I SA/Wr 1727/02

Sygn. akt I SA /Wr 1727 /02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA - Katarzyna Radom Sędzia NSA - Halina Betta Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Protokolant : Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi: Gminnej Spółdzielni "A w N. - w likwidacji na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. odstępuje od orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sygn. akt I SA /Wr 1727 /02 Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...]w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Pismem z dnia [...] (datowanym [...]) likwidator Gminnej Spółdzielni "A" w N. (zwanej dalej -Spółdzielnią) zwróciła się do Urzędu Skarbowego w D. z prośbą o zaliczenie wynikającej z deklaracji VAT-7 za grudzień 2001 r. - nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, na poczet zaliczki w podatku dochodowym od osób fizycznych należnej za grudzień 2001 r. Pismem z [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. poinformował Spółdzielnię, że wniosek nie może być uwzględniony, bowiem z deklaracji VAT-7 za grudzień 2001 r. wynika kwota podatku od towarów i usług do przeniesienia na miesiąc następny a nie kwota do zwrotu. W tym samym czasie (postanowieniem z dnia [...]) Urząd Skarbowy wszczął postępowanie podatkowe z tytułu odpowiedzialności w/w Spółdzielni - jako płatnika pobranego i nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za grudzień 2001 r. Pismem z dnia [...]Spółdzielnia wniosła o umorzenie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie odpowiedzialności płatnika i ponowiła żądanie zaliczenia nadwyżki podatku od towarów i usług (z deklaracji VAT -7 za grudzień 2001 r) na podatek dochodowy od osób fizycznych. W odpowiedzi na ponowne żądanie Spółdzielni, Naczelnik Urzędu Skarbowego w D.- pismem z dnia [...]Nr [...] (doręczonym [...]) - powołując się na art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług poinformował podatnika, że jego wniosek nie może być uwzględniony, gdyż wynikająca z deklaracji VAT - kwota do przeniesienia nie podlega zaliczeniu na zaległości podatkowe. Likwidator Spółdzielni, uznając pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]za decyzję, wniosła w dniu [...] odwołanie, zachowując termin przewidziany w Ordynacji podatkowej do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu podatkowego. Powołując się na art. 21 ust 8b ustawy o podatku od towarów i usług -likwidator wniosła o uchylenie decyzji i zaliczenie "nadpłaty podatku od towarów i usług w kwocie [...]na poczet zaległości powstałych w podatku dochodowym". Argumentowała, że odmowa zaliczenia - jest nieuzasadniona, gdyż art. 21 ust 8 b ustawy o podatku od towarów i usług - nie tylko nie sprzeciwia się zaliczeniu, ale nakłada na organ podatkowy obowiązek zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe. Urząd Skarbowy w D. - przesłał odwołanie Gminnej Spółdzielni "A" w N. (w likwidacji) do Izby Skarbowej, uzasadniając merytorycznie słuszność swojego stanowiska zawartego w skierowanym do Spółdzielni - piśmie z dnia [...]. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. - postanowieniem z dnia [...]powołując się na art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - stwierdziła niedopuszczalność odwołania . Organ II instancji uznał, że pismo Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]nr [...]- nie jest decyzją administracyjną, a zatem w świetle regulacji z art.220 OP, stronie nie przysługiwało odwołanie. Organ odwoławczy odmówił merytorycznego rozpatrzenia zarzutów zawartych w piśmie Spółdzielni z dnia [...]uznając, że ich rozpatrzenie naruszałoby przepisy prawa procesowego. W przewidzianym prawem terminie - Gminna Spółdzielnia "A" w N. - wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wydanemu przez Izbę Skarbową we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniu z dnia [...] nr [...], zarzuciła naruszenie art.165 § 1 w związku z art.207§1 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej, pismo strony z dnia [...]dotyczące zaliczenia nadpłaty podatku VAT na należność w podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art.165 § 1 OP - wszczynało postępowanie, zatem organ podatkowy I instancji rozpatrując merytorycznie żądanie strony, obowiązany był wydać decyzję. Stąd pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Spółdzielnia potraktowała jako decyzję, mimo że brakowało jej wielu przewidzianych prawem elementów. Za nieuzasadnioną uznała skarżąca odmowę merytorycznego rozpatrzenia zarzutów odwołania przez Izbę Skarbową, a wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji traktujących o formie działania organów podatkowych oraz instancyjnej kontroli wydawanych decyzji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w celu merytorycznego rozpatrzenia zarzutów od rozstrzygnięcia Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę - Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, utrzymując, że pismo Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]nie było decyzją podatkową a zatem w świetle uregulowań z art.220 OP - odwołanie było niedopuszczalne. Strona przeciwna wyraziła pogląd, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania postanowienia o zarachowaniu - w trybie art.273 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w dniu 24 maja 2002 r. zatem powołany wyżej przepis uzasadnia jej rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa procesowego. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Odnosząc się do zarzutów rozpatrywanej skargi na wstępie podnieść należy, że dla oceny czy organy podatkowe właściwie zastosowały prawo materialne konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy nie doszło w toku postępowania do naruszenia przepisów regulujących postępowanie podatkowe. Trafne okazały się zarzuty skarżącej Spółdzielni dotyczące naruszenia przez organy podatkowe art.165 §1 i art. 207 Ordynacji podatkowej. Nie może budzić wątpliwości, że wniosek Spółdzielni z [...]ponowiony pismem z dnia [...] - wszczął postępowanie w sprawie zarachowania "nadpłaty" w podatku od towarów i usług na poczet zaległości w podatku dochodowym. Pomijając merytoryczną zasadność żądania strony i ocenę czy nadwyżka podatku naliczonego nad należnym VAT stanowiła nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej, nie powinno budzić wątpliwości organów, że wniosek strony wszczął postępowanie w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych (regulowanych przepisami art.273 § 1 pkt 2 OP), którego zakres przedmiotowy leży w gestii właściwości orzeczniczej organów podatkowych. Postępowanie w tym zakresie może być wszczęte zarówno z urzędu jak i na żądanie strony, stąd urząd skarbowy był zobligowany do rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...]w formie postanowienia - odnosząc się merytorycznie do zasadności żądania strony. Bezczynność organu I instancji w tym względzie była nieuzasadniona, mimo zatem braków formalnych pisma Urzędu Skarbowego z dnia [...]nr [...], należało przyjąć, że jest to stanowisko organu w sprawie wniosku strony, mające cechy rozstrzygnięcia. W przeciwnym bowiem przypadku, należałoby uznać, że wniosek strony w przedmiocie zaliczenia nie został dotychczas załatwiony. Strona, mimo braku właściwego pouczenia, w przewidzianym prawem terminie zaskarżyła rozstrzygnięcie, uznając je za akt władczego działania administracji w przedmiocie należącym do jej kompetencji. Bezzasadnie zatem w ocenie Sądu, organ odwoławczy uznał niedopuszczalność odwołania (zażalenia) w trybie art.228 § 1 pkt 1 OP. Obowiązujący w czasie wydania spornego postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...]-przepis art. 273 § 2 OP (obecnie od 1.01 2003 r. - art.76 a OP), przewidywał, że na wydane w przedmiocie zaliczenia - postanowienie, służy zażalenie. Organ odwoławczy, odmawiając stronie merytorycznego rozpatrzenia sprawy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 127 Ordynacji podatkowej w związku z jej art. 165 § 1 i art. 220 (w związku z art.239 OP). Kwestia merytorycznej bezzasadności wniosku strony o zarachowanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i traktowania wynikającej z deklaracji VAT-7 różnicy - jako "nadpłaty", nie czyni złożonego przez stronę wniosku o zarachowanie - bezprzedmiotowym, ani nie uzasadnia stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Merytoryczna ocena żądania strony może być dokonana jedynie przy pełnym poszanowaniu norm prawa procesowego i zapewnieniu stronie ustawowych gwarancji procesowych wyrażających się między innymi zasadą dwuinstancyjności postępowania. Z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżone postanowienie - narusza obowiązujące prawo w stopniu nakazującym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wspomniane wady odpowiadają przesłankom uchylenia rozstrzygnięć, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 w/w ustawy.