4.069 km ([...] ) i 16.244 km ([...] ).
W świetle powyższego organ pierwszej instancji uznał, że wskazane samochody były w roku 2008, jak i w latach 2009 – 2010 użytkowane bezumownie przez podmioty nieznane oraz uznał, że w 2008 r. nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej strony.
Z tego powodu, powołując się na treść art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zakwestionował prawo skarżącej do odliczenia podatku VAT.
Wskazał, ze zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Skoro podatnik nie wykorzystywał w 2008 r. pojazdów do czynności opodatkowanych, nie przysługuje mu w tym okresie prawo do obniżenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez leasingodawcę.
Oceniając przedłożony przez stronę materiał dowodowy w postaci umowy najmu obu pojazdów z dnia 30 października 2006 r. oraz faktur dokumentujących wykonanie wskazanej umowy w latach 2006 i 2007, a także oceniając faktury dokumentujące wynajem samochodów w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., organ zwrócił uwagę, że dokumenty te nie dotyczą badanego w rozstrzyganej sprawie okresu.
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że nie przysługiwało jej prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupionych usług leasingu samochodów [...] oraz [...] . Podniosła, że materiał dowodowy w sprawie nie wskazuje na brak związku leasingu samochodów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Zdaniem strony fakt, że w 2008 r. nie wynajmowała pojazdów innym podmiotom, jest, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, bez znaczenia dla jej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych dla strony przez leasingodawcę. W świetle powołanej regulacji bez znaczenia jest również ewentualne bezumowne użytkowanie pojazdów przez osoby trzecie.
Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpatrzeniu odwołania spółki, wydał wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] .
Organ odwoławczy, powołując się na art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, wskazał, że podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Z kolei według art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (D. Urz. UE z 2006 r. L 347/1), jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, jest on uprawniony w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić. Wskazał, że zasadnicze w tej sytuacji znaczenie ma istnienie związku pomiędzy nabyciem towaru lub usługi, a wykorzystaniem nabytego towarów lub usług w celu wykonywania czynności opodatkowanych. Organ stwierdził, że przywołany art. 86 ust. 1 ustawy o VAT pozostaje w zgodzie z regulacją unijną i wbrew zarzutom odwołania skarżona decyzja nie narusza podstawowej zasady, jaką jest neutralność podatku od towarów i usług.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie należało mieć na uwadze, że faktycznym przedmiotem działalności strony w 2008 r., był wynajem powierzchni biurowych. Należało mieć także na uwadze rzeczywisty sposób wykorzystania pojazdów w badanym okresie. Powyższe w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej świadczy o trafności oceny organu pierwszej instancji kwestionującego wykorzystanie pojazdów do czynności opodatkowanych, a tym samym kwestionującego prawo strony do obniżenia podatku należnego w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, kto i w jaki sposób korzystał z samochodów. Poza sporem pozostaje bowiem, że strona nie osiągała w roku 2008 obrotów opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z tytułu wynajmu samochodów.
Organ odwoławczy sformułował tezę, że strona nie może obniżyć podatku należnego przy założeniu, że osiągnie przychody z takiego najmu i przy jednoczesnym korzystaniu z samochodów w bliżej nie sprecyzowanym celu.
Stwierdził, że strona chcąc korzystać z uprawnień do obniżenia podatku należnego o naliczony, musi spełnić wymogi określone w ustawie, czyli wykazać związek ponoszonych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Dowodzić takiego związku mogłoby, w ocenie organu, wykazanie, że strona aktywnie poszukiwała w 2008 r. klientów gotowych wynająć leasingowane samochody. Strona nie udowodniła jednak, że takie działania podjęła.
Zdaniem organu nie można uznać ponoszenia wydatków nieprzydatnych w działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę, za związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
W podsumowaniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił stronie zobowiązanie podatkowe za poszczególne miesiące 2008 r. - skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że samochody były wynajmowane tylko w roku 2007 oraz w 2011 r.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła "A" Sp. z o.o. we W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię, skutkującą pozbawieniem strony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących opłaty z tytułu umów leasingowych dotyczących samochodów [...] i [...] ,
- art. 86 ust. 7 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wskutek pominięcia dyspozycji treści art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. b) tejże ustawy,
- art. 86 ust. 1 i 2 i art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. b) ustawy o VAT poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ podatkowy w sposób nieuprawniony ogranicza wynikające z przepisów prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Bezzasadnie bowiem dokonuje przypisania tego prawa wyłącznie do konkretnego okresu rozliczeniowego. Stwierdziła, że wnioskowanie organu sprowadza się do stwierdzenia, że prawo do obniżenia podatku przysługuje wyłącznie w okresie rozliczeniowym, w którym nabyte przez niego towary i usługi są w tym okresie faktycznie wykorzystane do wykonania czynności opodatkowanych.
Strona wywiodła, że przyjęcie logiki organu, powodowałoby przykładowo konieczność uznania, że właścicielowi salonu samochodowego, w miesiącu w którym nabył pojazdy przeznaczone do sprzedaży, nie przysługiwałoby prawo obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury zakupu tych pojazdów, tylko z tego powodu, że pojazdy te zostały zbyte dopiero w następnych okresach rozliczeniowych
W ocenie strony, przyjęta przez organ podatkowy reguła wykładni sprzeciwia się fundamentalnej zasadzie neutralności podatku od towarów i usług. Wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, w ocenie strony, obejmuje cały okres ekonomicznej użyteczności nabytego towaru czy usługi lub (jak w niniejszej sprawie) okresy obowiązywania umów najmu, dzierżawy jak też leasingu. Prawo to przysługuje również w okresach rozliczeniowych, w których z obiektywnych przyczyn nabyte towary i usługi zostaną wykorzystane do wykonania czynności opodatkowanych dopiero w przyszłych okresach rozliczeniowych.
Skarżąca zauważyła, że prawo do obniżenia podatku przysługuje jedynie w rozliczeniu za okresy wyraźnie wskazane w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT.
Natomiast żaden przepis ustawy o podatku od towarów i usług nie uzależnia prawa do obniżenia od wykonania w danym okresie rozliczeniowym czynności opodatkowanych, z wykorzystaniem nabytych w tym okresie towarów lub usług. Art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie określa i nie narzuca ram czasowych, w których towary i usługi o jakich mowa w tym przepisie mają zostać wykorzystane do wykonania czynności opodatkowanych.
Strona podniosła, że ustawodawca wprost uregulował, kiedy prawo do obniżenia podatku należnego doznaje ograniczenia i wskazała na przepisy art. 86 ust. 3 i ust. 7, art. 88, art. 90 i art. 91 ust. 7 ustawy o VAT.
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła tezę orzeczenia ETS z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 Belgische Staat przeciw Ghent Coal Terminal NV, zgodnie z którą "art. 17 VI Dyrektywy (tj. Szóstej Dyrektywy z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U.UE.L.1977.145.1)) należy zinterpretować w taki sposób, że podatnik jest uprawniony do odliczenia VAT naliczonego na towary i usługi nabyte w związku z pracami inwestycyjnymi wykonanymi z przeznaczeniem ich na planowaną działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu. Nabyte prawo do odliczenia pozostaje w mocy, nawet jeśli w wyniku niezależnych od niego okoliczności podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów lub usług do transakcji podlegających opodatkowaniu. Jeśli w okresie, w którym jest możliwa korekta, odbywa się dostawa towarów związanych z inwestycją, może być na tej podstawie dokonana korekta odliczenia na warunkach sformułowanych w art. 20 ust. 3 VI Dyrektywy".
Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając - wyeksponowaną w uzasadnieniu powołanego przez stronę wyroku ETS - kwestię konieczności niezależności powodów niewykorzystania nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej od woli podatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.ps.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez "A" Sp. z o.o. we W. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] , Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jak i mogących mieć wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy faktyczne i prawne do pozbawienia spółki prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT dotyczących opłat leasingowych samochodów [...] i [...] oraz pozostałych kosztów związanych z tymi samochodami poniesionych w 2008 r.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawową cechą podatku od wartości dodanej. Zapewnia bowiem neutralność tego podatku dla podatników VAT, przy jednoczesnym faktycznym opodatkowaniu konsumpcji. Ma zapewniać, że podatek płacony przez podatnika VAT przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie będzie stanowił dla niego faktycznego kosztu (obciążenia finansowego). Stąd też możliwość odliczenia podatku naliczonego nie stanowi żadnego przywileju dla podatnika, lecz jest jego fundamentalnym i podstawowym uprawnieniem, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej.
Przepis art. 86 ust. 1 ustawy VAT przyjmuje zasadę, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przepis ten pozostaje w zgodzie z regulacją unijną. Według art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (D. Urz. UE z 2006 r. L 347/1), jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, jest on uprawniony w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić.
Tak więc strona chcąc skorzystać z uprawnień do obniżenia podatku należnego o naliczony, musi spełnić wymogi określone w ustawie, czyli wykazać związek polegający na nabywaniu towarów lub usługi do wykonywania czynności opodatkowanych. Czyli zasadnicze znaczenie ma istnienie związku pomiędzy nabyciem towaru lub usługi, a wykorzystaniem nabytego towarów lub usług w celu wykonywania czynności opodatkowanych.
Kluczowa dla przedmiotowej sprawy jest więc okoliczność czy wydatki poniesione przez skarżącą w ramach zawartych umów leasingu mieszczą się w katalogu czynności opodatkowanych.
Skarżąca w dniu 26 września 2006 r. zawarła umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego marki [...] seria 3 o nr rejestracyjnym [...] o wartości netto 162.678,69 zł na okres 60 miesięcy oraz w dniu 18 października 2006 r. zawarła umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego marki [...] o nr rejestracyjnym [...] o wartości netto 208.079,00 zł na okres 60 miesięcy.
Wskazane samochody marki [...] seria 3 oraz [...] zostały wzięte w leasing w celu wynajmu za czynsz. Według oświadczenia skarżącej przedmiotowe samochody w 2008 r. nie były wynajmowane "pozostawały w gotowości do wynajmu". Pomimo to, przebieg pojazdów wyniósł w 2008 r. co najmniej: 4.069 km ([...] seria 3) i 16.244 km ([...] ), co świadczy o ich użytkowaniu. Skarżąca nie posiada wiedzy kto z przedmiotowych samochodów korzystał. Stwierdzenie skarżącej, że samochody mogły być użytkowane nawet bez jej wiedzy, trafnie organ w zaskarżonej decyzji uznał za niewiarygodne. Skarżąca jako leasingobiorca przedmiotowych samochodów ponosi bowiem za nie odpowiedzialność materialną. Przebieg samochodów wskazuje na ich użytkowanie w dłuższym okresie, jak również, aby użytkować samochód niezbędne są dokumenty i kluczyki, którymi niewątpliwie dysponowała skarżąca.
W świetle powyższego, prawidłowo organ uznał, że wskazane samochody w 2008 r. nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej strony, przy jednoczesnym korzystaniu z samochodów w bliżej nie sprecyzowanym celu.
W orzeczeniu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 stycznia 1998 r., C-37/95 powołanym w skardze przez skarżąca, wskazano, że podatnik jest uprawniony do odliczenia VAT naliczonego na towary i usługi nabyte w związku z pracami inwestycyjnymi wykonywanymi z przeznaczeniem ich na planowaną działalność gospodarczą polegająca opodatkowaniu. Prawo do odliczeń obowiązuje także w przypadku, gdy z powodów od niego niezależnych podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej. Dostawa środków trwałych w okresie korekty, w przypadku gdy taka wystąpi, może prowadzić do korekty odliczenia na zasadach określonych w artykule 20(3) VI Dyrektywy (obecnie art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE).
W kontekście przywołanego orzeczenia oraz wskazanych wyżej regulacji prawnych, podnieść należy, że prawo do odliczenia VAT obowiązuje także w przypadku, gdy doszło do niewykorzystania nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej (zaniechania inwestycyjnego). Jednakże do zaniechania inwestycyjnego dojść musi w wyniku niezależnych od podatnika okoliczności; okoliczności które były poza wolą podatnika, jak też okoliczności spowodowanymi czynnikami obiektywnymi.
W badanej sprawie skarżąca nie wykazała, że do zaniechania inwestycyjnego doszło w wyniku niezależnych od niej okoliczności. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że zaniechanie wynajmu samochodów marki [...] seria 3 oraz [...] było uzależnione od woli podatnika i nie wiązało się z jakimkolwiek losowym przypadkiem. Okoliczności sprawy świadczą bowiem, że skarżąca nie podjęła żadnych działań mających na celu przekazanie tych pojazdów potencjalnym klientom w ramach umowy najmu. Okoliczność ta wskazuje także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 86 ust. 4 pkt 7 lit.b) ustawy o VAT.
Należy zatem stwierdzić, że skoro skarżąca nie wykorzystywała w 2008 r. wskazanych wyżej samochodów do czynności opodatkowanych w jej działalności gospodarczej, to w konsekwencji nie przysługuje jej w tym okresie prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez leasingodawcę.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło