I SA/Wr 171/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant starszy asystent sędziego Anna Kruś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 przy udziale sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa) stwierdziło, że odwołanie M.M. od postanowienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2009 r. i za lata 2010 - 2011 w łącznej kwocie [...] zł zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Ustaliło Kolegium, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta ustalił stronie podatek od nieruchomości za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2009 r. oraz za lata 2010 i 2011, doręczoną w dniu 22 sierpnia 2013 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 5 września 2013 r., natomiast odwołanie od tej decyzji złożono w organie podatkowym I instancji w dniu 9 września 2013 r., a więc 4 dni po upływie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1) Ordynacji podatkowej, co wynika z przepisów art. 223 § 2 pkt 1), art. 12 § 1 i § 5, § 6 pkt 2) Ordynacji podatkowej. Ponieważ warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej wniesienia, uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Podniósł organ, że strona wnioskiem z dnia 18 września 2013 r. zwróciła się do organu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości, któremu to wnioskowi, postanowieniem z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze od powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M.M. zarzucił organowi podatkowemu II instancji naruszenie art. 223 § 2 pkt 1) w zw. z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez błędne jego zastosowanie i wskazanie, że odwołanie zostało wniesione po terminie, mimo, iż strona złożyła zasadny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu terminu; naruszenie przepisów art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez błędne jego zastosowanie i wskazanie, iż skarżący jako pracodawca zawsze odpowiada za błędy pracownika; naruszenie przepisów art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez założenie, że pracownik skarżącego uchybił terminowi do wniesienia odwołania tylko przez swoje niedbalstwo oraz, że nie był on należycie przez podatnika reprezentowany mimo, że nie ustalono tych okoliczności i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego uzasadniony był jego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, stąd też konsekwentnie wniósł skargę od postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Wyjaśnił skarżący swój charakter pracy wymagający powierzenia niektórych czynności sprawdzonemu i przeszkolonemu pracownikowi, który wywiązał się pod jego nieobecność ze wszystkich powierzonych mu zadań prawidłowo, poza złożeniem odwołania od postanowienia ustalającego wymiar podatku od nieruchomości w terminie. W opinii skarżącego wybór konkretnego pracownika dawał rękojmię, że wykona on i to zadanie prawidłowo. Zatem stanowisko organu, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło z winy skarżącego, jest błędne. Zarzucił skarżący, że w realiach sprawy nie było uprawnione postępowanie organów polegające na domniemaniach, skarżący brał udział w postępowaniu, a jeżeli organ kwestionował podaną przez niego wersję, winien ja sprawdzić. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację z jego uzasadnienia i ustosunkowując się do zarzutów skargi. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 170/14 Sąd oddalił skargę M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy M.M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania wymaga ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki z art. 228 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej, a więc czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Poza kognicją Sądu w sprawie pozostaje wywiedziona w skardze argumentacja dotycząca przyczyn tego uchybienia i zasadności przywrócenia tego terminu. Argumentacja ta była przedmiotem oceny przez Sąd, który przeprowadził na skutek skargi podatnika kontrolę legalności postanowienia Kolegium z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy M.M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...] w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 170/14, w której w dniu 2 kwietnia 2014 r. zapadł wyrok oddalający skargę. Rozważania w przedmiocie legalności zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1) Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do przywołanego przepisu prawa warunkiem ustalenia faktu zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest ustalenie prawidłowości i skuteczności doręczenia tej decyzji czyli ustalenie, w jakim dniu decyzja została doręczona i czy została doręczona prawidłowo oraz daty wniesienia od niej odwołania. Z akt sprawy oraz treści zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzja organu podatkowego I instancji doręczona została stronie w dniu 22 sierpnia 2013 r. w na adres wskazany jako adres korespondencyjny do doręczeń, co stanowi okoliczność bezsporną. Decyzja zawierała pouczenie o trybie i środkach zaskarżenia. Zgodnie zatem z treścią powołanego na wstępie przepisu, upływ terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji doręczonej pełnomocnikowi strony w dniu 22 sierpnia 2013 r. (czwartek), rozpoczął swój bieg w dniu 23 sierpnia 2013 r. (piątek) i upłynął z dniem 5 września 2013 r. (czwartek). W terminie tym odwołanie nie zostało wniesione (nadane w urzędzie pocztowym). Nastąpiło to dopiero w dniu 9 września 2013 r. Powołany art. 228 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej, wymaga od organu odwoławczego, w przypadku gdy nastąpi uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nie pozostawiając tej czynności uznaniu administracyjnemu. Jednym słowem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest kategorią obiektywną, a jej zaistnienie stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Bez znaczenia, dla stwierdzenia uchybienia terminu, są przyczyny tego uchybienia. Strona w skardze kwestionuje prawidłowość stwierdzenia przez Kolegium uchybienia terminu do wniesienia odwołania w momencie, gdy jednocześnie ten organ podatkowy rozpoznaje wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu jest to zarzut chybiony. W pierwszej kolejności wypada wskazać, że stwierdzenie uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej oraz wniosek o przywrócenie uchybionego terminu to dwie osobne instytucje procesowe postępowania podatkowego. Dalej trzeba pamiętać, że uchybienie terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym jest warunkiem przedmiotowości wniosku o przywrócenie terminu dla tej czynności. Bez uchybienia terminu nie może być mowy o postępowaniu w sprawie jego przywrócenia. Już zatem logiczne i przyczynowo-skutkowe spojrzenie na obie instytucje procesowe pozwala sformułować konkluzję, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie ma żadnego wpływu na stwierdzenie uchybienia terminu. Przesądzające jednak dla wyniku sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia znaczenie ma fakt, że ustawodawca w obowiązującym unormowaniu postępowania podatkowego nie uzależnił stwierdzenia przez organ uchybienia terminu od złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu lub sposobu jego rozpoznania. Z tych przyczyn Sąd pozytywnie ocenił zaskarżone postanowienie pod kątem jego zgodności z prawem. Decyzja wymiarowa organu podatkowego I instancji, zawierająca stosowne pouczenie o sposobie i trybie jej kwestionowania została skutecznie doręczona podatnikowi w dniu 22 sierpnia 2013 r. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione do organu podatkowego I instancji w dniu 9 września 2013 r., tj. 5 dni po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1) Ordynacji podatkowej dla tej czynności. W tej sytuacji obowiązane było Kolegium, stosownie do brzmienia art. 228 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej, wydać i wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wykonanie tego obowiązku należy rozpatrywać w kategoriach wykonania przez Kolegium ogólnej dyrektywy działania przez organy podatkowe na podstawie prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej). Działając na podstawie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przeprowadził ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia i prowadzącego do jego wydania postępowania podatkowego z punktu widzenia również innych obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W jej rezultacie stwierdził Sąd, że przy rozstrzyganiu sprawy oraz procedowaniu organu podatkowego nie doszło w sprawie do naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz kognicję sądu administracyjnego, której zakres określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W podlegającej kontroli sprawie nie stwierdził Sąd, aby zaskarżony akt naruszył prawo, co czyni skargę nieuzasadnioną i skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.