I SA/Wr 1660/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska Protokolant: starszy asystent sędziego Dagmara Stankiewicz - Rajchman po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2016 r. i 29 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A S. A. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi A S. A. z siedzibą we W. (dalej: spółka, strona skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej także: organ podatkowy, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2015 r. (nr [...]) którą organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2011 w wysokości 419.202,00 zł. Organ pierwszej instancji wskazał, że w zeznaniu CIT-8 za 2011 r. spółka wykazała przychody ze źródeł przychodów w kwocie 333 457 601, 16 zł, przychody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium kraju (w kwocie 11 418 834, 90 zł) wolne od opodatkowania na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: u.p.d.o.p.) oraz koszty uzyskania przychodów w wysokości 334 325 044, 22 zł. We wskazanym zeznaniu spółka nie ujawniła przychodów, kosztów uzyskania tego przychodu oraz dochodu osiągniętego z tytułu posiadanego udziału w spółce osobowej B. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skarżąca spółka nie prowadziła na Cyprze działalności gospodarczej poprzez zakład a co za tym idzie, jej dochód jako udziałowca spółki osobowej na Cyprze – B (dalej zwana również B) na podstawie art. 5 u.p.d.o.p. podlega opodatkowaniu w Polsce. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, organ drugiej instancji decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy zgadzając się ze stanowiskiem organu kontrolnego, iż skarżąca spółka – będąca dominującą spółką w grupie A – w 2011 r. nie prowadziła na Cyprze działalności poprzez "zakład" a w konsekwencji nie wykazała w zeznaniu CIT-8 i CIT-8/0 dochodu z udziału w spółce osobowej B na Cyprze zawiązanej na podstawie umowy z dnia [...] maja 2011 r., w której była udziałowcem posiadając 99% udziałów. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ podkreślił, że spółka osobowa B nie jest podatnikiem podatku dochodowego na gruncie prawa polskiego, jak i cypryjskiego. Oznacza to, że osiągnięty przez nią dochód opodatkowany jest na poziomie jej wspólników (proporcjonalnie do posiadanego przez nich udziału), nie zaś na poziomie samej spółki. Zatem, jak wskazał organ, B nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym na Cyprze, opodatkowaniu podlegać będą jej wspólnicy a sama spółka osobowa nie spełnia kryterium rezydencji. Dalej wskazano, że miejscem prowadzenia przedsiębiorstwa każdego ze wspólników jest kraj rezydencji wspólnika, a tylko w przypadku prowadzenia poza krajem rezydencji działalności, która powoduje powstanie "zakładu" dochód osiągnięty poprzez prowadzone za granicą przedsiębiorstwo opodatkowany jest za granicą, czyli w państwie źródła, tzn. w państwie, w którym ten dochód został faktycznie wypracowany. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności na Cyprze poprzez położony tam "zakład", lecz na terytorium RP i stanowisko to zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że skarżąca winna wykazać z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód przypisany B oraz opodatkować ten dochód w kraju swojej siedziby, tj. Polsce. Zdaniem organu podjęte działania, które doprowadziły do utworzenia cypryjskiej spółki osobowej miały jedynie na celu przerzucenie części dochodu z działalności spółki polskiej z udzielania licencji i pożyczek spółkom C, na spółkę działającą w kraju stosującym niższe stawki podatkowe. Opisane przez organy działania w postaci wniesienia aportu do tej spółki oraz stanie się licencjobiorcą, zamiast właścicielem wartości niematerialnych i prawnych, podjęte zostały w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych. Podkreślił organ, że skarżąca nie wykazała w swojej działalności prowadzonej w roku 2011 dochodów przypisanych cypryjskiej spółce faktycznie zrealizowanych na terytorium RP. Późniejsze jej działania miały doprowadzić do wykazania istnienia "zakładu" oraz do opodatkowania dochodu spółki osobowej na terytorium Cypru jako "zakładu" D. W rzeczywistości spółka osobowa B nie prowadziła działalności na terytorium Cypru, a podatnik nie wykazał, że za pośrednictwem tej spółki działalność na Cyprze prowadził. W skardze, skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając organom podatkowym przede wszystkim błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na nieuprawnionym przyjęciu, iż działania spółki obejmujące utworzenie spółki osobowej na Cyprze i wniesienie do niej aportu w postaci wartości niematerialnych i prawnych podjęte zostały wyłącznie w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych w sytuacji, gdy zasadniczym powodem tych działań było utworzenie centrum finansowego na Cyprze, które zarządzałoby wartościami niematerialnymi i prawnymi grupy kapitałowej i udzielało na nie licencji oraz udzielało finansowania spółkom zależnym, a wybór jurysdykcji cypryjskiej podyktowany był m.in. ułatwieniami w przepływie kapitału pomiędzy tym krajem i krajami Europy Wschodniej, a zwłaszcza Rosji, co miało istotne znaczenie w kontekście realizacji podstawowego celu, w jakim to centrum finansowe zostało utworzone. Powyższe zaś – zdaniem strony skarżącej - spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż spółka osobowa nie prowadziła działalności na terytorium Cypru w sytuacji, w której całokształt okoliczności sprawy wskazywał jednoznacznie, iż działalność taka była prowadzona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...] września 2015 r. oraz [...] stycznia 2016 r. spółka podtrzymała zajęte w skardze stanowisko i argumentację, jak również wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów załączonych do wymienionych pism procesowych. Ponadto, w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia skarżąca wniosła o zwieszenie postępowania sądowego, w związku ze złożonym do Ministra Finansów podstawie art. 26 ust. 1 umowy z dnia 4 czerwca 1992 r. między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku (Dz. U. z 1993 r. Nr 117, poz. 523 ze zm., dalej: UPO) wnioskiem o wszczęcie procedury wzajemnego porozumiewania się z Ministrem Finansów Republiki Cypru w celu uniknięciu opodatkowania niezgodnego z UPO . W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. organ odwoławczy wniósł o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlegało zawieszeniu z urzędu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. O wskazanej w powyższym przepisie zależności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym a wynikiem innego postępowania można mówić wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego. Innymi słowy, wynik odrębnego postępowania sądowego lub administracyjnego jest ściśle związany z przedmiotem toczącej się sprawy a zapadłe w nim rozstrzygnięcie wpłynie (lub może wpłynąć) na wynik zawieszonego postępowania. Postępowanie od którego zależeć będzie ewentualny kierunek rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej stanowić będzie zatem dla tej sprawy zagadnienie wstępne (prejudycjalne). Celem skorzystania przez sąd z możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania jest uniknięcie konieczności wznawiania postępowania sądowoadministracyjnego lub administracyjnego, w wypadku, gdyby zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez ten sąd odmiennie. Zauważyć należy, że przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została ujęta bardzo szeroko. W doktrynie przyjmuje się, że praktycznie każde postępowanie przed organami państwa może być uznane za prejudycjalne dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 401). Praktyka sądowa również opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Pogląd ten należy zaaprobować. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie postepowania sądowoadministracynego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Okoliczności te są związane między innymi z wydaną w dniu 12 stycznia 2016 r. przez Ministerstwo Cypru Departament Podatkowy interpretacją podatkową w przedmiocie istnienia na Cyprze zagranicznego zakładu Spółki oraz miejsca opodatkowania jego dochodów. Z uwagi na fakt, iż organy podatkowe konsekwentnie kwestionują powyższą okoliczność potwierdzoną także we wcześniejszej interpretacji przez Ministerstwo Cypru Departament Podatkowy wydanej w dniu 19 kwietnia 2012 r. Spółka w dniu 18 stycznia 2016 r. na podstawie art. 26 ust. 1 UPO złożyła do Ministra Finansów wniosek o wszczęcie procedury wzajemnego porozumiewania się z Ministrem Finansów Republiki Cypru w celu uniknięciu opodatkowania niezgodnego z UPO w związku z wystąpieniem podwójnego opodatkowania dochodów spółki osiągniętych w 2011 z tytułu udziału w zysku spółki osobowej prawa cypryjskiego. Wynik procedury wzajemnego porozumiewania się pomiędzy Ministrem Finansów Rzeczypospolitej Polskiej a Ministrem Finansów Republiki Cypru ma – w ocenie Sądu – istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, ponieważ niezależnie od jej wyniku musi on zostać uwzględniony przez władze podatkowe obu państw w krajowych rozstrzygnięciach. Wynik procedury wzajemnego porozumiewania się ma zatem dla niniejszego postępowania charakter zagadnienia wstępnego, tj. może od niego zależeć prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy ze skargi Spółki i mieści się w relacji wymaganej dla zawieszenia postępowania, a określonej przepisem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zauważyć też należy, że od 1 stycznia 2016 r. przepisy Ordynacji Podatkowej przewidują możliwość zawieszenia postepowania podatkowego właśnie ze względu na toczącą się procedurę wzajemnego porozumienia się - art. 201 § 1b pkt 2, co wskazuje, że ustawodawca dostrzegł, iż wynik procedury wzajemnego porozumienia się ma istotne znaczenia dla postepowań podatkowych i prawidłowości zapadających w nich rozstrzygnięć. W świetle powyższego Sąd uznał za celowe wstrzymanie biegu sprawy sądowej, której dotyczy wniosek Spółki, do czasu zakończenia procedury wzajemnego porozumiewania się na podstawie art. 26 ust. 1 UPO. Uznając, że zawieszenie postępowania uzasadnione jest również ze względów celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zawiesił postępowanie sądowe.