I SA/Wr 1724/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca wykazał spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Wnioskodawca udowodnił, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co potwierdzały niskie dochody, brak majątku oraz korzystanie ze wsparcia pomocy społecznej. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla innej osoby został oddalony jako niedopuszczalny z uwagi na brak udzielonego pełnomocnictwa.
Stan faktyczny
T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na rzecz K. K. Wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną, jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 1.270 zł, a jego dochody pochodzą z pomocy społecznej oraz wsparcia znajomych i rodziny. W późniejszym piśmie zmodyfikował wniosek, prosząc o zwolnienie w całości z kosztów postępowania. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym. Sąd rozpoznał wniosek T. K. w przedmiocie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. W pozostałym zakresie oddalono wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K. na rzecz K. K. w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3300/03, w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia: I. przyznać T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że od dnia [...] sierpnia 2010 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, natomiast koszty jego miesięcznego utrzymania wynoszą około 1.270 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że mieszka w lokalu "komunalnym-własnościowym", jest właścicielem połowy "zdewastowanego" lokalu użytkowego o powierzchni 261,93 m², zaś źródłem jego utrzymania jest świadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 301 zł. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. T. K. oświadczył, że od 2010 r. nie składa zeznań podatkowych, ciążą na nim zaległości z tytułu czynszu. Wyjaśnił, że środki na swoje utrzymanie uzyskuje z pomocy społecznej oraz wsparcia ze strony znajomych i rodziny. W załączeniu do tego pisma T. K. przesłał kserokopie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie przyznania wnioskodawcy zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od dnia [...] marca do dnia [...] maja 2014 r. w kwocie 271 zł miesięcznie oraz świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy). W treści wniosku o przyznanie prawa pomocy T. K. sformułował również żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu na rzecz K. K.. W dniu 13 maja 2014 r. referendarz sądowy przyznał T. K. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw, w którym zmodyfikował swój wniosek o prawo pomocy poprzez żądanie zwolnienia go "w całości z kosztów postępowania sądowego, to jest według sądowej nomenklatury (...) udzielenia całkowitej pomocy prawnej oraz pokrycia wszystkich innych kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy oparte jest na zasadzie skargowości. Oznacza to, że treść wniosku strony wiąże Sąd i niemożliwe jest przyznanie pomocy prawnej "ponad" żądanie strony. W niniejszej sprawie skarżący na urzędowym formularzu zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wskazał, że prosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla K. K. [...]. W treści sprzeciwu podniósł zaś, że wnosi o zmianę postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie go z całości kosztów postępowania. W ocenie Sądu, mimo innego sformułowania, nie doszło de facto do modyfikacji wniosku strony co do zakresu prawa pomocy. Według Sądu, z analizy treści wniosku wynika jasno, że strona chciała uzyskać zwolnienie częściowe, w zakresie kosztów postępowania. W żadnym ze swoich wniosków skarżący nie zawarł zaś żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Intencją skarżącego było więc zwolnienie go jedynie od ponoszenia kosztów postępowania w całości. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego trzeba wskazać, że prawo pomocy w zakresie częściowym, według art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, że spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od ponoszenia w całości kosztów postępowania. Z zebranej dokumentacji wynika jasno, że T. K. nie jest w stanie ponieść żadnego, dodatkowego wydatku ponad koszty koniecznego utrzymania siebie. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość dochodu jego gospodarstwa domowego i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej strony koszty utrzymania tego gospodarstwa. Istotne jest również korzystanie przez wnioskodawcę ze wsparcia z Pomocy Społecznej. W zakresie zaś wniosku o ustanowienie na rzecz K. K. pełnomocnika z urzędu (w osobie T. K.), należy stwierdzić, że jest on niedopuszczalny. Jak wynika bowiem z akt sprawy, K. K. nie udzieliła T. K. pełnomocnictwa do składania jakichkolwiek wniosków w tym postępowaniu. Ponadto każdy z [...] złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy na osobnych formularzach. Z tego względu należało oddalić wniosek T. K. w pozostałym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło