I SA/Wr 1671/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-03-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym, której kwota przekracza możliwości finansowe strony, może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania?
Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że jej wykonanie w obecnej sytuacji majątkowej skarżącej spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza w kontekście istnienia innych decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym. Ponadto, sąd zawiesił postępowanie sądowe, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o podatku akcyzowym, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego. Skarżąca nie zgadzała się z zastosowaniem wyższej stawki akcyzy, argumentując, że spełniła warunki do zastosowania stawki preferencyjnej. Wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, podnosząc, że jej wykonanie, ze względu na sytuację majątkową, grozi wyrządzeniem znacznej szkody i powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, w tym likwidacją działalności gospodarczej. Sąd uwzględnił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oraz zawiesił postępowanie sądowe.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji oraz zawieszono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2009 r. postanawia: I . wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; II. zawiesić z urzędu postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego ustalono, iż skarżąca przy sprzedaży oleju opałowego w objętym sporem okresie nie mogła skorzystać z obniżonej stawki podatku akcyzowego, albowiem nie złożyła miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, o jakim mowa w art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm. – w skrócie: "ustawa o podatku akcyzowym"). Zdaniem organów podatkowych, jest to jeden z koniecznych, określonych ustawowo warunków (art. 89 ust. 5 – 15 ustawy o podatku akcyzowym), których łączne spełnienie daje prawo do zastosowania przy sprzedaży oleju opałowego preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Niespełnienie natomiast chociażby jednego z nich, skutkuje utratą tego prawa, a co za tym idzie, zastosowaniem wyższej stawki akcyzy w wysokości 1.822,00 zł/1000 litrów. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podnosząc szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca sformułowała również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu którego podniosła, że organ podatkowy wydał wobec niej 16 decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym na łączną kwotę około 2.000.000 zł (wraz z odsetkami ponad 2.500.000 zł) i ich ewentualne wykonanie, ze względu na sytuację majątkową skarżącej, grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia jej znacznej szkody i powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Egzekucja uniemożliwi bowiem prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej i zagrozi dalszemu bytowi spółki. Kwota zobowiązania podatkowego przekracza osiągnięty przez skarżącą przychód. Skarżąca podkreśliła, że sprzedając w ramach prowadzonej działalności olej opałowy stosowała preferencyjną stawkę podatku VAT, a zatem nie pobrała podatku w wysokości określonej w decyzji. Wykonanie decyzji obligowałoby stronę do zapłaty kwoty z własnych dochodów (majątku). Zapłata podatku przekreśliłaby jakiekolwiek możliwości prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i uzyskiwanie zarobku. Egzekucja wiązałaby się bowiem z zajęciem rachunków bankowych i trwałym zaprzestaniem płacenia należności kontrahentom oraz z zajęciem wszelkiego majątku niezbędnego do prowadzenia działalności zarobkowej. Kwota niemal 2.000.000 zł należności podatkowych, zupełnie przekreśla szansę prowadzenia działalności gospodarczej. Taki wymiar podatku (nie licząc odsetek) obligowałby skarżącą do przeznaczania przez 20 lat dochodu netto wyłącznie na pokrycie zaległości podatkowej i to przy założeniu, że dochód ten wynosiłby 100.000 zł netto rocznie. Skarżąca dodała, że wykonanie decyzji spowoduje zaprzestanie spłacania kredytów bankowych i utratę wiarygodności przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko wraz z jego argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.s.a.", Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 308/09). Nie wystarczy zatem ogólny wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 u.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku, Sąd stwierdza, że skarżąca wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji w jej obecnej sytuacji majątkowej, spowoduje wyrządzenie skarżącej znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza wobec istnienia innych decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym. Wykonanie zaskarżonej decyzji może bowiem realnie doprowadzić do pozbawienia skarżącej płynności finansowej oraz spowodować konieczność natychmiastowej likwidacji prowadzonej działalności. Tym bardziej, iż z akt sprawy wynika, że w stosunku do roku 2010, kiedy to przy przychodach nieco ponad 8.600.000 zł, osiągnęła dochód w kwocie 123.000 zł, obroty skarżącej w 2011 r. znacznie zmalały. Świadczą o tym w szczególności malejące obroty na rachunkach bankowych oraz spadek wartości sprzedawanych towarów i usług. Ponadto, nie posiada ona majątku trwałego o znacznej wartości. Niewątpliwym zatem jest, w ocenie Sądu, iż zaistniały przesłanki dla udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 61 § 3 i 5 u.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1) u.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W sprawie zawisłej pod sygn. akt I SA/Wr 1184/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 05.12.2011 r., skierował do Trybunału Konstytucyjnego następujące pytanie prawne: ,,Czy art. 89 ust. 16 w związku z art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zakresie w jakim warunkuje zastosowanie stawki akcyzy na wyroby energetyczne – olej opałowy – określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym od spełnienia warunku z przepisu art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym?’’ W ocenie Sądu, zagadnienie prawne objęte powyższym pytaniem ma istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy. Przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego będą bowiem regulacje ustawy o podatku akcyzowym, które legły u podstaw zaskarżonej w sprawie decyzji. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) u.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło