I SA/Wr 1694/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-02-17
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększone o podatek VAT?Ratio decidendi
Tak, adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., powiększone o podatek VAT. Wynika to z interpretacji § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) tego rozporządzenia, który przewiduje dwie hipotezy dotyczące wynagrodzenia za sporządzenie skargi kasacyjnej, a sytuacja, gdy adwokat prowadził sprawę w pierwszej instancji, kwalifikuje się do zastosowania stawki 50%.Stan faktyczny
Wniosek adwokata R. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Adwokat został ustanowiony z urzędu, reprezentował stronę w pierwszej instancji, a następnie sporządził skargę kasacyjną. Sąd rozpatrywał kwestię wysokości należnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi R. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku adwokata R. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia przyznać adwokatowi R. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał R. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adwokata R. S. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącego.
Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentowała stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, w którym referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. przyznał adwokatowi R. S. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł.
W treści skargi kasacyjnej z dnia 5 kwietnia 2014 r. od wyroku Sądu z dnia 29 stycznia 2014 r. oraz pisma procesowego z dnia 27 stycznia 2017 r. wyznaczony z urzędu adwokat zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym i oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części.
Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 2 września 2016 r. wynika, że profesjonalny pełnomocnik procesowy z urzędu nie stawił się na tym posiedzeniu sądu.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805 – dalej powoływanego jako Rozporządzenie z 2015 r.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 Rozporządzenia z 2015 r.), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie, w której postępowanie przed sądem administracyjnym w II instancji zostało wszczęte skargą kasacyjną z dnia 5 kwietnia 2014 r. i rozstrzygniętej w dniu 2 września 2016 r., zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat, który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził i wniósł skargę kasacyjną.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia.
Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu.
Jak wynika z postanowienia referendarskiego z dnia 28 kwietnia 2014 r. sprawa ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych zaliczana jest do kategorii spraw określonych w przepisie lit. c pkt 1) ust. 1 § 18 Rozporządzenia przewidującym stawkę minimalną w kwocie 240 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta
z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą
w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 27,60 zł (23% kwoty 120 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 27,60 zł, w łącznej kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100).
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło