I SA/Wr 1605/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W sprawie, postanowieniem z [...] r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. przedłużył stronie skarżącej termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2015 r. Wymienione postanowienie, zawierające prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jego zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego (po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał zaskarżone postanowienie, do usunięcia naruszenia prawa), zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 4 maja 2015 r. Pismem nadanym w placówce operatora pocztowego w dniu 19 maja 2015 r. (wtorek) strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezpodstawnym przedłużeniu owego terminu. Skarga na ww. postanowienie została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W.) w dniu 16 lipca 2015 r. Tego samego dnia strona skarżąca uiściła kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. wniósł m.in. o odrzucenie skargi z powodu złożenia przez stronę skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa po terminie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 31 sierpnia 2015 r., strona skarżąca pismem z 4 września 2015 r. została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie w terminie siedmiu dni dowodu wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa/dowodu wniesienia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pouczono stronę skarżącą, że niewykonanie wezwania w terminie, będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 23 września 2015 r. w trybie prawnej fikcji doręczenia (po dwukrotnym awizowaniu adresat nie podjął przesyłki z placówki operatora pocztowego). W dniu 30 września 2015 r. strona skarżąca uzupełniła ww. brak formalny skargi oświadczając, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniosła z uchybieniem terminu, bowiem prezes zarządu – jedyna osoba uprawniona do podpisania skargi, przebywał na niespodziewanych spotkaniach poza siedzibą spółki. Zaniechanie zaś udziału w tych spotkaniach mogło doprowadzić do nieukończenia projektów unijnych o wartości kilku milionów złotych. Prezes zarządu mógł powrócić do siedziby spółki dopiero w dniu 19 maja 2015 r. W ocenie strony skarżącej, niespodziewane przedłużenie spotkań, które nie było zależne od prezesa zarządu i przekonanie, że termin do złożenia wezwania upływa w dniu 19 maja 2015 r., wskazują na brak winy w uchybieniu terminowi. Wobec powyższego, strona skarżąca powołując się na przepis art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w nowym brzmieniu, wniosła o rozpoznanie skargi, pomimo zaistnienia wymienionej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do § 2 tego przepisu owa kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast stosownie do § 3 ww. przepisu (w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z wymienionych unormowań prawnych wynika więc jednoznacznie, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest m.in. wyczerpanie środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym, a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, to skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od daty doręczenia aktu. Opisany powyżej tryb zaskarżenia przysługiwał stronie skarżącej na postanowienie objęte skargą, o czym strona skarżąca została pouczona w treści tego postanowienia, doręczonym jej w dniu 4 maja 2015 r. Wskazany dzień doręczenia postanowienia wyznaczał bieg terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, który upływał 18 maja 2015 r. Z akt sprawy wynika jednak i co przyznała sama strona skarżąca, że wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nastąpiło po upływie terminu, tj. w dniu 19 maja 2015 r. Uznać zatem należało, że uchybienie temu terminowi, stanowi brak wyczerpania drogi administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkujący niedopuszczalnością skargi na ww. postanowienie. W odniesieniu zaś do wniosku strony skarżącej o rozpoznanie skargi, pomimo uchybienia terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wyjaśnienia wymaga, że brak jest podstaw do stosowania w sprawie znowelizowanego przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a., w którym w zdaniu drugim określono, że sąd po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia prawa, nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), przepis w podanym, nowym brzmieniu, ma moc obowiązującą w postępowaniach sądowoadministracyjnych wszczętych począwszy od dnia 15 sierpnia 2015 r. Z kolei, za datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego uznaje się datę wniesienia skargi do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Op 180/11). W niniejszej sprawie, co potwierdza zawartość akt, skarga została wniesiona w dniu 16 lipca 2015 r., a więc przed wejściem w życie znowelizowanego przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. W świetle natomiast zaistnienia okoliczności uchybienia terminowi do złożenia wezwania do usunięcia prawa wskazać należy, że strona skarżąca mogła w trybie art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zwrócić się do organu z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kwoty 100 zł (pkt II sentencji postanowienia) uzasadnia przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.