I SA/Wr 160/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalność odwołania od decyzji określającej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpłaconego wpisu sądowego. Pismem z dnia 20 stycznia 2016 r. skarżąca spółka wniosła skargę na opisane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że wadliwie organ odwoławczy uznał, że prokurent spółki nie mógł pełnić tej funkcji, albowiem sam prezes zarządu spółki utracił prawo do zasiadania w zarządzie spółki w 31 marca 2009 r. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2016 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania spółki. Pismem z dnia 25 lutego 2016 r. strona przesłała odpis skargi podpisany przez P.K. Do pisma załączyła informację z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 25 lutego 2016 r., z której wynika, że zarząd spółki nie jest obsadzony. Spółka posiada natomiast dwóch prokurentów samoistnych – P.K. i oraz T.K. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2016 r. sędzia sprawozdawca wezwał stronę o uzupełnienie braków w organie prezentującym spółkę, w terminie 2 miesięcy od otrzymania wezwania, poprzez powołanie członka zarządu zgodnie z umową spółki. Jednocześnie Sąd poinformował sąd rejestrowy właściwy dla spółki o brakach w reprezentacji organu strony. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2016 r. (WR VI Ns Rej. [...]) Sąd Rejonowy dla W. we W. stwierdził brak podstaw do ustanowienia kuratora dla skarżącej spółki. Sąd rejestrowy przyznał, że spółka nie posiada organów. W ocenie jednak Sądu, interes publiczny nie wymaga jednak ustanowienia kuratora dla osoby prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.), osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 p.p.s.a. organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd odrzuca skargę. Zgodnie zaś z art. 58 § 2 p.p.s.a., z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. Konieczne jest zatem sięgnięcie do przepisu art. 38 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). Wedle tego przepisu, osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania czy też prokurenta (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06, LEX nr 276251 i orzeczenia tam powołane). W myśl natomiast z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie zarząd spółki jest nieobsadzony. Oznacza to, że spółka nie może w sposób skuteczny podejmować czynności procesowe. Potwierdza to także postanowienie sądu rejestrowego z dnia 11 kwietnia 2016 r. W postanowieniu NSA z dnia 15 maja 2007 r. (II FSK 261/07, CBOSA) podkreślono jednak, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku. Wprawdzie ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniającej inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Jak wynika z akt sprawy, strona została wezwana do powołania członków zarządu zgodnie z umową spółki, w terminie 2 miesięcy. Wezwanie to zostało doręczone spółce skutecznie w dniu 22 marca 2016 r. Termin do usunięcia ww. braku upłynął bezskutecznie w dniu 22 maja 2016 r. W tak zakreślonym terminie strona nie ustanowiła jednak członka zarządu zgodnie z umową spółki. Mając zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., był zobligowany odrzucić skargę spółki (pkt I sentencji). O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji).