I SA/Wr 1614/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-11-13
Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska, Zbigniew Łoboda, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zabezpieczył zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, określając jego przybliżoną kwotę na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu kontrolnym, mimo że postępowanie wymiarowe było w toku?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo zabezpieczyć zobowiązanie podatkowe przed wydaniem decyzji określającej jego ostateczną wysokość, opierając się na przybliżonej kwocie ustalonej na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania kontrolnego. Kluczowe jest wykazanie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, co może wynikać z analizy sytuacji finansowej i majątkowej podatnika oraz charakteru przeprowadzonych transakcji.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT oraz zabezpieczeniu tego zobowiązania. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez B sp. z o.o., uznając transakcje za pozorne i mające na celu oszustwo podatkowe. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym brak własnych ustaleń faktycznych i prawnych oraz nieuzasadnione zabezpieczenie zobowiązań. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant: starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A spółki z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r., odsetek za zwłokę oraz zabezpieczenia wykonania tych zobowiązań wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G., na podstawie art. 33 § 1, § 2 pkt 3, § 3 oraz § 4 pkt 2 i art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej O.p.), decyzją z [...]nr [...]określił A sp. z o.o. z siedzibą w J. G. (dalej Spółka, skarżące):
- przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. w kwocie 894.397 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 48.181 zł (należne od kwoty 887.283 zł liczone od dnia następnego po upływie terminu płatności do dnia wydania decyzji tj. do [...]r.) i zabezpieczył na majątku Spółki wykonanie tego zobowiązania wraz z odsetkami;
- przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2013 r. w kwocie 8.702.049 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 398.573 zł (należne od kwoty 8.693.116 zł liczone od dnia następnego po upływie terminu płatności do dnia wydania decyzji tj. do [...]r.) i zabezpieczył na majątku Spółki wykonanie tego zobowiązania wraz z odsetkami;
- przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. w kwocie 9.157.987 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 343.738 zł (liczone od dnia następnego po upływie terminu płatności do dnia wydania decyzji tj. do [...].) i zabezpieczył na majątku Spółki wykonanie zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. w kwocie 9.157.984 zł wraz z należnymi odsetki za zwłokę w kwocie 343.738 zł.
W decyzji tej organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania kontrolnego (w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczenia i wpłaty podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r.) o wydanie takiej decyzji wystąpił Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Z ustaleń dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wynikało bowiem, że w dokumentacji źródłowej Spółki za II kwartał 2013 r. znajdują się faktury na zakup paliwa od B sp. z o.o. z siedzibą we W. na łączną kwotę netto 82.811.927,49 zł i VAT 19.046.743,34 zł w tym:
- za kwiecień 2013 r. na kwotę netto 3.857.750,28 zł i VAT 887.282,57 zł;
- za maj 2013 r. na kwotę netto 37.796.154,44 zł i VAT 8.693.115,51 zł;
- za czerwiec 2013 r. na kwotę netto 41.158.022,77 i VAT 9.466.345,26 zł.
Faktury te, jak stwierdził organ I instancji, powołując się na ustalenia Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, nie dawały Spółce prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, gdyż nie dokumentowały faktycznego przebiegu transakcji. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania kontrolnego wynika, że Spółka na rzecz B sp. z o.o. dokonała w badanym okresie 402 przelewów na kwotę 87.054.000 zł tytułem przedpłat na zakup oleju napędowego. Po wpływie środków dokonywano przedpłat z tytułu podatku akcyzowego i opłaty paliwowej na konta podmiotów współpracujących, także podmiotów unijnych z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa. Część pieniędzy została wypłacona w formie gotówkowej, cześć przelana na konto w innym banku ([...] S.A.), a następnie także wypłacona w gotówce. Wystawione na rzecz Spółki przez B sp. z o.o. faktury miały nr od [...] do [...]2013, co oznacza, że [...] sp. z o.o. dostarczała paliwo jedynie Spółce. Przed rozpoczęciem współpracy ze Spółką B sp. z o.o. składała w zakresie podatku od towarów i usług deklaracje zerowe. Wobec B sp. z o.o. toczyło się postępowanie kontrolne zakończone wydaniem decyzji z [...]r. Z decyzji tej wynika, że B sp. z o.o. w okresie od kwietnia do czerwca 2013 r. wystawiała na rzecz Spółki faktury, które nie dokumentowały faktycznych transakcji, także, że B sp. z o.o. była podmiotem działającym w ramach mechanizmu, którego celem było uzyskiwanie korzyści majątkowych związanych z nierzetelnym rozlicznie podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowych nabyciach paliwa. Według organu I instancji, w rzeczywistości Spółka dokonywała wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa na własny rachunek i na własny koszt, a B sp. z o.o. była jedynie "słupem" mającym umożliwić dokonanie oszustwa podatkowego, polegającego na braku zapłaty należnego podatku od towarów i usług z tytułu pierwszej sprzedaży paliwa na terenie kraju. B sp. z o.o. nie zapłaciła podatku należnego od sprzedaży paliwa na rzecz Spółki, natomiast Spółka odliczyła podatek wykazany w fakturach sprzedaży wystawionych przez B sp. z o.o.
Uwzględniając te ustalenia, organ I instancji, jako podstawę zakwestionowania podatku naliczonego powołał art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej u.p.t.u.) i dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r. bez uwzględniania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez B sp. z o.o.
Ponadto wykazując istnienie obawy, że zobowiązania za ww. okresy rozliczeniowe nie zostaną przez Spółkę wykonane organ powołał się zarówno na wysokość udziałów wspólników Spółki, tj. łącznie 5.000 zł oraz wskazał na wysokości dochodu netto Spółki za 2012 r., który zgodnie z zeznaniem CIT-8 wyniósł 57.149,85 zł i oraz na wysokość wpłaconych przez Spółkę zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 2013 r. (tj. 52.597 zł). Uwzględniając te dane organ I instancji stwierdził, że Spółka nie osiąga dochodu pozwalającego na zapłatę podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r. w kwotach wynikających z dokonanego rozliczenia. Wskazał także organ, powołując się na dane z deklaracji VAT 7 i VAT-7K, że Spółka za okres od I-X 2013 r. dokonała sprzedaży towarów i usług za kwotę 421.876.991 zł oraz zakupu na kwotę 421.999.734 zł; za 2012 r. dokonała sprzedaży za kwotę 27.888.174 zł i zakupu 28.164.983 zł. Oznacza to, że Spółka deklarowała od początku działalności wyższe zakupy niż sprzedaż. Ze sprawozdań finansowych wynika, że (na dzień 31.12.2012 r.) Spółka posiadał aktywa trwałe o wartości 296.800 zł (środki transportowe), a jej wartość bilansowa na koniec 2012 r. stanowiła kwotę 6.227.612,39 zł, z czego zapasy to 45.611,28 zł, należności krótkoterminowe to 5.116.927,51 zł, środki pieniężne i inne aktywa pieniężne to 704.041.68 zł. Uwzględniając podane wyżej dane organ I instancji uznał za realną obawę, że Spółka nie wywiąże się za zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące do kwietnia do czerwca 2013 r., co daje podstawę do zabezpieczenia tych zobowiązań.
W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego. W zakresie prawa procesowego wskazała na naruszenie:
- art. 122 O.p. przez zaniechanie jakichkolwiek własnych ustaleń faktycznych i prawnych i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w toku postępowania kontrolnego:
- art. 120 w zw. z art. 124 O.p. przez brak należytego uzasadnienia przesłanek wydanej decyzji oraz wydanie tej decyzji na podstawie nieprawdziwych informacji, a także brak rzetelności w referowaniu stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez przyjęcie pozorności czynności na podstawie danych pozyskanych od jednego kontrahenta, przez podanie jako przesłanki zabezpieczenia niewykonania zobowiązania, którego nie ma i nie wiadomo czy zostanie określone;
- art. 191 O.p. przez zawarcie w decyzji ustaleń niepopartych zgromadzonym w tej sprawie materiałem dowodowym i powoływanie się na niezweryfikowane i niepoparte dowodami informacje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
W zakresie prawa materialnego Spółka wskazała na rażące naruszenie art. 33 §1 w zw. z § 2 O.p. przez nieuzasadnione zabezpieczenie zobowiązań podatkowych, których wysokość wykazana w decyzji nie została w pełni uprawdopodobniona i została określona na podstawie bezprawnego przyjęcia pozorności czynności, bez jakichkolwiek dowodów, w szczególności bez sprawdzenia rzeczywistego przebiegu transakcji. Zdaniem Spółki, organ nie wykazał też istnienia przesłanki uzasadnionej obawy, że Spółka nie wykona zobowiązania podatkowego – nie można bowiem zabezpieczyć zobowiązania które nigdy nie zaistnieje. Przyjęte przez organ założenia, wg Spółki, są sprzeczne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.09.2013 r. (sygn. akt I FSK 1391/2012). Spółka wniosła też o przeprowadzenie dowodów.
Dyrektor Izby Skarbowe, po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania, decyzję organu I instancji:
- uchylił w części dotyczącej określenia zobowiązania Spółce przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. w kwocie 9.157.987 zł oraz odsetek za zwłokę należnych od kwoty zaległości w tym podatku w wysokości 343.738 zł i orzekł o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwice 2013 r. w kwocie 9.157.987 zł oraz odsetek za zwłokę należnych od kwoty zaległości w tym podatku w wysokości 343.738 zł;
- w pozostałej części utrzymał w mocy.
Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że w decyzji pierwszoinstancyjnej popełniono błąd w postaci wadliwie wskazanego okresu za jaki określono przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 9.157.987 zł oraz odsetek za zwłokę należnych od kwoty zaległości w tym podatku w wysokości 343.738 zł, wskazując miesiąc kwiecień 2013 r. zamiast czerwiec 2013 r. Jakkolwiek organ odwoławczy rozbieżność tę uznał za błąd pisarski wydającego decyzję organu podatkowego, to z uwagi na to, że błąd ten dotyczył istoty rozstrzygnięcia, nie było możliwe naprawienie tego błędu w trybie art. 213 O.p. Dlatego organ odwoławczy za konieczne uznał uchylenie i zmianę w tym zakresie decyzji.
Dalej organ podatkowy wyjaśnił, że postępowanie zabezpieczające jest postepowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego (podatkowego). Decyzja określające zobowiązanie podatkowe i decyzja zabezpieczająca nie rozstrzygają tej samej kwestii. Celem tej pierwszej jest podanie kwoty zobowiązania należnej w świetle przepisów prawa. Celem decyzji o zabezpieczeniu, dokonanym przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jest stwierdzenie przesłanek uzasadniających zabezpieczenie. Określenie decyzją o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania ma wyłącznie charakter informacyjny, w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegająca zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie jest to jednak kwota rzeczywiście obciążającą podatnika, kwota taka jest bowiem określona dopiero po zakończeniu postępowania kontrolnego (podatkowego) w decyzji wymiarowej.
Odnosząc się do wniosków dowodowych Spółki zawartych w odwołaniu, tj. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów (faktur, listów przewozowych i innych towarzyszących transakcjom) na okoliczność rzeczywistego charakteru transakcji, organ odwoławczy przeprowadzanie tych dowodów uznał za przedwczesne, z uwagi na fakt, że wysokość zobowiązania podatkowego zostanie określona w innym postępowaniu.
Za istotną w sprawie organ podatkowy uznał, wynikającą z art. 33 § 1 O.p., przesłankę uzasadnionej obawy, że zobowiązania podatkowe nie zostanie wykonane. Uwzględniając ustaloną przez organ I instancji sytuację finansowa i majątkową Spółki, a także fakt ujęcia przez Spółkę w księgach i deklaracjach "pustych faktur" w celu obniżenia podatku należnego i tym samym obniżenie zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy stwierdził, że spełniona została przesłanka uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego przez Spółkę. Jedocześnie zaznaczył, że w postępowaniu zabezpieczającym obowiązują odformalizowane reguły dowodzenia, gdyż organ podatkowy ma jedynie uprawdopodobnić kwotę zobowiązania i obawę niewykonania tego zobowiązania. Wystarczające jest zatem przedstawienia charakteru uchybień i okoliczności, które spowodowały konieczność wydania decyzji określającej podatek i wskazanie kwoty którą przyjęto do wyliczenia podatku. Wszystkich niezbędnych ustaleń dokonano w rozpoznawanej sprawie prawidłowo określając przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych. Wykazano też przesłankę wynikającą z art. 33 § 1 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie prawa procesowego i prawa materialnego.
W zakresie prawa procesowego Spółka wskazała na naruszenie:
- art. 122 O.p. przez zaniechanie jakichkolwiek własnych ustaleń faktycznych i prawnych i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w toku postępowania kontrolnego:
- art. 120 w zw. z art. 124 O.p. przez brak należytego uzasadnienia przesłanek wydanej decyzji oraz wydanie tej decyzji na podstawie nieprawdziwych informacji, a także brak rzetelności w referowaniu stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez przyjęcie pozorności czynności na podstawie danych pozyskanych od jednego kontrahenta, przez podanie jako przesłanki zabezpieczenia niewykonanie zobowiązania, którego nie ma i nie wiadomo czy zostanie określone, a także przez pominiecie faktu braku powiązań rodzinnych i osobistych między A sp. z o.o. a B sp. z o.o., zaś transakcje między tymi podmiotami realizowane były przelewami na rachunek bankowy;
- art. 191 O.p. przez zawarcie w decyzji ustaleń niepopartych zgromadzonym w tej sprawie materiałem dowodowym i powoływanie się na niezweryfikowane i niepoparte dowodami informacje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
W zakresie prawa materialnego Spółka wskazała na rażące naruszenie art. 33 §1 w zw. z § 2 O.p. przez nieuzasadnione zabezpieczenie zobowiązań podatkowych, których wysokość wykazana w decyzji nie została w pełni uprawdopodobniona i została określona na podstawie bezprawnego przyjęcia pozorności czynności, bez jakichkolwiek dowodów, w szczególności bez sprawdzenia rzeczywistego przebiegu transakcji. Zdaniem Spółki, organ nie wykazał też istnienia przesłanki uzasadnionej obawy, że Spółka nie wykona zobowiązania podatkowego – nie można bowiem zabezpieczyć zobowiązania które nigdy nie zaistnieje. Przyjęte przez organ założenie, wg Spółki, są sprzeczne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.09.2013 r. (sygn. akt I FSK 1391/2012). Spółka wniosła też o przeprowadzenie dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia wad w przeprowadzonym postępowaniu, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a.
W zakresie tak określonej kognicji sądu skarga nie zasługuje.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane na podstawie art. 33. Stosownie do uregulowań zawartych w tym przepisie, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję (art. 33 § 1 O.p.). Zabezpieczenia takiego można dokonać także w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 2 pkt 2 O.p.), zabezpieczeniu podlega wówczas także kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3 O.p.). W przypadku zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w toku postępowanie podatkowego lub kontroli podatkowej, organ podatkowy, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania, określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 4 pkt 4 O.p.).
Przepis art. 33 § 2 pkt 2 i 3 O.p. daje zatem podstawę do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub decyzji określającej wysokość zwrotu podatku. Regulacja ta dotyczy zatem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, istniejących, które powstały z mocy samego prawa (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). Warunkiem zastosowania zabezpieczenia, o którym w art. 33 § 2 pkt 2 O.p. jest prowadzenie postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, zmierzających do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Warunek ten jest spełniony także w przypadku postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy kontroli skarbowej. Postępowanie to łączy w sobie procedurę postępowania podatkowego oraz procedurę kontroli podatkowej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. W tym jednak przypadku uprawnionym do dokonania zabezpieczenia nie jest organ kontroli skarbowej, który prowadzi to postępowanie, ale na wniosek tego organu właściwy dla kontrolowanego organ podatkowy, który jest wierzycielem obowiązków wynikających z decyzji wydawanych przez organ kontroli skarbowej. Określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, które ma być zabezpieczone, w przypadku zabezpieczenia dokonywanego w trybie art. 33 § 2 pkt 2 O.p., zasadza się na ustaleniach trwającego postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Ustalenia te nie mają zatem charakteru ostatecznego, bowiem postępowanie wymiarowe jest w toku, winny jednak opierać się na okolicznościach już wykazanych w tym postępowaniu.
Kolejny warunek, jaki musi być spełniony, aby za zasadne uznać zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, dotyczy wykazania przez organ wydający decyzje, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania tego zobowiązania. Zauważyć należy, że wymienione w art. 33 § 1 O.p. przesłanki szczegółowe (tj. trwałe nieuiszczanie przez podatnika zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję) stanowią jedynie przykłady działania uzasadniającego obawę niewykonania zobowiązania podatkowego i nie stanowią katalogu zamkniętego. Oznacza to, że organ podatkowy może wskazać także na inne okoliczności uzasadniające istnienie obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
W rozpoznawanej sprawie decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego ciążącego na Spółce w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r. został wydana w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. na podstawie postanowienia z [...]r. Prawidłowo zatem w spawie zabezpieczenia orzekał Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G., jako organ właściwy dla kontrolowanego, na wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Prawidłowo także Naczelnik Urzędu Skarbowego, określając przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r., powołał się na ustalenia dokonane w prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowaniu kontrolnym. W szczególności wskazał, że zakwestionowane faktury na nabycie oleju napędowego pochodziły od jednego podmiotu, tj. B sp. z o.o. Wystawione na rzecz Spółki przez B sp. z o.o. faktury miały nr od [...]do [...]2013 co oznacza, że B sp. z o.o. dostarczała paliwo jedynie Spółce. Przed rozpoczęciem współpracy z A sp. z o.o., B sp. z o.o. składała w zakresie podatku od towarów i usług deklaracje zerowe. Wobec B sp. z o.o. toczyło się postępowanie kontrolne zakończone wydaniem decyzji z [...]r. Z decyzji tej wynika, że B sp. z o.o. w okresie od kwietnia do czerwca 2013 r. wystawiała na rzecz Spółki faktury, które nie dokumentowały faktycznych transakcji i była podmiotem działającym w ramach mechanizmu, którego celem było uzyskiwanie korzyści majątkowych związanych z nierzetelnym rozlicznie podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowych nabyciach paliwa. Wskazano także, że A sp. z o.o. w okresie od kwietnia do czerwca 2013 r. dokonała na rzecz B sp. z o.o. 402 przelewów na kwotę 87.054.000 zł tytułem przedpłat na zakup oleju napędowego. Po wpływie środków dokonywano przedpłat z tytułu podatku akcyzowego i opłaty paliwowej na konta podmiotów współpracujących, także podmiotów unijnych z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa. Część pieniędzy została wypłacona w formie gotówkowej, cześć przelana na konto w innym banku ([...] S.A.), a następnie także wypłacona w gotówce. Uwzględniając powyższe ustalenia, zasadnie organy obu instancji przyjęły, że Spółka dokonywała wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa na własny rachunek i na własny koszt, a B sp. z o.o. była jedynie podmiotem mającym umożliwić dokonanie oszustwa podatkowego, polegającego na braku zapłaty należnego podatku od towarów i usług z tytułu pierwszej sprzedaży paliwa na terenie kraju. B sp. z o.o. nie zapłaciła bowiem podatku należnego od sprzedaży paliwa na rzecz Spółki, natomiast Spółka odliczyła podatek wykazany w fakturach sprzedaży wystawionych przez B sp. z o.o. Zasadnie także wskazano, jako podstawę zakwestionowania podatku naliczonego przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a u.p.t.u. i określono przybliżone kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług bez uwzględniania podatku naliczonego.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych przez brak własnych ustaleń organu wydającego decyzję o zabezpieczeniu co do przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych. Jak już wskazano w sprawach zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w toku postepowania podatkowego czy kontrolnego organ wydający decyzję o zabezpieczeniu opiera się na materiale dowodowym zebranym w toku postępowania podatkowego (kontrolnego). W rozpoznawanej sprawie ponieważ organem właściwymi do prowadzenia postępowania kontrolnego był Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, a do prowadzenia postępowania zabezpieczającego Naczelnik Urzędu Skarbowego, uzasadnionym było korzystanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z materiału dowodowego zebranego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zebrany w postępowaniu kontrolnym materiał dowodowy, w ocenie Sądu, dawał podstawę do określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych na zasadach i w kwotach wynikających z zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały także, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r. nie zostanie wykonane przez Spółkę. W tym zakresie organ I instancji zebrał materiał dowodowy (zeznanie CIT-8 za 2012 r. i dane o wpłaconych zaliczkach na podatek dochodowy za 2013 r., deklaracje VAT-7 i VAT-7K za miesiące od stycznia do października 2013 r., sprawozdanie finansowe za 2012 r.) i przeanalizował sytuację finansową i majątkową Spółki. Z przeprowadzonej analizy w sposób jednoznaczny wynika, że Spółka nie dysponuje środkami finansowymi, ani majątkiem umożliwiającymi zapłatę zobowiązań podatkowych w takiej wysokości. Dochód netto Spółki za 2012 r. wyniósł 57.149,85 zł, tytułem zaliczek na podatek dochodowy za 2013 r. Spółka wpłaciła 52.597 zł. Z danych zawartych w deklaracjach VAT-7 i VAT-7K wynika, że w okresie od stycznia do października 2013 r. sprzedaż towarów i usług była niższa o ponad 100.000 zł niż dokonywane zakupy, podobna prawidłowość wystąpiła też w 2012 r. Spółka zatem od początku działalności deklarowała sprzedaż w kwotach niższych niż dokonywane w analogicznym okresie zakupy. Także dane wynikające ze sprawozdania finansowego na 31 grudnia 2012 r. nie wskazują aby możliwa była zapłata zobowiązań podatkowych przez Spółkę w kwotach przekraczających 18.000.000 zł.
W ocenie Sądu chybione są zarzuty skargi zarówno w zakresie naruszenia przepisów procesowych, jak i naruszenia praw materialnego.
W zakresie określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych organy podatkowe miały prawo posłużyć się materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania kontrolnego, a zatem odwołując się do dowodów zebranych w tym postępowaniu nie naruszyły przepisów procesowych. Dokonując oceny tych dowodów organy podatkowe także nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Przypomnieć należy, że po zakończeniu postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określi Spółce wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r. i Spółce będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania od tej decyzji. Jednocześnie, zgodnie z art. 33a §1 pkt 2 O.p., decyzja o zabezpieczeniu wygaśnie z dniem doręczenia Spółce decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Nie doszło też, zdaniem Sądu, do naruszenia art. 33 § 1 i § 2 O.p. Organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów i w sposób właściwy zastosowany te przepisy w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie podnosiły organy podatkowe, że specyfika decyzji wydawanej w trybie art. 33 O.p. polega na tym, że określana jest tylko przybliżona, a nie ostateczna kwota zobowiązania podatkowego (wraz z odsetkami za zwłokę) i kwota ta jest zabezpieczana na majątku podatnika z uwagi na istniejącą uzasadnioną obawę, że zobowiązania to nie zostanie wykonane. Strona skarżące nie może zatem oczekiwać, że przybliżona kwota zobowiązania podatkowego, w postępowaniu zabezpieczającym zostanie określona w sposób szczegółowy i na podstawie wszystkich możliwych do przeprowadzenia w tym zakresie dowodów.
Sąd nie podziela też zarzutu skargi, że organy podatkowe nie wykazały, iż wystąpiła uzasadniona obawa, niewykonania przez Spółkę zobowiązania. Zebrano bowiem w tym zakresie wszystkie dowody dotyczące sytuacji finansowej i majątkowej Spółki i podano je szczegółowej analizie, wskazując zarówno na posiadany przez Spółkę majątek, zasoby finansowe oraz sposób prowadzenia działalności. Analiza ta jednoznacznie wskazała, że obawy, iż Spółka nie zapłaci ciążących na niej zobowiązań podatkowych są uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło