I SA/Wr 1644/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-24
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Maria Tkacz-Rutkowska, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. w sytuacji, gdy faktury dotyczące tego podatku zostały otrzymane w styczniu 2000 r., a podatnik ujął je w rejestrze zakupu i deklaracji VAT-7 za marzec 2000 r. pomimo braku oryginału lub duplikatu faktury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy o VAT, odliczenie podatku naliczonego mogło nastąpić nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc otrzymania faktury i nie później niż w miesiącu następnym. Ponadto, brak oryginału lub duplikatu faktury pozbawiał podatnika prawa do odliczenia. Trudna sytuacja materialna podatnika nie miała wpływu na określenie wysokości podatku, ale mogła być uwzględniona w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. Organ podatkowy pozbawił podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych w styczniu 2000 r., argumentując, że odliczenie powinno nastąpić w styczniu lub lutym 2000 r. Zakwestionowano również prawo do odliczenia podatku z powodu braku oryginału faktury. Skarżący zarzucił naruszenie zasad współżycia społecznego i nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji materialnej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz doradcy podatkowego zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA – Maria Tkacz-Rutkowska Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Paulina Wódka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. I) oddala skargę; II) zasądza od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz doradcy podatkowego S. M. – W. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. z dnia [...] Nr [...]określającą kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. w wysokości [...]zł.
Powołaną na wstępie decyzją organ podatkowy pierwszej instancji pozbawił podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w marcu 2000 r. w kwocie [...] zł wynikającego z faktur nr [...] z dnia [...]i nr [...]z dnia [...] , powołując się na art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm. zwanej dalej "ustawą o ptu"). Wskazano bowiem, iż podatnik mógł odliczyć podatek naliczony w kwocie [...] zł w rozliczeniu podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. lub luty 2000 r. tj. w miesiącu otrzymania faktury bądź w miesiącu następnym. Ponadto organ pierwszej instancji, działając na podstawie § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), zakwestionował podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w wysokości [...] zł, gdyż podatnik ujął w rejestrze zakupu i deklaracji VAT-7 za marzec 2000 r. nie posiadające oryginału lub duplikatu faktury, z której wynikałby ten podatek. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji zwiększył podatek naliczony o kwotę [...]zł na skutek uporządkowania kwestii podwójnego opodatkowania zaksięgowania faktury nr [...]z dnia [...]. Na skutek poczynionych ustaleń za luty 2000 r. organ podatkowy pierwszej instancji nie uwzględnił wynikającej z deklaracji VAT-7 nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przypadającej do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe uchybienia Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. określił podatnikowi kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł zamiast deklarowanej przez podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł.
W wyniku złożonego odwołania pismem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji wraz z argumentacją w niej zawartą.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie określonych w nich kwot. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż zaskarżona decyzja podjęta została bez uwzględnienia wszystkich wyjaśnień skarżącego oraz w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz bez analizowania znanej Urzędowi trudnej sytuacji materialnej oraz osobistej podatnika.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, iż na bezzasadność zarzutu naruszenia zasady współżycia społecznego, powołując się na art. 84 Konstytucji RP. Podniesiono także, że powołana przez stronę skarżącą trudna sytuacja materialna nie ma wpływu na określenie wysokości należnego podatku ale niewątpliwie będzie uwzględniona w trakcie postępowania w zakresie umorzenia kwoty podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Natomiast poza zakresem kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest umarzanie kwot zaległości podatkowych. Przeprowadzając zatem kontrolę legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa procesowego, ani prawa materialnego.
Zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o ptu obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. W przedmiotowej sprawie podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych w miesiącu styczniu 2000 r. Zatem za prawidłowe należy uznać postępowanie organów polegające na zakwestionowaniu tego podatku w rozliczeniu podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. Jednocześnie wypada wskazać, iż podatek ten został uwzględniony przez organy podatkowe w rozliczeniu za luty 2000 r.
Sąd podzielił także stanowisko organów podatkowych w przedmiocie zakwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego, który został ujęty w ewidencji zakupu i deklaracji podatkowej pomimo braku stosownego dokumentu. Brak dokumentu na potwierdzenie poczynionego zakupu pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż stosownie do § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 51.
Prawidłowo także organy nie uwzględniły wynikającej z deklaracji podatkowej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Organy podatkowe korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 10 ust. 2 ustawy o ptu, określiły zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2000 r. odmiennie niż to wynikało z deklaracji podatkowej, co miało wpływ na rozliczenie marca 2000 r.
Zasadnie także organ odwoławczy wskazał, iż podniesione w skardze okoliczności trudnej sytuacji materialnej czy osobistej podatnika nie mają wpływu na określenie wysokości należnego podatku, lecz mogą być uwzględnione w postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 p.s.a. Z uwagi na przyznanie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.s.a. prawa pomocy w zakresie całkowitym: zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, Sąd orzekł o wynagrodzeniu doradcy podatkowego na podstawie art. 250 p.s.a. oraz art. 41b ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.) i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).
Powołane przepisy
art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawyart. 84 Konstytucjiart. 3 § 1art. 10 ust. 2 ustawyart. 151art. 246 § 1 pkt 1art. 250art. 41b ust. 1 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło